Poczucie przygnębienia, ciągłe myślenie o katastrofie, docenianie własnego życia oraz przekonanie, że można sobie poradzić nawet w trudnych sytuacjach – to główne reakcje internautów na katastrofę lotniczą pod Smoleńskiem, nad którymi realizowane są badania w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej. Silniejsze reakcje pojawiają się u kobiet i najstarszych ankietowanych – mówią badacze.

Spośród badanych reakcji na katastrofę cztery okazały się są najsilniejsze. Stosunkowo silne jest poczucie przygnębienia, któremu towarzyszy ciągłe myślenie o katastrofie oraz większe niż przed katastrofą poczucie doceniania własnego życia i przekonanie, że można sobie poradzić nawet w trudnych sytuacjach (por. Wykres 1). Osoby badane nie unikają informacji o zdarzeniu, ale też nie są pełne obaw, poirytowane czy pobudzone. Nie wytyczają sobie także nowych celów w życiu. Reszta wyników mieści się w środkowej strefie skali odpowiedzi (czyli nasilenie danych myśli czy odczuć było umiarkowane.

Wykres 1. Reakcje na katastrofę pod Smoleńskiem.


Wyniki przedstawiają się nieco inaczej dla kobiet i mężczyzn (por. Wykres 2). Kobiety bardziej niż mężczyźni przeżywają smutek i przygnębienie, częściej myślą o tym, co się stało, w większym stopniu doceniają wartość własnego życia. Chociaż wyniki dotyczące nasilenia obaw i zdenerwowania nie są wysokie, to jednak w tym zakresie kobiety także osiągają wyższe wyniki niż mężczyźni. Kobiety nie różnią się od mężczyzn w zakresie pozostałych reakcji, mają na przykład podobny, stosunkowo wysoki poziom przekonania, że są w stanie poradzić sobie nawet w trudnych sytuacjach.

Wykres 2. Reakcje na katastrofę pod Smoleńskiem z podziałem na płeć.


Ważnym czynnikiem różnicującym reakcje na katastrofę pod Smoleńskiem jest także wiek (por. Wykres 3). Osoby powyżej 50 roku życia są, w porównaniu z osobami młodszymi (badani między 36 a 50 lat i między 18 a 35 lat), bardziej przygnębione i smutne, częściej myślą o katastrofie oraz są bardziej zdenerwowane. Ponadto osoby powyżej 50 roku życia i między 36 a 50 rokiem mają po katastrofie większe zrozumienie dla spraw duchowych niż badani w wieku 18 – 35 lat. Inny interesujący wynik dotyczy pojawiających się obaw wywołanych katastrofą: najmłodsza grupa wiekowa i najstarsza mają więcej obaw w związku z katastrofą niż badani w wieku 36 – 50 lat. Wiek nie różnicował innych reakcji osób badanych na katastrofę.

Wykres 3. Reakcje na katastrofę pod Smoleńskiem z uwzględnieniem grup wiekowych.


– Zachęcamy do wypełniania ankiety na stronie: https://www.surveymonkey.com/s/katastrofa – mówi dr hab. Roman Cieślak. – Wyniki następnych analiz mogą się zmienić, gdyż zmienia się reakcja osób na katastrofę wraz z upływem czasu. Warto ten proces obserwować, aby dowiedzieć się jak reagujemy na tragiczne sytuacje pojawiające się w naszym społeczeństwie – mówią badacze.

Przedmiotem badania były reakcje psychologiczne na katastrofę lotniczą pod Smoleńskiem. Projekt zrealizowano za pomocą ankiety kwestionariuszowej. Udział w badaniu wzięło 312 internautów. Wśród nich 59% stanowiły kobiety, 38% to mężczyźni (około 3% nie podało informacji o płci). Dominowały osoby w wieku 18 – 35 lat (65%), badani w wieku 36 – 50 lat stanowili 20% próby, a powyżej 51 roku życia – 13% próby. Około 3% próby to osoby poniżej 18 roku życia (odpowiedzi tej ostatniej grupy nie brano pod uwagę, ze względu na jej zbyt małą liczebność). Grupa nie miała charakteru reprezentatywnego. Zbieranie danych będzie kontynuowane przez kolejne miesiące. Badanie przeprowadzili Katarzyna Żukowska, studentka V roku psychologii, i dr hab. Roman Cieślak ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej.