Program Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich SWPS

kierunek: Socjologia, tryb niestacjonarny - obowiązujący do roku akademickiego 2010/2011

Studia doktoranckie w zakresie socjologii, rozpoczynające swoją działalność w roku akademickim 2009/10, mają za zadanie stworzenie środowiska intelektualnego sprzyjającego rozwijaniu przez utalentowanych kandydatów umiejętności prowadzenia badań naukowych na wysokim poziomie, potwierdzonym stopniem naukowym doktora. Studia stwarzają możliwość zapoznania się z szeroką panoramą humanistyki i nauk społecznych XXI w., pogłębienia wiedzy w interesujących studenta obszarach socjologii, a także umożliwiają doskonalenie umiejętności metodologicznych niezbędnych w pracy badawczej. Cele te realizowane są poprzez zapewnienie studentom bliskiego i regularnego kontaktu z czołowymi polskimi uczonymi o międzynarodowej renomie, a także poprzez program, który łączy w sobie ogólną inspirację intelektualną z dogłębnymi studiami wybranych aspektów rzeczywistości i zajęciami o charakterze praktycznym, rozwijającymi umiejętności niezbędne w pracy naukowej. Absolwent studiów będzie przygotowany do identyfikowania istotnych problemów społecznych, prowadzenia własnych badań i uczestnictwa w zespołach badawczych, a także do publikowania rezultatów badawczych. Będzie też posiadał szereg praktycznych umiejętności niezbędnych nie tylko w środowisku akademickim ale również w innych obszarach kariery zawodowej. Podstawowe założenia studiów to:

• Relacja Mistrz - Uczeń.
Doktoranci od samego początku studiów pracują pod opieką promotora a program studiów zapewnia regularne i bliskie kontakty naukowe z czołowymi polskimi naukowcami.

• Szeroki horyzont intelektualny.
W trakcie studiów doktoranci spotkają się z szerokim wachlarzem sposobów uprawiania socjologii, wielością strategii metodologicznych i problematyk badawczych reprezentowanych przez poszczególnych wykładowców i promotorów.

• Interdyscyplinarność.
Interdyscyplinarne Studia Doktoranckie obejmują Psychologię, Kulturoznawstwo oraz Socjologię i mają pewne wspólne elementy programowe. Dodatkowo studenci będą zachęcani do uczestnictwa w zajęciach odbywających się na innych kierunkach.

• Bezpośredniość.
Poprzez udział w zajęciach, obserwację warsztatu i uczestnictwo w badaniach prowadzonych przez wykładowców studenci będą mieli bezpośredni wgląd w praktykę procesu badawczego.

• Rozwijanie umiejętności praktycznych.
Studenci będą uczestniczyć w życiu naukowym SWPS i w praktyce poznawać reguły funkcjonowania w środowisku akademickim. Pod kierunkiem promotora będą prezentować wyniki własnych badań a także zdobywać umiejętności niezbędne do przygotowywania i prowadzenia zajęć dydaktycznych. Będą mieli także okazję uczestniczenia w projektach badawczych prowadzonych przez wykładowców Studiów. Blok przedmiotów metodologicznych pozwoli na rozwinięcie umiejętności niezbędnych w organizowaniu i prowadzeniu badań naukowych, a także prezentacji ich wyników.

• Elastyczność.
Program studiów jest elastyczny zarówno czasowo jak i merytorycznie, umożliwiając tym samym pogodzenie studiów z pracą zawodową i innymi obszarami działalności doktorantów.

Założenia te realizowane są przez układ programu studiów, stanowiący kombinację zajęć grupowych i pracy indywidualnej, prowadzonej pod opieką promotora.

I. Zajęcia grupowe.

1. Seminaria promotorów (I i II r.)

Celem zajęć jest umożliwienie doktorantom kontaktu z różnorakimi sposobami ujmowania socjologii i społeczeństwa przez wybitnych uczonych, a także zaznajomienie uczestników zajęć z własnymi badaniami wykładowców i ich warsztatem metodologicznym. Ponieważ osoby prowadzące seminaria są zarazem promotorami prac doktorskich, doktoranci będą mogli również zweryfikować w trakcie zajęć dokonany przez siebie wybór promotora oraz zapoznać się z możliwościami uzyskania pomocy ze strony innych promotorów. Każdy z promotorów przygotowuje w ramach każdego z dwóch seminariów trzygodzinny blok zajęciowy. Ogółem każde seminarium obejmuje więc 10 trzygodzinnych spotkań. Przewidziane są dwa seminaria:
„Moja socjologia" (I rok): seminarium poświęcone wizjom uprawiania socjologii, najważniejszym perspektywom teoretycznym i metodologicznym stosowanym przez wykładowców w ich własnych badaniach.
„Moje społeczeństwo" (II rok): seminarium poświęcone najważniejszym problemom społecznym i obszarom rzeczywistości społecznej badanych przez wykładowców.
Zaliczenie: na podstawie list obecności przez prowadzących seminaria (min. 70% obecności).

2. Wykłady.

A. Wyzwania humanistyki XXI w. (Zajęcia wspólne dla Psychologii, Kulturoznawstwa i Socjologii. I, II i III rok.). Są to wykłady, do wygłoszenia których będą zapraszane wybitne postacie ze świata nauki i kultury (w tym goście zagraniczni wizytujący Polskę), prezentujące zagadnienia szeroko rozumianej humanistyki lub zagadnienia bardziej specjalistyczne lecz ujmowane w szerszej perspektywie różnych dziedzin wiedzy. Wykłady będą otwarte. Po wykładach organizowana będzie dyskusja „przy kawie" z udziałem prelegenta I doktorantów. Wykłady te będą się odbywać w różnych terminach, ogłaszanych każdorazowo w e-mailach wysyłanych do studentów oraz na stronie internetowej.
Zaliczenie: na podstawie list obecności przez dyrektora Studiów (min. 50% obecności).

