hr award color

logo uswps nazwa 3

rekrutacja 20190start
rekrutacja 20190start

DRZWI OTWARTE
online
Wybierz interesujący Cię program studiów i zapisz się na webinar. Do zobaczenia!

LGBTQ+

Komunikat Uczelni

Z niepokojem obserwujemy, jak podziały w społeczeństwie pogłębiają się i przyjmują formę kulturowego konfliktu. Nasza uczelnia na co dzień udowadnia swoją aktywnością edukacyjną, naukową i kulturą instytucjonalną poszanowanie wolności i szacunek dla człowieka. 
Solidaryzujemy się ze wszystkimi członkami naszej wspólnoty i wszystkimi ludźmi, którzy odczuwają, że przynależne im konstytucyjne prawa są zagrożone.
W miejsce apeli, na które opinia publiczna często pozostaje obojętna, dzielimy się rzetelną wiedzą i kulturą dialogu. Wierzymy, że w ten sposób - długofalowo i realnie - możemy wpłynąć na pozytywną zmianę.
Prowadząc dyskurs naukowy i otwierając platformę prawdziwego dialogu wspieramy osoby LGBTQ+.



Dr Ewa Ger, Dyrektor Generalna Uniwersytetu SWPS oraz prof. Roman Cieślak, Rektor Uniwersytetu SWPS

previous arrow
next arrow
Slider

Znajdź studia dla siebie!

AJAX callback

Zobacz także:

Zrównoważona dieta pomoże uniknąć kłopotów z nadwagą i niedożywieniem dzieci. Ważne, by o nią dbać, ale nie można ciągle chodzić pod prąd albo liczyć na silną wolę. Ani swoją, ani dzieci - mówi dr Anna Januszewicz, psycholog z Uniwersytetu SWPS.

Zbadań prowadzonych w Polsce przez Instytut Matki i Dziecka wynika, że aż 28 proc. młodych ludzi przynajmniej raz dziennie spożywa słodycze, a ponad 23 proc. codziennie pije coca-colę lub inne napoje zawierające cukier. Ponad 36 proc. młodzieży nie je regularnie śniadań. Zalecaną normę spożycia owoców spełnia niewiele więcej niż 18 proc., a warzyw - nieco ponad 13 proc. Jednocześnie wiadomo, że około 15 proc. uczniów ma nadmierną masę ciała, a co szósty polski nastolatek zgłasza poważne dolegliwości zdrowotne.

Duet zgrany, choć nieoczywisty

Wbrew pozorom nadmierna masa ciała i niedożywienie są ze sobą ściśle związane. Niedożywienie nie oznacza bowiem zawsze niedoboru składników energetycznych, takich jak węglowodany, tłuszcze, białka, ale przede wszystkim różnych składników odżywczych, takich jak witaminy i minerały. Dieta obfitująca w słodycze, słone przekąski i szybkie, przetworzone dania, a jednocześnie uboga w warzywa i owoce najczęściej prowadzi zarówno do nadmiernej masy ciała, jak i do niedożywienia. Problemem są więc zarówno nawyki jedzenia niezdrowych produktów, np. słodyczy, jak i zachowania związane z unikaniem tego, co odżywcze, np. warzyw. Jak można je zmienić?.

Dieta obfitująca w słodycze, slone przekąski i wysoko przetworzone dania, a jednocześnie uboga w warzywa i owoce prowadzi zarówno do nadwagi, jak i do niedożywienia.

Słodko i dydaktycznie

Jak dowodzą badania, jednym z czynników najsilniej związanych z nawykami żywieniowymi jest dostępność określonych produktów. Wynika z tego, że aby ułatwić dzieciom ograniczanie tłustych i słodkich łakoci, trzeba w miarę możliwości eliminować je z ich otoczenia. Nie ma co liczyć na motywację czy silną wolę, które sprawią, że młodzi ludzie zachowają rozwagę i będą wystrzegać się tego, co kaloryczne i niezdrowe. Duży problem mają z tym nawet dorośli, więc nie oczekujmy, że dzieci, które są bardziej spontaniczne i skoncentrowane na teraźniejszości niż na skutkach własnych działań, pozostaną niezłomne, kiedy sklepiki szkolne obfitują w słodycze, a w domu ciastka leżą na stole.

