Dlaczego warto studiować psychokryminalistykę? - Uniwersytet SWPS

logo uswps nazwa 3

Katowice

Czym różni się psychokryminalistyka od kryminalistyki? Na czym polega praca psychokryminalistyka i jakie ma perspektywy zawodowe? Kto może lub powinen studiować ten kierunek? – wyjaśnia dr Joanna Kabzińska, kierownik studiów na kierunku psychokryminalistyka w katowickim wydziale Uniwersytetu SWPS.

Czym jest psychokryminalistyka?

Psychokryminalistyka to nowatorski kierunek studiów pierwszego stopnia (3-letnie studia licencjackie), którego program ma charakter interdyscyplinarny. Interdyscyplinarność oznacza w tym przypadku wiedzę i umiejętności z wielu dziedzin nauki, takich jak: psychologia, kryminalistyka, kryminologia, prawo, socjologia, resocjalizacja i pedagogika. Sama nazwa powstała z połączenia  słów psychologia i kryminalistyka i oddaje istotę tego kierunku: wykorzystanie zdobyczy psychologii do realizacji funkcji, jakie pełni kryminalistyka – usprawnienia procesów zapobiegania przestępczości (funkcja profilaktyczna), rozpoznawania przestępczości (funkcja rozpoznawcza) i wykrywania sprawców przestępstw (funkcja wykrywcza) oraz dowodzenia, że w istocie przestępstwo popełnili (funkcja dowodowa).

Dlaczego psychokryminalistyka, a nie kryminalistyka?

Kryminalistyka zaliczana jest do tzw. nauk penalnych, a więc tych nauk prawnych, które zajmują się różnymi aspektami przestępczości i kary. Co za tym idzie, nauczaniem kryminalistyki w Polsce zajmują się najczęściej wydziały prawa uczelni publicznych i niepublicznych. Kryminalistyka jest jednym z wielu przedmiotów fakultatywnych oferowanych w programie studiów prawniczych (w wymiarze 30 lub 45 godzin). Psychokryminalistyka zaś, to 3-letni program studiów obejmujący ponad 1800 godzin zajęć.

Programy nauczania kryminalistyki w Polsce koncentrują się przede wszystkim na wsparciu procesu wykrywania sprawców przestępstw ze strony nauk ścisłych. Taki obraz kryminalistyki podtrzymują zresztą szalenie popularne w Polsce i na świecie seriale telewizyjne obrazujące pracę laboratoriów kryminalistycznych, m.in. z serii „Crime Scene Investigation”. Program psychokryminalistyki uwzględnia również tę perspektywę – tradycyjnie rozumianej kryminalistyki. Studenci zdobywają wiedzę z zakresu taktyki i techniki kryminalistycznej, uczą się praktycznie wykorzystywać zdobytą wiedzę z zakresu daktyloskopii, genetyki sądowej, traseologii, mechanoskopii, balistyki, m.in. podczas symulowanych oględzin miejsca zdarzenia. Atutem kierunku jest jednak przede wszystkim to, że pokazuje studentom także wpływ zdobyczy psychologii na proces wykrywania sprawców przestępstw (i dowodzenia im winy). Zapewne większości osób przychodzi na myśl w tym kontekście dyscyplina naukowa, którą nazywamy psychologią sądową. Psychologia sądowa (forensic psychology) to dziedzina, której zadaniem jest zbieranie, badanie i przedstawianie dowodów dla celów sądowych. Innymi słowy wydawanie opinii przez biegłych psychologów na zlecenie organów procesowych. 

Kryminalistykę interesuje przede wszystkim przestępstwo i jego sprawca, w dodatku do momentu, w którym udowodniona zostanie mu wina. Psychokryminalistyka interesuje się nie tylko sprawcą przestępstwa - ale również jego ofiarą. 

Wkład współczesnej psychologii w kryminalistykę, nauki penalne czy prawo w ogóle wykracza jednak poza tak wąsko zakreśloną problematykę.

