W szponach kultury – Wędrujące Kino Filmu Etnograficznego II

Zapoczątkował myślenie o obcych nam kulturach jako o równorzędnych i zorganizował wielką akcję ratunkową dla kultur pierwotnych – ojciec antropologii amerykańskiej – Franz Boas był bohaterem drugiego spotkania z cyklu Wędrujące Kino Filmu Etnograficznego. Spotkanie odbyło się 15 grudnia o godz. 17.30 w sali S 304 w warszawskiej SWPS. Imprezie towarzyszyła projekcja dokumentu „The Shackles of Tradition – Franz Boas".

Na ile myślenie Boasa było przełomowe? Czy rzeczywiście jego tezy i badania wpłynęły na nasze myślenie o innych kulturach? I jak to jest naprawdę z tolerancją w naszym wielokulturowym świecie? W odpowiedzi na te pytania pomógł nam film o Boasie, który prezentuje nie tylko wątki biograficzne badacza, ale także jego tezy naukowe i zasługi dla ocalenia obcych nam kultur. Przed projekcją Aleksandra Gawron, prezes Koła Kulturoznawczego SWPS, dokonała krótkiego wprowadzenia.

Cykl Wędrujące Kino Filmu Etnograficznego organizuje Polski Instytut Antropologii w Warszawie we współpracy z Royal Anthropological Institute w Londynie. Przedsięwzięcie to koordynuje Koło Kulturoznawcze SWPS.

Dlaczego badania Boasa są tak bardzo fascynujące i ważne z punktu widzenia nauki? Jak podkreśla Anna Jawor, koordynatorka Koła Kulturoznawczego SWPS: – Boas zmienił oblicze antropologii. Uważał, że należy koncentrować się na poszczególnych kulturach i że nie ma czegoś takiego jak kultura w znaczeniu uniwersalnym. To dzięki niemu mówimy o kulturach w liczbie mnogiej, uznając że każda z nich ma swoją przeszłość stanowiącą o jej kształcie.

Franz Boas badał m.in. Eskimosów i Indian, a swoją misję antropologiczną postrzegał jako gigantyczną akcję ratunkową, mającą na celu zachowanie znikających elementów pierwotnych kultur. To tzw. „salvage anthropology" – antropologia ocalenia od zapomnienia.

Badając obce społeczności, antropolog ustalił zasadę relatywizmu kulturowego, która uwzględnia fakt, że każdy lud żyjący na Ziemi posiada jakąś kulturę i że kultury nie podlegają wartościowaniu. – Boas przekonywał, że kultury nie są lepsze ani gorsze, po prostu są inne. Każdą z nich należy więc postrzegać z punktu widzenia jej członków, przez pryzmat jej norm i wartości – wyjaśnia Jawor.

linia_grey

Wędrujące Kino Filmu Etnograficznego to cykl comiesięcznych projekcji filmowych, zainicjowany przez Polski Instytut Antropologii w Warszawie we współpracy z Royal Anthropological Institute w Londynie. W SWPS jest koordynowany przez studentów z Koła Kulturoznawczego SWPS. Jego celem jest promocja antropologii kulturowej, która powstała jako swoista refleksja nad „innymi" – czyli reprezentantami innych kultur. Każde ze spotkań jest poświęcone wybitnemu badaczowi i jego dorobkowi naukowemu.

 

RAI-logo PIA-logo

 

© Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej, ul. Chodakowska 19/31, 03-815 Warszawa, tel. 22 517 96 00