B. Problemy współczesnej teorii społecznej. (Zajęcia wspólne dla Kulturoznawstwa i Socjologii. I rok.) Wykład ukazuje panoramę kierunków teoretycznych współczesnej socjologii ze szczególnym naciskiem na obecne w nich wizje społeczeństwa, wiedzy i jej społecznej roli, mechanizmów trwania i zmiany społeczeństwa, związków z tradycjami nauk społecznych i humanistyki, oraz problemów, na które teoria społeczna winna ich zdaniem odpowiadać.
Zaliczenie: na ocenę, wg. wymagań prowadzącego.

C. Zróżnicowania współczesnego świata. (II rok.) Wykład poświęcony jest społecznym, demograficznym, ekonomicznym i kulturowym zróżnicowaniom charakteryzującym współczesny świat oraz procesom będącym ich rezultatem.
Zaliczenie: na ocenę, wg. wymagań prowadzącego.

D. Przemiany społeczeństwa. (III rok.) Wykład poświęcony przyczynom, mechanizmom i konsekwencjom przemian społecznych rozpatrywanych w wymiarze globalnym i lokalnym.
Zaliczenie: na ocenę, wg. wymagań prowadzącego.

3. Zajęcia o charakterze metodologicznym.

A. Analizy socjologiczne. (Zajęcia o charakterze seminaryjno-warsztatowym, I rok.) Przewidziane są dwa kursy, spośród których student musi wybrać jeden: Zaawansowane analizy ilościowe - poświęcone zaawansowanym metodom zbierania, analizy i interpretacji danych ilościowych; Zaawansowane analizy jakościowe - poświęcone zaawansowanym metodom zbierania, analizy i interpretacji danych jakościowych.
Zaliczenie: na ocenę, wg. wymagań prowadzącego.

B. Warsztat metodologiczny I, II, III. (I, II, III rok.) Zajęcia prowadzone przez doświadczonych badaczy, mające na celu zapoznanie studentów z niektórymi problemami ogólnej metodologii badań socjologicznych, planowania badań, rodzajami danych, które wykorzystuje się w badaniach socjologicznych i sposobach postępowania z nimi, regułami prowadzenia badań, konkretnymi przypadkami problemowymi i sposobami prezentacji wyników badań. W trakcie warsztatów studenci będą mieli okazję przedyskutować z prowadzącymi problemy własnych badań.
Zaliczenie: na ocenę, wg. wymagań prowadzącego.

C. Aplikacje grantowe. (II/ III rok.) Zajęcia praktyczne poświęcone problematyce zdobywania funduszy na działalność naukową oraz wyjazdy naukowe (staże, konferencje itp.). Zajęcia organizowane przez Psychologię lub Kulturoznawstwo, obejmujące również konsultacje dotyczące aplikacji przygotowywanych przez doktorantów.
Zaliczenie: na ocenę, z uwzględnieniem wniosku(ów) grantowych przygotowanych przez doktoranta.

4. Zajęcia z innych kierunków. (II i III rok.) W trakcie studiów doktorant musi zaliczyć minimum 2 zajęcia z innego kierunku (Psychologia lub Kulturoznawstwo. II i III rok.), łącznie minimum 42 godziny. Zamiast jednego z nich można zaliczyć jeden z dwóch kursów Analiz socjologicznych, który nie został przez studenta wybrany na I roku. Wyboru zajęć doktorant dokonuje w porozumieniu z promotorem. Celem tych zajęć jest poszerzenie interdyscyplinarnej perspektywy doktorantów.
Zaliczenie: według wymagań prowadzącego przedmiot.

II. Zajęcia indywidualne.

1. Praca nad doktoratem pod kierunkiem promotora. (I, II, III, IV rok.)

Zajęcia obejmują spotkania i konsultacje doktoranta z promotorem, a także pracę własną doktoranta, bezpośrednio związaną z kolejnymi etapami badań prowadzących do doktoratu oraz przygotowywania rozprawy doktorskiej.
Zaliczenie: bez oceny, przez promotora.

2. Praktyka naukowa. (I, II, III, IV rok.)

Pod okiem promotora (lub innej osoby po uzgodnieniu z promotorem) doktorant odbywa corocznie 10 godzin praktyki naukowe, tj. bierze udział w badaniach naukowych. Dzięki temu doktorant zostaje włączony w życie naukowe uczelni i kontakty z innymi ośrodkami i badaczami, z którymi współpracuje promotor. Praktyka naukowa obejmuje również przygotowywanie publikacji wymaganych do otwarcia przewodu doktorskiego. W trakcie praktyki naukowej student zobowiązany jest do wygłoszenia na forum katedry/instytutu komunikatu naukowego (I rok) oraz pełnego referatu (II rok), będącego warunkiem otwarcia przewodu doktorskiego.
Zaliczenie: bez oceny, przez promotora.

3. Praktyka dydaktyczna. (I, II, III rok.)

W trakcie praktyki doktoranci będą zdobywać umiejętności prowadzenia zajęć dydaktycznych pod okiem promotora. Praktyka dydaktyczna będzie polegała na uczestniczeniu w przygotowaniu zajęć dydaktycznych promotora i samodzielnym prowadzeniu wyznaczonej przez promotora ich części.
Zaliczenie: bez oceny, przez promotora.