Projektowanie komunikacji to modne ostatnio hasło określające wszystko to, co jest związane z projektowaniem, ale co trudno zakwalifikować do konkretnej dyscypliny projektowej. To doktryna projektowa, która w centrum zainteresowania stawia komunikację społeczną rozumianą jako proces odpowiadający za to, że społeczeństwo jakoś działa: źle albo dobrze. Książki, które poleca dr Mariusz WszołekKatedry Grafiki Uniwersytetu SWPS, pozwalają zrozumieć, czym jest communication design.

Dlaczego projektowanie komunikacji jest ważne?

Projektowanie komunikacji pozwala skoncentrować się na użytkowniku w dowolnej roli społecznej: gościa w restauracji, któremu dobrze zaprojektowany wystrój wnętrza pozwoli przyjemnie spędzić czas z drugą osobą lub w gronie przyjaciół; pacjenta w szpitalu, który poszukuje jasnego i klarownego systemu orientacji wizualnej w celu znalezienia właściwego gabinetu; przechodnia, którego wyróżniająca się kreacja reklamowa może skłonić do kupna produktu lub polecenia go swoim bliskim; internauty, który potrzebuje w szybki i efektywny sposób dotrzeć do właściwej informacji na stronie internetowej czy za pomocą aplikacji mobilnej; mniejszości społecznej, która potrzebuje wsparcia i dowodu na to, że nie jest sama; producenta, który potrzebuje opakować swój produkt w taki sposób, by wyróżniał się na sklepowej półce. Projektowanie komunikacji to wreszcie określanie deficytów w postaci problemów projektowych i projektowanie społecznej zmiany przez informowanie, wyjaśnianie, uwrażliwianie, uświadamianie – nigdy poprzez narzucanie – w warunkach partycypacji i aktywnego feedbacku.

5 książek o komunikacji

  • „Communication Design, czyli projektowanie komunikacji”, Michael Fleischer

To typowy przykład inicjalnego podręcznika, w którym Michael Fleischer nakreśla zakres obowiązywania pojęcia communication design. Mając w pamięci książkę tego autora pt. „Corporate identity i public relations” z 2003 r., nietrudno dojść do konkluzji, że „Communication Design” jest rozwinięciem komunikacyjnej doktryny projektowej na inne obszary teorii i praktyki projektowania. W swojej pierwszej książce Fleischer koncentrował się na wizerunkowym kapitale organizacji, budując definicję pojęcia corporate identity w formie przeglądu niemieckojęzycznej (w głównej mierze) literatury. W „Communication design” Fleischer pokazuje, jak komunikologiczna orientacja praktyki projektowania jest możliwa do zastosowania w obszarze projektowania informacji (information design), opakowań (package design), powierzchni (surface design), produktu (product design) i wizerunku (corporate identity). Koncepcja Fleischera jest dobrym punktem wyjścia do poznawania czegoś nieoczywistego, nierzadko niezmaterializowanego w kontekście projektowania – nie ma tutaj prostych recept i praktycznych porad. Czytelnik kończy lekturę, nie uzyskując odpowiedzi na pytania, ale przecież o to właśnie chodzi w nauce i projektowaniu lub w nauce o projektowaniu.

communication design

„Communication Design, czyli projektowanie komunikacji”, Michael Fleischer

  • „Communication Design. Principles, Methods and Practice”, Jorge Frascara

Na anglojęzycznym rynku wydawniczym książka Jorge Frascary jest jedną z niewielu publikacji w całości poświęconych zagadnieniom związanym z projektowaniem komunikacji. Frascara pisze przede wszystkim o projektowaniu komunikacji wizualnej, co sprowadza tę ciekawą pozycję do warsztatu grafiki użytkowej. Autor przeprowadza czytelnika przez proces projektowy, którego celem jest zrozumienie użytkownika i proponowanie mu skutecznych z punktu widzenia celu rozwiązań. W przeciwieństwie do Fleischera, Frascara nie typologizuje projektowania komunikacji w kontekście programów (subdyscyplin), ale w kontekście celu projektowania –informacyjnego, perswazyjnego, edukacyjnego, administracyjnego i systemowego. Lubię wracać do tej książki, bo autor potrafi o dość skomplikowanych aspektach praktyki projektowania pisać w sposób przystępny i to wciąż – przepraszam za nieakademickie sformułowanie – trzyma się… teorii, którą reprezentuje.