W ostatnich dekadach zawdzięczamy psychologii m.in.:

  • psychologiczne podstawy i zasady prowadzenia negocjacji w sytuacjach kryzysowych (np. ze sprawcami porwań dla okupu, osobami chcącymi popełnić samobójstwo);
  • rozwój metod przesłuchania świadków (np. przesłuchanie poznawcze), w tym szczególnych kategorii świadków: dzieci, osób starszych, osób zaburzonych psychicznie;
  • rozwój technik przesłuchania podejrzanych i oskarżonych, w tym rozwój instrumentalnych i nieinstrumentalnych metod wykrywania kłamstwa;
  • renesans niektórych – z pozoru archaicznych – metod wykrywania sprawców, np. portretu pamięciowego;
  • możliwość tworzenia profili psychologicznych (czyli sylwetek społeczno-demograficznych i psychologicznych) nieznanych sprawców przestępstw powstałych na podstawie śladów ich modus operandi – sposobu działania na miejscu przestępstwa;
  • powstanie i rozwój metod pozwalających prognozować ryzyko ponownego popełnienia przez skazanego sprawcę przestępstwa  z użyciem przemocy (w tym przestępstw seksualnych);
  • programy terapeutyczne dla sprawców przestępstw seksualnych.

O wielu z tych fascynujących zagadnień podczas studiowania kryminalistyki student w ogóle się nie dowie. Student psychokryminalistyki natomiast nie tylko uzyska wiedzę o wspomnianych problemach, lecz także umiejętności, które pozwolą stosować zdobycze psychologii w praktyce.

Funkcje: wykrywcza, dowodowa i profilaktyczna

Kryminalistyka często utożsamiana jest z dwoma jej funkcjami:

  • wykrywczą – polegającą na podejmowaniu działań mających na celu wykrycie przestępstwa i jego sprawcy oraz
  • dowodową – w ramach której zadaniem kryminalistyki jest efektywne udowodnienie komuś popełnienia przestępstwa.

Psychokryminalistyka to kierunek studiów, który kładzie nacisk na często niedocenianą (lub pomijaną wręcz milczeniem) funkcję profilaktyczną kryminalistyki – w myśl popularnego (w odniesieniu do medycyny) powiedzenia „lepiej zapobiegać niż leczyć”.

Studenci psychokryminalistyki w czasie studiów uczą się o sposobach oddziaływań wobec osób i środowisk społecznych zagrożonych przestępczością, np. w stosunku do osób uzależnionych (od alkoholu, narkotyków), prostytuujących się, w odniesieniu do środowisk zagrożonych patologiami społecznymi, czy różnego rodzaju podkultur – młodzieżowych czy narodowych.

Interesuje nas zarówno sprawca, jak i ofiara

Kryminalistykę interesuje przede wszystkim przestępstwo i jego sprawca, w dodatku do momentu, w którym udowodniona zostanie mu wina. Psychokryminalistyka interesuje się nie tylko sprawcą przestępstwa, lecz także jego ofiarą. Absolwent psychokryminalistyki wie, dlaczego ludzie stają się ofiarami przestępstw, jak postępować z ofiarami przestępstw: jakie przysługują im prawa jako pokrzywdzonym w procesie karnym, jak je przesłuchiwać, aby nie potęgować doznanej krzywdy, jakiej pomocy udzielić im po popełnieniu na ich szkodę przestępstwa. 

Zainteresowanie psychokryminalistyki sprawcą również wykracza poza to, co oferuje kryminalistyka – sprawca jest przedmiotem jej zainteresowania zarówno zanim przestępstwo zostanie popełnione, jak i wtedy, gdy zapadnie wobec niego wyrok skazujący, a on sam odbywa karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym.

Kto może (lub powinien) studiować psychokryminalistykę?

Psychokryminalistyka to oferta studiów I stopnia adresowana nie tylko do osób rozpoczynających swoje pierwsze studia. Zapraszamy także osoby, które chcą uzupełnić swoją wiedzę i poszerzyć umiejętności zdobyte w toku studiowania innych kierunków, np. prawa, psychologii, resocjalizacji, pedagogiki, itd. Program z pewnością zainteresuje funkcjonariuszy służb mundurowych, w codziennej pracy (służbie patrolowej, interwencyjnej, kryminalnej, dochodzeniowo-śledczej) stykający się z osobami, weszły w konflikt z prawem, naruszają porządek społeczny, są w grupie ryzyka tego typu zachowań (np. nieletni zagrożeni demoralizacją, a także z ofiarami przestępstw.