Nie chodzi jednak o całkowitą eliminację pokus z otoczenia dzieci. Słodycze podawane okazjonalnie mogą służyć jako pretekst do tego, by uczyć dzieci umiarkowanego ich spożywania. Tu jednak wchodzimy w kolejny ważny temat: jak uczyć umiaru, czyli jak kształtować samokontrolę młodego człowieka.

Im mniej pokus, tym lepiej

Samokontrola to każdy wysiłek w kierunku zmiany własnych reakcji. Ma miejsce wtedy, gdy zachowania dla nas łatwe, np. nawykowe czy zgodne z impulsami, zastępujemy trudniejszymi. Przykładem jest tutaj powstrzymywanie się przed zjedzeniem ciastka, którym jesteśmy częstowani, na rzecz zdrowia czy dobrego wyglądu w przyszłości. To zadanie mogą ułatwić młodym różne strategie.

Z badań zespołu TEMPEST wynika, że młodzież, która używa strategii samokontroli, je mniej przekąsek i pije mniej napojów gazowanych. Przejawem stosowania strategii samoregulacyjnych jest np. unikanie miejsc, w których zwykle się przejadamy, kontrola pokus, np. poprzez zastępowanie wysokokalorycznych przekąsek owocami, rozpraszanie uwagi, czyli np. zajmowanie się czymś innym zamiast zjedzenia nie zdrowej przekąski, tłumienie, czyli np. ignorowanie zapachu kuszącego produktu. Warto też ustalać zasady, np. ile słodyczy można zjeść na dzień, lub rozważać cele, np. zastanawiając się, czego naprawdę się chce, kiedy pojawia się ochota na zjedzenie nie zdrowego produktu.
Dorośli mogą uczyć dzieci takich strategii poprzez wspólne przygotowywanie planu. Można np. ustalić z dzieckiem, że jeśli w drodze ze szkoły poczuje chęć kupienia sobie frytek, to pomyśli o pysznym obiedzie, jaki czeka na nie w domu, albo kupi sobie ulubiony owoc. Warto jednak pamiętać, że skutecznie samokontroli uczą tylko rodzice, którzy sami ją stosują. Zauważmy, że zastosowanie większości z przytoczonych strategii wymaga sporo wysiłku związanego ze sterowaniem własnym zachowaniem. Ponadto samokontrola bywa zawodna, zwłaszcza kiedy jesteśmy zmęczeni czy przeciążeni innymi zadaniami. Częstowanie się małym kawałkiem czekolady, odwracanie uwagi od chipsów, które podano na imprezie, bądź odwoływanie się do zasad zdrowego odżywiania mogą nie zadziałać, kiedy młody człowiek ma na głowie inne sprawy albo przeżywa stres. Uczenie samokontroli może więc pomóc radzić sobie z otoczeniem powodującym powstawanie otyłości, ale nie powinno zastępować wysiłków ukierunkowanych na jego zmianę. Zdrowe zachowania żywieniowe nie będą trwałe, jeśli oznaczają ciągłe chodzenie pod prąd.

Aby zadbać o zdrową dietę dzieci, rodzice powinni kontrolować to, co sami jedzą i kupują, i pamiętać, że skutecznie samokontroli nauczą dzieci tylko wtedy, gdy stosują ją sami.

