![[Rozmiar: 448995 bajtów]](/templates/swps/images/arrow1_se.png)
Perypetie współczesnego dokumentu – konferencja
Kino dokumentalne po 1990 r. będzie tematem majowej Interdyscyplinarnej Konferencji Naukowej, która odbędzie się w dniach 18-19 maja 2012 r. w ramach 9. edycji Planete Doc Film Festival. Obrady będą miały miejsce w SWPS oraz Kinotece. Do 1 marca 2012 r. można zgłaszać propozycje wystąpień.
Wrocław jest miastem filmowym - konferencja naukowa
Być może nazwanie Wrocławia stolicą polskiego kina to za dużo, jednak warto odnotować, że co czwarty film nakręcony w Polsce po wojnie powstał właśnie w tym mieście. Zatem jeśli nie stolicą, to przynajmniej miastem filmowym można Wrocław nazwać z czystym sumieniem. I temu właśnie zostanie poświęcona Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa w SWPS we Wrocławiu „Wrocław jest miastem filmowym".
Konferencja została przeniesiona na 1-2 marca 2012 roku. Termin przesyłania propozycji referatów przedłużony został do końca 31 grudnia br.
Jak walczyć z przemocą w szkołach – konferencja dla nauczycieli
W szkołach wzrasta liczba przestępstw. Wśród nich: wymuszenia, kradzieże, szantaż i groźby. Jak sobie z nimi radzić i jak im przeciwdziałać? 10 marca 2012 r. o godz. 10:30 w warszawskiej SWPS odbędzie się konferencja dla nauczycieli, pedagogów i dyrektorów poświęcona przemocy w szkole. Wstęp wolny po uprzedniej rezerwacji miejsc.
Prof. Bachmann pokieruje warsztatem o polityce sprawiedliwości okresu przejściowego
European Consortium for Political Research, najbardziej prestiżowej organizacji zrzeszającej europejskich politologów, ustanowiło dr. hab. Klausa Bachmanna prof. SWPS z Katedry Nauk Politycznych SWPS dyrektorem warsztatu „Between retribution and restoration – explaining the politics of transitional justice". Wydarzenie odbędzie się w dniach 10-15 kwietnia 2012 r. w Antwerpii. Spotkanie odbywa się w ramach sesji 30 warsztatów przewidzianych na 2012 rok przez ECPR.
Jak pokłóceni bracia? - wywiad z prof. Krzysztofem Gawlikowskim |
|
Jakie są nasze, europejskie relacje ze światem arabskim, po co się o nim uczyć i czy jest on rzeczywiście tak dla nas odległy jakby się mogło wydawać - rozmowa z dr. hab. Krzysztofem Gawlikowskim, prof. SWPS, dyrektorem Centrum Azji Wschodniej SWPS.
 dr hab. Krzysztof Gawlikowski, prof. SWPS Dyrektor Centrum Azji Wschodniej SWPS  Świat arabski to wciąż dość odległa egzotyka dla Europejczyka. Czy można mówić o krajach arabskich jako o sąsiadach z południa?
Dla Polski sąsiadami są oczywiście kraje na wschodzie, jak Ukraina, Białoruś, Litwa czy państwa Grupy Wyszehradzkiej albo Niemcy, ale z perspektywy Unii Europejskiej, której członkiem jesteśmy - bliskimi sąsiadami „przez miedzę", z drugiej strony Morza Śródziemnego, są właśnie kraje arabskie. Trzeba też pamiętać, że w wielu krajach Unii są liczne mniejszości z Bliskiego Wschodu, zwłaszcza Arabów i Turków. I coraz częściej ich widać. Są więc oni obecni nawet na naszym terytorium. Już dziś Arab z Maghrebu jest burmistrzem największego portu europejskiego - Rotterdamu. Meczety stają się częścią pejzażu europejskich metropolii, tak jak kebabiarnie zadomowiły się na polskich ulicach. Te bliskie związki nie zaczęły się dzisiaj. Imperium rzymskie obejmowało przecież cały basen Morza Śródziemnego, także jego południową i wschodnią stronę. To właśnie od Arabów odzyskiwaliśmy utracone w Europie dzieła filozofów greckich, od nich uczyliśmy się naukowej medycyny, a dawna architektura włoska jest wręcz przesycona zapożyczeniami arabskimi. Łączy nas więc bardzo dużo, wierzymy też w tego samego Boga, chociaż trochę inaczej. Abraham czy nawet Jezus to również dla Arabów postaci znaczące. Używamy tak samo tygodnia jako miary czasu, mamy jeden dzień święty, chociaż dla nich to piątek, a nie niedziela. Przypominamy trochę pokłóconych braci, którzy usiłują przywrócić zgodę. Oprócz tego są też oczywiście dziesiątki problemów do wspólnego rozwiązywania w ramach współpracy śródziemnomorskiej UE. W najbliższym roku akademickim 2009/2010 SWPS oferuje nową specjalność na Wydziale Filologicznym: filologię orientalną - arabistykę, dzięki której studenci będą mogli poznać Orient z bliska. Będą to jedyne studia z zakresu filologii orientalnej oferowane na uczelni niepublicznej w Warszawie i bardzo specyficzne w skali kraju. Czym będą się one charakteryzowały?