Z roku na rok coraz więcej osób dla psychokryminalistyki zmienia wcześniej rozpoczęte na innych uczelniach studia. Aby wyjść im naprzeciw, w tym roku akademickim uruchamiamy rekrutację międzysemestralną, która rozpocznie się 13 grudnia. Kandydaci z tego naboru dołączą do studentów psychokryminalistyki w semestrze letnim, a zajęcia z semestru zimowego nadrobią w przyszłym roku akademickim.

Wybierz studia
na Uniwersytecie SWPS

Co dodatkowo wyróżnia psychokryminalistykę spośród bogatej oferty innych kierunków studiów licencjackich?

Niewątpliwą zaletą psychokryminalistyki jest praktyczny profil kierunku. Oznacza to, że ponad połowa programu studiów obejmuje zajęcia kształtujące praktyczne umiejętności i kompetencje. Studenci zdobywają je podczas zajęć, a także w toku trzymiesięcznych praktyk zawodowych.  Praktyki mogą realizować w różnorodnych podmiotach, np. w jednostkach policji, aresztach śledczych, zakładach karnych, zespołach kuratorskiej służby sądowej, samorządowych instytucjach pomocy społecznej, podmiotach zajmujących się terapią uzależnień itp.

Mogą również odbywać praktyki w więcej niż jednym miejscu. Takie rozwiązanie lepiej przygotowuje studentów do wejścia na rynek pracy i stwarza szersze możliwości w poszukiwaniu wymarzonego miejsca pracy. 


Psychokryminalistyk, czyli kto?

Absolwenci studiów licencjackich na kierunku psychokryminalistyka opuszczają mury Uniwersytetu SWPS, dysponując:

  • wiedzą o charakterze interdyscyplinarnym z wielu dziedzin nauki: psychologii, kryminalistyki, prawa, pedagogiki, socjologii i innych;
  • praktycznymi umiejętnościami w zakresie zapobiegania przestępczości i zjawiskom z zakresu patologii społecznej, wykrywania przestępstw i ich sprawców, dowodzenia odpowiedzialności karnej, oddziaływania na sprawców na różnych etapach postępowania karnego: od postępowania przygotowawczego po wykonywanie kary w zakładzie karnym, udzielania pomocy ofiarom przestępstw;
  • umiejętnością analizy i rozwiązywania problemów w pracy zawodowej, spoglądania na nie z różnych perspektyw;
  • znajomością specyfiki i warunków pracy w różnych podmiotach związanych z psychokryminalistyką, oczekiwań pracodawców;
  • dzięki praktykom studenckim – kompetencjami zawodowymi, a niejednokrotnie kontaktami zawodowymi.

Gdzie psychokryminalistyk może znaleźć zatrudnienie po studiach?

Studia na kierunku psychokryminalistyka nie stanowią automatycznej przepustki do pracy w wybranym zawodzie, jak zresztą w przypadku większości kierunków studiów. Absolwent studiów prawniczych nie staje się automatycznie sędzią czy adwokatem (musi odbyć aplikację), a absolwent studiów medycznych – lekarzem (musi odbyć kilkuletni staż i zdać lekarski egzamin państwowy). Wiedza i umiejętności zdobyte w czasie studiowania psychokryminalistyki są pożądane w następujących podmiotach:

  • służbach mundurowych (policji, służbie więziennej itd.);
  • instytucjach pomocy społecznej (np. ośrodki pomocy społecznej, ośrodki interwencji kryzysowej, centra pomocy rodzinie);
  • instytucjach związanych z wymiarem sprawiedliwości, np. zespołach kuratorskiej służby sądowej (w charakterze kuratora społecznego), czy też w charakterze mediatora sądowego;
  • instytucjach udzielających pomocy dzieciom i młodzieży, zagrożonych lub doświadczających niedostosowania społecznego (np. młodzieżowe ośrodki wychowawcze, zakłady poprawcze, ośrodki socjoterapii);
  • sektorze ochrony osób i mienia i wielu innych.

To, czy absolwent znajdzie zatrudnienie w interesującym go zawodzie, zależy nie tylko od ukończonego kierunku studiów, lecz także jego motywacji, a czasem od spełnienia dodatkowych wymagań (np. praca w policji możliwa jest po pozytywnym przejściu złożonego procesu rekrutacji do służby).

Czy po uzyskaniu licencjatu z psychokryminalistyki można kontynuować kształcenie?

