“Portret K. Gawlikowskiego jako uczonego chińskiego”.

Centrum powołano formalnie wiosną 2003 r., choć zajęcia w SWPS dotyczące Azji Wschodniej zainicjowano już w 1998 r. Dotyczyły one głównie Chin. Następnie coraz szerzej wprowadzano zajęcia poświęcone różnym kulturom wschodnioazjatyckim. Początkowo służyły one niemal wyłącznie studentom psychologii międzykulturowej, później zaś coraz szerzej korzystali z nich również studenci innych kierunków (jako z zajęć fakultatywnych).

W roku akademickim 2002/2003 studentom SWPS zaoferowano po raz pierwszy naukę języków orientalnych: chińskiego i birmańskiego (z wprowadzeniem do kultury życia codziennego i mentalności - zgodnie ze społecznym profilem Szkoły). Rozszerzono także znacznie program zajęć, które objęły, m.in. podstawy wiedzy o cywilizacji Azji Wschodniej i tamtejszych społeczeństwach, porównania cywilizacji konfucjańsko-buddyjskiej i zachodniej, historię Azji Wschodniej oraz przemiany tam zachodzące w XX w., klasyczną myśl społeczno-polityczną Chin, itp.

W 2005/2006 r. uruchomiono zajęcia dotyczących tamtejszych systemów politycznych i stosunków międzynarodowych. Zwracamy uwagę na rozmaite umiejętności praktyczne potrzebne we współpracy z Azjatami, takie jak poszanowanie tamtejszych tradycji, specyfika negocjacji z nimi, sposoby nawiązywania dobrych stosunków, itp.

W tym samym 2005/2006 r. akademickim uruchomiono także, w ramach Szkoły Językowej SWPS, Szkołę Języka Chińskiego o trzyletnim programie nauki (z elementami wiedzy o Chinach i regionie). Wszystkie jej zajęcia odbywały się po godz. 17.00. Z nauki w niej korzystali słuchacze spoza SWPS, a także studenci naszej Szkoły. SWPS oferuje nadal naukę języków orientalnych, w tym chińskiego, japońskiego i birmańskiego (tego ostatniego tylko na poziomie elementarnym).

Od 2006 r. Centrum organizuje konwersatoria, sympozja i konferencje naukowe poświęcone współczesnym Chinom, Japonii i innym krajom Azji Wschodniej. Biorą w nich udział badacze i analitycy z różnych ośrodków naukowych kraju, a jako referenci występują najlepsi specjaliści polscy, a niekiedy i zagraniczni.

W 2006 r. SWPS otrzymała grant rządu japońskiego na dwuletni program rozwoju Działu Orientalnego Biblioteki, który gromadzi publikacje z dziedziny nauk społecznych poświęcone Azji Wschodniej (we wrześniu 2008 r. dział ten posiadał już ok. 15.000 tomów).

W 2007 r. SWPS objęła patronat nad wydawanym od 1998 r. pismem „Azja - Pacyfik: Społeczeństwo - Polityka - Gospodarka", poświęconym współczesnej Azji Wschodniej. Można dodać, że od 2004 r. Centrum Bliskowschodnie SWPS wydaje podobne czasopismo: Bliski Wschód: Społeczeństwa - Polityka - Tradycje (http://www.swps.edu.pl/new_www/neareast/).

Centrum przygotowuje także książki o współczesnej Azji Wschodniej (w 2008 r. ukazał się np. zbiór studiów „Japonia na początku XXI wieku", Wyd. A. Marszałek) i prowadzi badania naukowe jej dotyczące.

.

Centrum zajmuje się wielkim regionem obejmującym Azję Północno-Wschodnią i Południowo-Wschodnią (terminu Daleki Wschód nie używa się obecnie w literaturze światowej jako europocentrycznego, gdyż z perspektywy Los Angeles to „Bliski Zachód”). Głównym przedmiotem zainteresowań centrum jest Azja Północno-Wschodnia, która obejmuje Chiny – wraz z Hongkongiem i Tajwanem, Japonię, obydwa państwa koreańskie i Mongolię. Łącznie zamieszkuje ją ponad 1,5 mld ludzi, a wszystkie kraje rozwijały się w kręgu cywilizacji konfucjańsko-buddyjskiej zrodzonej w Chinach (chociaż buddyzm przyniesiono tam z Indii).