Przede wszystkim oferujemy studia nastawione na praktykę - na praktyczne posługiwanie się językiem arabskim. Będzie to filologia nowoczesna: studenci poznają kulturę i problemy polityczne oraz społeczne krajów, których języki studiują. W ramach naszej szkoły będą mogli również korzystać z zajęć prowadzonych na psychologii, socjologii czy stosunkach międzynarodowych. Przygotowaliśmy nawet ofertę dla osób pragnących pracować w środowisku międzynarodowym, dzięki której w ciągu czterech lat będą mogły uzyskać dyplom licencjata jednocześnie z filologii orientalnej - arabistyki i filologii angielskiej. W ramach lektoratów studenci mogą się uczyć także i innych języków, jak niemiecki, francuski, hiszpański. A trzeba jeszcze dodać, że na naszej arabistyce studenci mogą się uczyć języka chińskiego jako drugiego języka orientalnego i zdobyć podstawową wiedzę o cywilizacji konfucjańsko-buddyjskiej z Azji Wschodniej. Oczywiście, poznają język chiński na poziomie elementarnym, ale umożliwiającym dalsze pogłębione studia. Nasi absolwenci będą więc znali dwa najważniejsze obecnie języki azjatyckie: biegle arabski i podstawowo - chiński.
Szkoła pomaga także najlepszym studentom w uzyskaniu stypendium czy zorganizowaniu wyjazdu studyjnego do krajów arabskich czy Chin. W SWPS odbywa się wiele wykładów gościnnych znanych badaczy zagranicznych, spotkań z różnymi osobistościami i dyskusji. Uczelnia ma podpisaną umowę o współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych. Chyba żadna inna szkoła w Polsce nie oferuje tak wielostronnych możliwości studiowania! W Szkole działają także dwa Centra kultur azjatyckich, wydawane są pisma naukowe o współczesnej Azji. Czy mógłby Pan Profesor o nich coś powiedzieć?
Centrum Bliskiego Wschodu kieruje prof. Janusz Danecki, chyba najbardziej znany obecnie polski arabista, a ja mam zaszczyt kierować Centrum Cywilizacji Azji Wschodniej. W ramach tych Centrów prowadzone są zajęcia dydaktyczne dla studentów SWPS z różnych kierunków, niektóre zupełnie unikatowe w Polsce. Organizujemy naukę języków orientalnych w różnych formach organizacyjnych, konferencje naukowe i prowadzimy prace badawcze, których rezultatem są nowe książki. Mogą z nich korzystać orientaliści z całej Polski. Naszymi „okrętami flagowymi" są dwa pisma naukowe „Bliski Wschód - społeczeństwa - polityka - tradycje" wydawane od 2004 r. i kierowane przez prof. Daneckiego, a także „Azja - Pacyfik: społeczeństwo - polityka - gospodarka" wydawane od 1998 r. i obecnie kierowane przeze mnie. Tematykę tego ostatniego rozszerzyliśmy ostatnio na Azję Południową, czyli na Indie i kraje sąsiednie. SWPS wydaje więc dwa najbardziej znane dotychczas w Polsce pisma o współczesnej Azji przedstawiające wszystkie jej kraje - od dalekich Chin i Japonii aż po Turcję, a nawet po Egipt i Maroko. Bez nich trudno byłoby obecnie studiować w Polsce problemy współczesnej Azji. W kwietniu tego roku dokonano uroczystego otwarcia Działu Orientalistycznego Biblioteki SWPS. To chyba jeszcze inna inicjatywa?
Od 2004 r. Biblioteka SWPS gromadziła książki dotyczące Azji Wschodniej, przede wszystkim Chin i Japonii. Kupowaliśmy całe biblioteki zmarłych badaczy, przyjmowaliśmy w depozyt książki od osób żyjących i nabywaliśmy ukazujące się pozycje. W 2006 r. Szkoła uzyskała grant Rządu Japonii na modernizację Działu Orientalistycznego i na stworzenie nowoczesnej Czytelni Multimedialnej. Cały program, łącznie z wkładem własnym Szkoły, przekraczał półtora miliona złotych. W rezultacie Szkoła może zaoferować studentom i badaczom z całego kraju bibliotekę najlepiej zaopatrzoną w najnowsze publikacje światowe poświęcone problemom społecznym oraz kulturze Azji Wschodniej. Obecnie zaczynamy rozbudowywać zbiory dotyczące Bliskiego Wschodu. Działa już wspomniana Czytelnia, gdzie można korzystać z najnowocześniejszego sprzętu (np. system kina domowego w technologii Blue Ray). Dodam, że zbiory orientalne biblioteki liczą już kilkanaście tysięcy pozycji.