Dyplom ukończenia studiów I stopnia na kierunku psychokryminalistyka uprawnia do rozpoczęcia studiów II stopnia (magisterskich) na dowolnej uczelni, która takie studia oferuje. Uniwersytet SWPS nie prowadzi jednak studiów magisterskich z psychokryminalistyki. Nasi absolwenci, którzy chcą kontynuować kształcenie na Uniwersytecie SWPS, wybierają psychologię dla magistrów i licencjatów – to jednolite studia magisterskie, organizowane w indywidualnym toku nauczania w trybie niestacjonarnym, dzięki temu trwają nie 10, a 7 semestrów (czyli 3,5 roku). W ich ramach można realizować specjalizację z psychologii sądowej. W konsekwencji absolwent obu kierunków opuszcza mury Uniwersytetu SWPS z dwoma uzupełniającymi się dyplomami „w kieszeni” – psychokryminalistyka i psychologa sądowego.

Opinie o kierunku

Image is not available

Moje studia to zajęcia nie tylko z kryminalistyki czy psychologii, lecz także biologicznych podstaw zachowań, funkcjonowania służb interwencyjnych, antropologii, podstaw prawa, postępowania ze skazanymi w warunkach izolacji więziennej, socjologii i pedagogiki. Nie ukrywam, że początkowo przypominało mi to zestaw puzzli, które dopiero z biegiem czasu i kolejnymi elementami ułożyły się w całość. Po blisko trzech latach studiów myślę, że psychokryminalistyka uczy przede wszystkim umiejętności spojrzenia na dany problem społeczny z wielu różnych perspektyw!

KAMIL WÓJCIK
student 3 roku psychokryminalistyki
Image is not available

Robić coś co ma sens, co jest ważne społecznie. Dzięki studiom na tym kierunku zainteresowałam się problemem przemocy wobec osób starszych.
Obecnie pracuję wśród osób zaburzonych psychicznie oraz takich, które borykają się z demencją starczą. Myślę, że wiedza, którą zdobyłam podczas studiowania, umożliwia mi zrozumienie, z czym na co dzień zmagają się moi pacjenci.

Anna Gliwa
absolwentka psychokryminalistyki
Image is not available

Na studiach psychokryminalistycznych przekonałam się, jak dużą rolę w zachowaniu człowieka odgrywają potrzeby oraz brak ich zaspokojenia. Niejednokrotnie, to właśnie z tego powodu ludzie decydują się na wejście na przestępczą ścieżkę. W swojej pracy zawodowej każdego dnia spotykam się z młodymi ludźmi z różnych środowisk, to właśnie dzięki psychokryminalistyce zrozumiałam, jak ważne w pracy z ludźmi jest rozpoznawanie i nazywanie ich potrzeb.

Alicja Dobrowolska
studentka 3 roku psychokryminalistyki
Slider

Aktualności z Katowic

Katowice 16-08-2018

Letnia Strefa Psyche

Wakacje to dobry czas, żeby się… czegoś dowiedzieć! A nauce będzie sprzyjała piękna pogoda (oby), atmosfera relaksu (obowiązkowo), leżaki (kto pierwszy, ten lepszy). W każdy czwartek zapraszamy na Letnią Strefę...

Czytaj więcej

Aktualności z Katowic 18-08-2018

„Śniadania na trawie” z Uniwersytetem SWPS

W codziennym pędzie nie dostrzegamy, jak wielką wartością jest kontakt z naturą. Czasem warto zwolnić, pokontemplować otaczającą nas rzeczywistość, cieszyć się tym, co tu i teraz. Idealną do tego okazją...

Czytaj więcej

Katowice 23-08-2018

Letnia Strefa Psyche

Wakacje to dobry czas, żeby się… czegoś dowiedzieć! A nauce będzie sprzyjała piękna pogoda (oby), atmosfera relaksu (obowiązkowo), leżaki (kto pierwszy, ten lepszy). W każdy czwartek zapraszamy na Letnią Strefę...

Czytaj więcej

Aktualności z Warszawy 29-08-2018

Spotkanie online z Uniwersytetem SWPS

Psychologia, prawo, zarządzanie, a może architektura, grafika, filologie obce, dziennikarstwo lub kierunki kulturoznawcze? Oferta studiów wyższych Uniwersytetu SWPS jest bardzo bogata. W pięciu miastach – Warszawie, Wrocławiu, Poznaniu, Katowicach i...