communication design principles

„Communication Design. Principles, Methods and Practice”, Jorge Frascara

  • „Information Design”, red. Robert Jacobson

Redaktor naukowy tego opracowania zrobił naprawdę kawał dobrej roboty, zapraszając do współpracy wybitnych ekspertów oraz naukowców i tworząc w ten sposób komplementarny podręcznik naukowy z zakresu projektowania wizualnej reprezentacji informacji. Autorzy zgodnie podkreślają, że pojęcie projektowania informacji jest nieprecyzyjne i wprowadzające w błąd – projektanci nie projektują informacji, ale zajmują się jej (najczęściej) wizualną reprezentacją. Dlaczego ta książka znalazła się w moim zestawieniu publikacji na temat projektowania komunikacji? Ponieważ pokazuje, jak skomplikowanym fachem jest zajmowanie się projektowaniem tego, co często jest nienamacalne, atmosferyczne i niedeklaratywne. Książka pod redakcją Jacobsona jest dokładnie taka, jak wstęp do niej pióra Richarda Saula Wurmana, w którym możemy przeczytać: Well, there’s today & there’s tomorrow! I ona taka faktycznie jest: aktualna dzisiaj i jutro.

information design

„Information Design”, red. Robert Jacobson

  • „Disruption Live. Zmiana reguł gry na rynku”, Jean-Marie Dru

Przez chwilę zastanawiałem się, czy ta książka nie powinna się znaleźć raczej w rankingu książek o reklamie. Distruption, choć (słusznie) kojarzone z praktyką reklamową, jest bardziej generalną perspektywą patrzenia na pracę kreatywną, w której chodzi o umiejętne zarządzanie konwencją przez jej irytowanie. Jean-Marie Dru pokazuje, jak distruption przenieść z filozofii reklamowej do filozofii zarządzania organizacją – strategią biznesową i komunikacyjną. W największym skrócie koncepcja disrutpion opiera się na trójelementowym procesie, którego logika biegnie od definiowania konwencji (sytuacja zastana) przez disrutpion (łamanie konwencji), po vision (nową perspektywę, która wynika z disruption). Disrutpion na potrzeby tego rankingu określę jako umiejętność wyjścia z pudełka, przyjęcia zewnętrznej perspektywy i przekręcenie konwencji, by móc osiągnąć przyszłą wizję projektu. To nie jest kolejna instrukcja czy narzędzie projektowe – książka Jean-Marie Dru ma przede wszystkim inspirować, pomóc znaleźć właściwy kontekst i perspektywę w pracy projektowej i/lub zarządzania organizacją.

disruption live

„Disruption Live. Zmiana reguł gry na rynku”, Jean-Marie Dru

  • „Transformation Design”, Annette Siemes

Na taką książkę czekałem całe lata. Książkę, w której ktoś pokaże, z czym – jako projektantom, społeczeństwu, decydentom – przychodzi nam się mierzyć w kategoriach wyzwań cywilizacyjnych. I nie chodzi tutaj o kolejne postulaty i manifesty. Autorka ze statystyczną dokładnością pokazuje, jakie obszary życia społecznego i biologicznego wymagają zmiany (przez design). „Transformation design” to kolejna z alternatywnych doktryn, które wyrastają w zasadzie na kanwie doktryny zrównoważonego rozwoju – postulują zmianę przez design, gdyż jedyną alternetywą jest zmiana przez katastrofę. Książka Annette Siemes jest absolutnie kanoniczna i konieczna do przeczytania. Autorka w niezideologizowany sposób pokazuje, co najlepszego narobiliśmy z naszym otoczeniem (przez design) i na co obecnie powinniśmy zwrócić uwagę. W tym rankingu ostatni powinni być pierwszymi (do czytania).