Lubimy to, co znamy

Aby zachęcić dzieci do jedzenia warzyw i innych zdrowych produktów, trzeba przede wszystkim dbać o to, by miały do nich stały dostęp, np. poprzez podawanie określonych potraw na rodzinnym stole. Warto też modelować takie zachowania w trakcie spożywania wspólnych posiłków. Badania dowodzą, że młodzi ludzie preferują żywność, którą znają z domu, i wybierają ją także, gdy przebywają poza nim. Dostępność określonych produktów ma więc krótko- i długotermino we konsekwencje. W badaniach wielokrotnie również wskazywano na znaczenie modelowania. Udowodniono np., że dzieci częściej jedzą śniadania, jeśli obserwują, że robią to ich rodzice, a dane eksperymentalne wykazały, że dzieci w wieku od dwóch do pięciu lat jadły nową żywność szybciej i w większych ilościach, gdy jadł ją także dorosły. Wskazuje się, że modelowanie jest silniejszym źródłem wpływu niż rozmowy o zdrowym odżywianiu. Aby zadbać o środowisko żywieniowe dzieci, rodzice powinni więc kontrolować to, co sami jedzą i kupują. Świat dziecka nie kończy się jednak w domu. Ważne jest także to, co dzieje się poza nim.

Programy dla młodych i z młodymi

W Polsce realizuje się liczne programy mające na celu zmianę nawyków żywieniowych dzieci i młodzieży. Skupiają się one na edukacji w zakresie zdrowego odżywiania, monitorowaniu masy ciała młodych ludzi, udzielaniu im instruktażu, jak jeść, uczeniu dokonywania wyborów w sklepie, np. czytania etykiet na produktach spożywczych, bądź na dokonywaniu zmian środowiskowych. Wykazano jednak, że programy te nie wykorzystują odpowiednio psychologicznych technik zmiany zachowania, nie uczą, jak stosować strategie samokontroli. Dodatkowo trafiają tylko do części dzieci i młodzieży, ponieważ są realizowane w wybranych szkołach i społecznościach lokalnych. Takie nierówności trudno wyrównać pojedynczymi oddolnymi inicjatywami burmistrza, dyrektora szkoły czy rodziców. Oprócz takich inicjatyw potrzebna jest też sprzyjająca polityka na poziomie krajowym, np. systemy znakowania żywności pozwalające na szybkie i łatwe rozpoznanie zdrowych produktów. Może to być np. system 0-5 gwiazdek, jak w oznaczeniu klasy hoteli, regulacje dotyczące reklamy żywności czy też zamiana ławek w szkołach na biurka „stand-up", czyli takie, przy których się stoi.

Aby programy i polityka promujące zdrową dietę i aktywny styl życia działały, nie mogą być wymyślane zza biurka. Powinny mówić młodym ludziom nie tylko,co jeść, ale także, jak to zrobić. Dlatego warto współtworzyć je z młodzieżą, która będzie z nich korzystać.

Takim programem jest właśnie ruszający w tym roku i finansowany przez Komisję Europejską pięcioletni program badawczy CO-CREATE. Program ten, realizowany przez badaczy z sześciu krajów Europy, Australii, RPA i USA, w tym z Uniwersytetu SWPS, pod kierownictwem prof. Aleksandry Łuszczyńskiej, ma na celu przygotowanie strategii politycznych wspierania nawyków żywieniowych i zwiększania aktywności fizycznej młodych ludzi. W proces tworzenia, wdrażania i selekcjonowania działań promujących zdrowy styl życia oraz redukujących epidemię otyłości i chorób żywieniowozależnych włączana będzie młodzież. Takie działania mają być przecież nie tylko skuteczne, lecz także atrakcyjne i dopasowane do ich potrzeb.

 

 

Artykuł był publikowany w lipcowym wydaniu "Newsweek Psychologia Extra 3/18”
Czasopismo dostępne na stronie »

258 anna januszewicz

O autorce

dr Anna Januszewicz - psycholog, specjalista psychodietetyk, kierownik studiów podyplomowych na kierunku psychodietetyka Uniwersytetu SWPS i współpracownik Centrum Badań Stosowanych nad Zachowaniami Zdrowotnymi i Zdrowiem CARE-BEH. Prezes Towarzystwa Psychodietetyki i Instytutu Psychodietetyki.

Aktualności

Sukcesy pozanaukowe 29-06-2020

Wydział Prawa na 2. miejscu w rankingu Rzeczpospol…

Jesteśmy w ścisłej czołówce! W IX edycji Rankingu Wydziałów Prawa dziennika „Rzeczpospolita” z 2020 roku Wydział Prawa Uniwersytetu SWPS w Warszawie zajął 2. miejsce wśród wszystkich jednostek uczelni niepublicznych w Polsce prowadzących studia prawnicze. Jakość kształcenia – mocna strona Wydziału W zestawieniu...