Czytaj więcej

Katowice 01-09-2018

3. edycja spotkań dla rodziców

Jak zapewnić wsparcie dziecku, u którego zdiagnozowano autyzm, ADHD lub zespół Aspergera? Co zrobić, gdy nastolatek przeżywa bunt, a huśtawka emocjonalna uniemożliwia mu funkcjonowanie? Jak ochronić dzieci przez zagrożeniami czyhającymi...

Czytaj więcej

Aktualności z Katowic 08-09-2018

Drzwi Otwarte w Katowicach

Psychologia, a może psychokryminalistyka? Uczestnicy wrześniowych Drzwi Otwartych Uniwersytetu SWPS będą mieli okazję poznać nie tylko ofertę uczelni i jej infrastrukturę, lecz także szczegółowe zasady rekrutacji, systemy stypendialne dla kandydatów...

Czytaj więcej

Konferencje 19-11-2018

Ciemna liczba przestępstw – stare typy przestępstw, nowe metody wykrywania

Ciemna liczba przestępstw to zdarzenia, które nie są objęte przez statystyki kryminalne. Organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości najczęściej w tych sprawach milczą, choć skala zjawiska daje do myślenia. Przestępczość nieujawniona...

Czytaj więcej

Konferencje 02-02-2019

Psychoterapia dzieci i adolescentów

Kiedy proponować psychoterapię indywidualną, a kiedy rozpoczynać pracę z rodziną? Kiedy i jak łączyć te formy leczenia? Czy terapia rodzinna w ogóle ma coś jeszcze do zaoferowania dzieciom i...

Czytaj więcej

Archiwum aktualności z Katowic

Katowice 02-08-2018

Letnia Strefa Psyche

Wakacje to dobry czas, żeby się… czegoś dowiedzieć! A nauce będzie sprzyjała piękna pogoda (oby), atmosfera relaksu (obowiązkowo), leżaki (kto pierwszy, ten lepszy). W każdy czwartek zapraszamy na Letnią Strefę...

Czytaj więcej

Aktualności z Poznania 01-08-2018

Uniwersytet SWPS na Pol’and’Rock Festival 2018

„Miłość, pokój, muzyka” – to hasło usłyszymy już po raz 24. ze sceny największego festiwalu muzycznego w Polsce. Na Pol’and’Rock Festival 2018 nie zabraknie również Uniwersytetu SWPS. Wykłady, warsztaty, zajęcia...

Czytaj więcej

Aktualności z Katowic 28-07-2018

„Śniadania na trawie” z Uniwersytetem SWPS

W codziennym pędzie nie dostrzegamy, jak wielką wartością jest kontakt z naturą. Czasem warto zwolnić, pokontemplować otaczającą nas rzeczywistość, cieszyć się tym, co tu i teraz. Idealną do tego okazją...

Czytaj więcej

Katowice 26-07-2018

Letnia Strefa Psyche

Wakacje to dobry czas, żeby się… czegoś dowiedzieć! A nauce będzie sprzyjała piękna pogoda (oby), atmosfera relaksu (obowiązkowo), leżaki (kto pierwszy, ten lepszy). W każdy czwartek zapraszamy na Letnią Strefę...

Czytaj więcej

Aktualności z Warszawy 23-07-2018

Spotkanie online z Uniwersytetem SWPS

Psychologia, prawo, zarządzanie, a może architektura, grafika, filologie obce, dziennikarstwo lub kierunki kulturoznawcze? Oferta studiów wyższych Uniwersytetu SWPS jest bardzo bogata. W pięciu miastach – Warszawie, Wrocławiu, Poznaniu, Katowicach i...

Czytaj więcej

Granty 20-07-2018

Stypendia NCN dla naszych doktorantów

Psychospołeczne determinanty zachowań siedzących, wysiłek jako koszt i inwestycja w hipotetycznych i rzeczywistych sytuacjach wyboru, wrażliwość na zmiany prawdopodobieństwa w decyzjach ryzykownych to tylko kilka tytułów projektów, na realizację których...

Czytaj więcej

Aktualności z Katowic 14-07-2018

„Śniadania na trawie” z Uniwersytetem SWPS

W codziennym pędzie nie dostrzegamy, jak wielką wartością jest kontakt z naturą. Czasem warto zwolnić, pokontemplować otaczającą nas rzeczywistość, cieszyć się tym, co tu i teraz. Idealną do tego okazją...