Katalog jest dostępny w internecie, można więc sprawdzić, czy poszukiwana pozycja jest u nas dostępna. Jeśli nie, zazwyczaj trzeba korzystać z zasobów bibliotek berlińskich czy londyńskich albo po prostu zakupić daną publikację za granicą. W Czytelni, na stronie Biblioteki oraz kierowanego przeze mnie Centrum jest także dostępny jedyny przygotowany w Polsce przewodnik po najbardziej użytecznych internetowych stronach o Azji Wschodniej. Obecnie pracujemy nad częścią dotycząca Bliskiego Wschodu. Chyba nigdzie w Polsce osoby pragnące poznać współczesną Azję nie mają takich warunków do pogłębionych studiów jak w SWPS! Czy studenci SWPS spośród filologii orientalnych mogą studiować tylko arabistykę?
To jest oferta naszej Szkoły w roku akademickim 2009/2010 i pewnie będziemy ją ponawiać z pewnymi modyfikacjami, ale planujemy też uruchomienie studiów innych języków orientalnych, np. chińskiego czy japońskiego. Będzie to w dużym stopniu zależało od zainteresowań studentów. Planujemy również uruchomienie studiów filologii orientalnej drugiego stopnia, czyli magisterskich, a już dziś chętni mogą uzyskiwać magisterium na kierunkach pokrewnych. Warto wspomnieć, że SWPS ma uprawnienia nadawania stopnia doktora w kilku specjalnościach: kulturoznawstwa, socjologii i psychologii. Staramy się o nie obecnie także na filologii.
Dzisiejszy świat jest w dużej mierze zorientowany na Europę i Stany Zjednoczone. To tam podejmowane są najważniejsze decyzje mające wpływ na globalną politykę czy gospodarkę. Po co zatem uczyć się o Oriencie i krajach Maghrebu?
Tak było od końca XIX w. do lat 80. XX w. Wraz z postępami globalizacji ta sytuacja szybko zaczęła się zmieniać, a obecny kryzys gospodarczy w gospodarce światowej, awans Azji w różnych dziedzinach jeszcze ją przyspiesza. Pamiętajmy, że Chiny mają największe na świecie rezerwy złota i walut, a drugie miejsce po nich zajmuje Japonia. Indie stały się trzecią potęgą gospodarczą świata, po Stanach Zjednoczonych i Chinach. To właśnie koncern indyjski kieruje obecnie polskim przemysłem stalowym, a stocznie szczecińską przejmuje inwestor znad Zatoki Arabskiej, o którego nasz rząd musiał długo zabiegać. Bliski Wschód ze względu na zasoby ropy i gazu będzie odgrywał także większą rolę, tym bardziej że staje się on coraz bardziej znaczącym inwestorem w skali światowej. Nie jest przypadkiem, że Hilary Clinton, jako sekretarz stanu USA, w swoją pierwszą podróż zagraniczną udała się do Tokio i Pekinu, a nie do Europy, jak to było dawniej. Prezydent Obama odbył niedawno podróż do Arabii Saudyjskiej i Egiptu, podkreślając tym samym znaczenie świata muzułmańskiego dla Zachodu i rozwoju współpracy z tym regionem, mimo rozmaitych problemów i trudności.
Kilka razy w naszej rozmowie padały terminy „Orient" i „orientalny". To bardzo szerokie, a nawet tajemnicze pojęcia, które na trwałe zapisały się w naszej kulturze. Jednak używając ich, nie zawsze jesteśmy świadomi, co one właściwie oznaczają. Co zatem należy przez nie rozumieć?
Termin Orient upowszechnił się w początkach kontaktów Europy z Bliskim Wschodem i nawet dalszą Azją, kiedy to odbywano pielgrzymki do Ziemi Świętej i wyprawy do dalekich krain o wspaniałej kulturze i niezmierzonych bogactwach. Orient zyskał na znaczeniu w epoce romantyzmu, kiedy to poeci i malarze fascynowali się egzotyką odmiennych kultur i obyczajów. Obecnie ta mgiełka tajemniczości i egzotyki mocno się rozwiała. Współpraca w skali międzynarodowej się zacieśnia, a świat staje się jedną „globalną wsią". Internet w sposób bezprecedensowy ułatwia nam kontakty na odległość tysięcy kilometrów i otwiera prawdziwe sezamy wiedzy o innych krajach. Bardzo to pomocne w zgłębianiu różnic kulturowych i poznawaniu partnerów, a wzajemne zrozumienie jest bardzo ważne przy współpracy. Dlatego w 1998 r. ONZ przyjął, że podstawą stosunków między krajami należącymi do różnych kręgów kulturowych powinny być zasady dialogu między kulturami i cywilizacjami. Zasady te przyjmuje Unia Europejska dla współpracy z Azją. Orient pozostał jako pewna kategoria historyczna obejmująca przede wszystkim Bliski Wschód i dalsze regiony Azji. Jest to nazwa nobliwa, choć niezbyt precyzyjna i chyba po dziś dzień o pewnym uroku. I może niech tak pozostanie. Dr hab. Krzysztof Gawlikowski, prof. SWPS, Dyrektor Centrum Cywilizacji Azji Wschodniej SWPS, założyciel i red. naczelny pisma „Azja-Pacyfik". Badacz myśli politycznej Chin i przemian kulturowych w Azji Wschodniej. |