Czytaj więcej

Granty 02-06-2020

Jesteśmy w czołówce grantobiorców NCN

Narodowe Centrum Nauki opublikowało najnowsze statystyki pozyskiwania grantów w latach 2011–2019. Uniwersytet SWPS ponownie znalazł się w gronie najaktywniejszych instytucji badawczych w Polsce aplikujących o środki na badania z zakresu...

Czytaj więcej

Sukcesy pozanaukowe 30-06-2020

Uniwersytet SWPS doceniony w U-Multirank 2020

Z przyjemnością informujemy, że w rankingu U-Multirank 2020 Uniwersytet SWPS znalazł się wśród 25 najlepszych uniwersytetów na świecie, które otrzymały najwyższe oceny w kategorii Przychód z Kształcenia Podyplomowego i Zawodowego...

Czytaj więcej

Online 15-07-2020

Concept art: jak stworzyć świat gier od podstaw? – M. Antczak i A. Domino

Czy design działa? Tak, ale ten dobry. Czym jednak ten „dobry design” jest? Na to pytanie odpowiemy w nowym cyklu Strefy Designu Uniwersytetu SWPS: Dobry Design Działa. Cykl rozpoczynamy od bardzo...

Czytaj więcej

Online 20-07-2020

Czym jest psychoterapia i dlaczego działa? – webinar

Psychoterapia – czym jest? Jak działa? Kto powinien z niej korzystać? Jak wygląda wizyta u psychoterapeuty albo u psychiatry? Na czym polegają dane zaburzenia psychiczne czy choroby? Czy farmakoterapia jest bezpieczna?...

Czytaj więcej

Online 22-07-2020

Współczesna fotografia i storytelling w projektowaniu graficznym – A. Gondek-Grodkiewicz

Dlaczego w fotografii ważny jest storytelling? Czy zdjęcia robi się aparatem, czy głową? Jak fotografowie funkcjonują w czasach, gdy każdy jest fotografem amatorem? Fotografia jako element grafiki – jak to...

Czytaj więcej

Online 28-07-2020

Kultura organizacyjna: czy można ją zaprojektować? – Sylwia Hull-Wosiek i Edyta Paul (Concordia Desi…

Kultura organizacyjna jest bardzo ważnym elementem każdego miejsca pracy. To coś więcej niż przyjaźni współpracownicy czy estetyczna przestrzeń biurowa. Czym jest kultura organizacyjna i czy w ostatnich miesiącach zmieniła się wraz...

Czytaj więcej

Nadchodzące konferencje

Blogosfera Uniwersytetu SWPS

Blog Strefy Prawa 10-07-2020

Ciemna liczba przestępstw związanych z przemocą w rodzinie – samotność ofiary i bezkarność sprawcy w…

Ciemna liczba przestępstw związanych z przemocą w rodzinie stała się jeszcze ciemniejsza na skutek pandemii koronawirusa. Liczba ofiar przemocy wzrosła, bo izolacja na szeroką skalę spowodowała frustrację i wzrost zach...

Czytaj więcej

Blog Strefy Psyche 01-07-2020

Psychoterapia, czyli leczenie. O skuteczności psychoterapii

Psychoterapia, czyli właściwie co? Rozmowa dwóch osób w gabinecie? Czym miałoby się to różnić od kawy z przyjaciółką czy szczerej rozmowy z partnerką lub partnerem? Jak doszło do tego, że psychoterapia, która kiedyś uw...

Czytaj więcej

Blog Strefy Prawa 30-06-2020

Państwo prawa i prawa człowieka w czasach koronawirusa – prof. A. Bodnar i prof. E. Łętowska

Minęły już trzy miesiące od momentu, kiedy nasz kraj opanowała pandemia koronawirusa. Nauczyliśmy się funkcjonować w nowej rzeczywistości, pełnej ograniczeń i zakazów. Zmieniło się bardzo wiele – inaczej pracujemy, uczym...

Czytaj więcej