Czytaj więcej

Katowice 12-07-2018

Letnia Strefa Psyche

Wakacje to dobry czas, żeby się… czegoś dowiedzieć! A nauce będzie sprzyjała piękna pogoda (oby), atmosfera relaksu (obowiązkowo), leżaki (kto pierwszy, ten lepszy). W każdy czwartek zapraszamy na Letnią Strefę...

Czytaj więcej

Aktualności z Katowic 07-07-2018

Drzwi Otwarte w Katowicach

Psychologia, a może psychokryminalistyka? Uczestnicy lipcowych Drzwi Otwartych Uniwersytetu SWPS będą mieli okazję poznać nie tylko ofertę uczelni i jej infrastrukturę, lecz także szczegółowe zasady rekrutacji, systemy stypendialne dla kandydatów oraz...

Czytaj więcej

Aktualności z Warszawy 04-07-2018

Spotkanie online z Uniwersytetem SWPS

Psychologia, prawo, zarządzanie, a może architektura, grafika, filologie obce, dziennikarstwo lub kierunki kulturoznawcze? Oferta studiów wyższych Uniwersytetu SWPS jest bardzo bogata. W pięciu miastach – Warszawie, Wrocławiu, Poznaniu, Katowicach i...

Czytaj więcej

Sukcesy pozanaukowe 04-07-2018

Tytuły VIS nadane

Co roku Uniwersytet SWPS wyróżnia studentów, którzy angażują się w naukę i działalność na rzecz uczelni oraz jej otoczenia. Dlatego też komisja ds. Very Important Student rozpatrzyła wnioski o przyznanie...

Czytaj więcej

Aktualności z Katowic 30-06-2018

„Śniadania na trawie” z Uniwersytetem SWPS

W codziennym pędzie nie dostrzegamy, jak wielką wartością jest kontakt z naturą. Czasem warto zwolnić, pokontemplować otaczającą nas rzeczywistość, cieszyć się tym, co tu i teraz. Idealną do tego okazją...

Czytaj więcej

Katowice 21-06-2018

O interwencji kryzysowej

Mówi się o kryzysie wartości, rodziny, wspólnoty. Z mediów docierają złowróżbne komunikaty – o kryzysie finansów publicznych, służby zdrowia, wizerunku partii. Gdzie nie spojrzeć – tam kryzys. Czy na pewno...

Czytaj więcej

Katowice 19-06-2018

Świat złudzeń – fenomen fotografii

Fotografia zawsze tworzy własną rzeczywistość. Jej tworzywem jest jednak materialność, stąd pytanie o jej relację ze światem, o mimesis. Czy fotografia jest mimetyczna względem otoczenia? Przychodzimy na świat bez obrazów...

Czytaj więcej

Nowości wydawnicze 16-06-2018

Na tropach psychologii w filmie

Czy kino może mieć działanie terapeutyczne? Oczywiście, że tak! Dr Agnieszka Skorupa, Michał Brol i Patrycja Paczyńska-Jasińska w dwóch częściach książki „Na tropach psychologii w filmie” udowadniają, że filmy mogą być...

Czytaj więcej

Katowice 14-06-2018

Prywatną detektyw być

Na czym polega praca prywatnego detektywa? Jakimi sprawami zajmuje się na co dzień? Jakie warunki trzeba spełnić, żeby wykonywać ten zawód? Istnieje dużo mitów na ten temat. Podczas spotkania Aneta Nowak...

Czytaj więcej

Katowice 14-06-2018

Świadoma Mama – Strefa Psyche EXTRA

Macierzyństwo i rodzicielstwo to olbrzymie wyzwanie. Nie można się urodzić z wiedzą na ten temat, ale można przynajmniej świadomie skorzystać z porad osób, które mają już pewne doświadczenia w tym...

Czytaj więcej

Katowice 11-06-2018

Samobójstwa w więzieniach: badania, polityka i praktyka

Wyniki badań prowadzonych w 24 wysoko rozwiniętych krajach w latach 2011-2014 i opublikowanych w piśmie naukowym Lancet w grudniu 2017 uświadamiją, że liczba samobójstw w więzieniach sięga prawie tysiąca incydentów...

Czytaj więcej