transformation design

„Transformation Design”, Annette Siemes

Książki poleca:

258 mariusz wszołek

dr Mariusz Wszołek – komunikolog. Zajmuje się głównie algorytmizacją procesów projektowych, ze szczególnym uwzględnieniem communication design i design thinking. Na co dzień pracuje w Katedrze Grafiki Uniwersytetu SWPS we Wrocławiu i w Instytucie Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego. Redaktor serii wydawniczej „Communication Design” oraz autor książek i artykułów z zakresu reklamy, pracy projektowej i zrównoważonego projektowania. Jego zainteresowania naukowe w głównej mierze dotyczą zrównoważonego projektowania (transformation design), designu opakowań i communication design. Ostatnio poświęca się zagadnieniom związanym z legal design.

 

Artykuły

images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/Miejscy_rzemieslnicy_intro_nowe.jpg

Miejscy rzemieślnicy. Jak pasja przeradza się w biznes?

W miastach brakuje miejsc i przestrzeni, gdzie ludzie mogą wspólnie tworzyć. Tę lukę wypełnia Piotr…
images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/nowe-zasoby-strefa-designu.jpg

Nowe zasoby – jak odpady stają się surowcami przyszłości

Już dzisiaj nasze potrzeby żywnościowe i energetyczne przewyższają o ponad 70 proc. możliwości Ziemi. Przewiduje…
images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/Branding__Dlaczego_i_kiedy_cover.jpg

Dlaczego i kiedy wprowadzić branding?

Stojąc przed wyzwaniem zaprojektowania bądź wdrożenia programów komunikacji organizacji, niejednokrotnie słyszymy o brandingu. Kiedy wszyscy…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/service-design-5-ksiazek.jpg

5 książek o Service Design

Aby zrozumieć, czym jest projektowanie usług, na czym polega, jakich kompetencji, wiedzy i postaw wymaga…
images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/edukacja-w-branzy-kreatywnej.jpg

Edukacja w branży kreatywnej. Czy można ją zaprojektować?

Spotkanie z projektantem graficznym Filipem Zagórskim skupia się przede wszystkim na tematyce edukacji projektantów w…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/jak-zmienia-sie-przestrzenie-publiczne-po-pandemii.jpg

Jak zmienią się przestrzenie publiczne po pandemii?

Prawdopodobnie 2020 rok stanie się nową cezurą czasową, która dzieli współczesność na przedpandemiczną i postpandemiczną.…
images/StrefaDesignu19/wydarzenia/into/grafika_portfolio.jpg

Grafika: Portfolio 2021. Design widziany oczami studentów grafiki

Zapraszamy do obejrzenia filmowej relacji z trzeciej edycji projektu Grafika: Portfolio. Jest to cykl spotkań, podczas których…
images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/biznes-w-branzy-modowej-02.jpg

Moda na vintage – o biznesie w branży kreatywnej

Pan Tu Nie Stał to marka, o której słyszał chyba każdy w Polsce. Często zapomniane…
images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/projektowanie-wrazliwosci-02.jpg

Projektowanie wrażliwości. Jak połączyć grafikę z edukacją?

Grafika i przestrzeń – znakomite połączenie. Jeśli dodamy do tego jeszcze aspekt edukacyjny, możemy realnie…
images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/Branding_D-d-d.jpg

Branding – czym jest i dlaczego warto o niego zadbać?

O brandingu mówimy dzisiaj nie tylko przez pryzmat wielkich korporacji, lecz także lokalnych działalności. Pojęcie…

Zobacz także

Group 426 strefa zarzadznia logo 05 logo strefapsyche logo white kopia

 
Zapraszamy na webinar „Grafika: Portfolio 2021. Design widziany oczami studentów grafiki”