Bodhidharma (ok. 470-543) 28 patriarcha buddyjski (po Buddzie-Gautamie), który z Indii przybył do Chin i tam zdobył wielką sławę. Założyciel buddyzmu Zen (ch. Chan) i nauczyciel azjatyckich sztuk walki. Tu na źdźble trzciny przepływa Rzekę Jagcy.

Centrum organizuje zajęcia dydaktyczne o społeczeństwach, kulturach i sprawach politycznych tego wielkiego regionu. Obejmują one, m.in. podstawy wiedzy o konfucjańsko-buddyjskiej cywilizacji Azji Północno-Wschodniej i jej odmiennościach od naszej cywilizacji zachodniej, historię Azji Wschodniej oraz przemiany tam zachodzące w XX w., klasyczną myśl społeczno-polityczną Chin, politykę krajów tego regionu i nowoczesne systemy polityczne Azji Wschodniej, chińskie wierzenia religijne, buddyzm Therawada w Birmie i jego rolę w tamtejszym życiu społecznym, praktyki medytacji stosowane przez mnichów buddyjskich, itp. Zwracamy także uwagę na rozmaite umiejętności praktyczne potrzebne we współpracy z Azjatami, takie jak poszanowanie tamtejszych tradycji, specyfika negocjacji z nimi, sposoby nawiązywania dobrych stosunków, itp.

Centrum prowadzi także naukę używanych tam języków: chińskiego, japońskiego i w ograniczonym zakresie - birmańskiego. Studenci SWPS różnych kierunków mogą korzystać z nich w ramach zajęć fakultatywnych i lektoratów, a studenci politologii także w ramach specjalizacji regionalnej. Nauka języków chińskiego i japońskiego prowadzona jest w ramach organizacyjnych Szkoły Języka Chińskiego i Szkoły Języka Japońskiego (o 3 letnim programie). Z zajęć oferowanych przez te Szkoły mogą korzystać także osoby nie będące studentami SWPS, zainteresowane jedynie opanowywaniem tych języków i zdobywaniem wiedzy o tych krajach.

Dwajnieśmiertelni Hehe – zwani też Niebiańskimi Bliźniakami, patroni Harmonii i Zgody, zwłaszcza między małżonkami i ogólniej w rodzinie, symbolizujący także „bycie razem”. Przez taoistów traktowani jako potężni „nieśmiertelni”, a przez buddystów – jako bodhisattwowie.

Centrum prowadzi także prace badawcze, przygotowuje publikacje o regionie i organizuje sympozja oraz konferencje naukowe o nim. M. in. prowadzimy konwersatorium poświęconego współczesnym problemom krajów Azji Wschodniej – jedyne w Polsce, gromadzącego na swoich spotkaniach badaczy i analityków z różnych ośrodków naukowych. Wydajemy pismo Azja – Pacyfik: Społeczeństwo – Polityka - Gospodarka, poświęcone współczesnej Azji Wschodniej (co roku ukazuje się tom).

Prawie co roku studenci SWPS – szkolący się w naszym Centrum - zdobywają stypendia państwowe umożliwiające im studia językowe i staże w Chinach w ramach podpisanych umów międzyrządowych. kwalifikowani przez Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego i Nauki na studia w Azji Wschodniej. Szkoła nawiązała współpracę z Uniwersytetem Stołecznym w Pekinie umożliwiającą wymianę studentów. W SWPS studiują już od niedawna studenci chińscy. Utrzymujemy także współpracę z wieloma ambasadami krajów regionu.

Dr hab. Krzysztof Gawlikowski, profesor SWPS

Dyrektor Centrum

Wrzesień 2008 r.