Przedmioty codziennego użytku nie są niewinne i neutralne, jak się wydaje. Są one nośnikiem wartości i norm kulturowych, często pogłębiają stereotypy. W kontrze do nich powstał design krytyczny, czyli projektowanie przedmiotów użytkowych, które choć nigdy nie zostaną wprowadzone na rynek, mogą pełnić ważną rolę społeczną. Motywacją dla twórców jest krytyczne spojrzenie na kulturowe, ekonomiczne czy polityczne mechanizmy rządzące światem konsumpcji. Design krytyczny przybliża dr Joanna Jeśman, kulturoznawczyni, wykładowczyni School of Ideas. Projektowanie innowacji.

To oczywiste, że ich projektanci i producenci starają się spełnić wymagania i oczekiwania klientów. Często mówi się też o kreowaniu potrzeb klientów, szczególnie w przypadku produktów z wyższej półki. Jako świadomi konsumenci zdajemy sobie sprawę, że niektóre z kupowanych towarów mogą przyczyniać się do pogłębiania stereotypów i są nośnikami pewnych wartości czy norm kulturowych. Przykład? Choćby zastosowanie kolorów: różowe maszynki do golenia dla kobiet, niebieskie – dla mężczyzn, niebieskie balony z helem z napisem „It’s a boy”, czy tzw. męskie samochody różniące się od „damskich” na przykład wielkością i wyposażeniem wnętrza.

Czy design krytyczny może przyczynić się do zmiany sposobu myślenia i świadomości dotyczącej tego, jak kształtowana jest materialna rzeczywistość oraz jak wchodzimy z nią w relacje, szczególnie w kontekście płci?

 

Autorka

joanna jesmanJoanna
Jeśman

z wykształcenia ekonomista i design manager, z zamiłowania uzależniony od internetu obserwator wszelkich nowych tendencji w obszarach wzornictwa, technologii, mediów oraz marketingu. Swoją drogę zawodową zaczynał w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego, gdzie pracował przy projektach doradczych dla takich firm jak Leroy Merlin, Profim czy Zelmer. W latach 2012-2018 w redakcji serwisu o trendach rynku i kultury F5, gdzie doszedł do stanowiska zastępcy redaktora naczelnego. W lipcu 2018 r. zadebiutował w roli kuratora wystawy “Empatia, teraz!”, która po raz pierwszy odbyła się w ramach Gdynia Design Days 2018, a obecnie jest pokazywana w Galerii Dizajn BWA Wrocław. We wrześniu 2018 dołączył do redakcji serwisu NOIZZ.pl jako creative content manager.

Artykuły

images/StrefaDesignu19/wydarzenia/into/ux_a_programowanie.jpg

UX a programowanie – co je łączy, a co dzieli? – D. Orzeszek (CodersLab)

User Experience, czyli takie projektowanie interfejsów, by odpowiadały na potrzeby użytkowników, a korzystanie z nich było intuicyjne…
images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/jak_dobrze_zaprojektowac_plakat.jpg

Plakat – jak go dobrze zaprojektować? – W. Bielawska i M. Antczak

O plakacie, szczególnie w kontekście polskiej szkoły plakatu, powiedziano już bardzo dużo. Zazwyczaj rozmowy na…
images/StrefaDesignu19/wydarzenia/into/psychologia_UX.jpg

Psychologia jako podstawa dobrego UX – Piotr Marszałkowski i Natalia Bienias (Zebza)

Czy projektantowi UX potrzebna jest wiedza psychologiczna? Jak ją wykorzystywać w procesie projektowym – np.…
images/StrefaDesignu19/wydarzenia/into/Design-emergency-alice-rawsthorn.jpg

Design Emergency: creativity during pandemic – Alice Rawsthorn

Czym jest Design Emergency? To platforma w serwisie Instagram stworzona przez dwie najważniejsze na świecie…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/startuper.jpg

Programowanie w pracy UX Designera – co warto wiedzieć?

Wielu projektantów UX, zwłaszcza początkujących, ma wątpliwości, czy powinni umieć także programować. Niejasności jest więcej:…
images/StrefaDesignu19/wydarzenia/into/kariera-ux_foto.jpg

Kariera UX Designera. Jak wygląda praca projektanta doświadczeń? – P. Walencik (Orange Polska)

Jak wygląda praca UX Designera? Co powinien umieć? Ile zarabia? Jak zacząć pracę jako projektant…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/portret_projektantki.jpg

Dlaczego projektowanie UX nie może się obejść bez psychologii?

Projektanci UX pracują z ludźmi i dla ludzi. Tworzą rozwiązania, które mają trafić do szerokiego…
images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/identyfikacja_wizualna_wydarzenia.jpg

Identyfikacja wizualna wydarzenia: jak ją zaprojektować? – M. Antczak

Firma bez logo jest jak człowiek bez twarzy. Organziacja potrzebuje wyróżnienia się oraz identyfikacji –…
images/StrefaDesignu19/wydarzenia/into/czym-jest-ux_foto.jpg

UX design – czym jest? O procesie i etapach projektowania – Marcin Bober (Google), Natalia…

Czym właściwie jest UX, czyli User Experience? Najkrócej mówiąc, to całość wrażeń, jakich doświadcza użytkownik…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/5_ksiazek_o_nieprojektowaniu.jpg

5 książek o nie­­projektowaniu – dla poszerzenia perspektywy

Charles Eames, zapytany o granice projektowania, odpowiedział w dość przewrotny sposób – granice projektowania wyznaczane…

Zobacz także

Group 426 strefa zarzadznia logo 05 logo strefapsyche logo white kopia

 
Zapraszamy na webinar „UX offline: projektowanie doświadczeń w świecie rzeczywistym”