Przedmioty codziennego użytku nie są niewinne i neutralne, jak się wydaje. Są one nośnikiem wartości i norm kulturowych, często pogłębiają stereotypy. W kontrze do nich powstał design krytyczny, czyli projektowanie przedmiotów użytkowych, które choć nigdy nie zostaną wprowadzone na rynek, mogą pełnić ważną rolę społeczną. Motywacją dla twórców jest krytyczne spojrzenie na kulturowe, ekonomiczne czy polityczne mechanizmy rządzące światem konsumpcji. Design krytyczny przybliża dr Joanna Jeśman, kulturoznawczyni, wykładowczyni School of Ideas. Projektowanie innowacji.

To oczywiste, że ich projektanci i producenci starają się spełnić wymagania i oczekiwania klientów. Często mówi się też o kreowaniu potrzeb klientów, szczególnie w przypadku produktów z wyższej półki. Jako świadomi konsumenci zdajemy sobie sprawę, że niektóre z kupowanych towarów mogą przyczyniać się do pogłębiania stereotypów i są nośnikami pewnych wartości czy norm kulturowych. Przykład? Choćby zastosowanie kolorów: różowe maszynki do golenia dla kobiet, niebieskie – dla mężczyzn, niebieskie balony z helem z napisem „It’s a boy”, czy tzw. męskie samochody różniące się od „damskich” na przykład wielkością i wyposażeniem wnętrza.

Czy design krytyczny może przyczynić się do zmiany sposobu myślenia i świadomości dotyczącej tego, jak kształtowana jest materialna rzeczywistość oraz jak wchodzimy z nią w relacje, szczególnie w kontekście płci?

 

Autorka

joanna jesmanJoanna
Jeśman

z wykształcenia ekonomista i design manager, z zamiłowania uzależniony od internetu obserwator wszelkich nowych tendencji w obszarach wzornictwa, technologii, mediów oraz marketingu. Swoją drogę zawodową zaczynał w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego, gdzie pracował przy projektach doradczych dla takich firm jak Leroy Merlin, Profim czy Zelmer. W latach 2012-2018 w redakcji serwisu o trendach rynku i kultury F5, gdzie doszedł do stanowiska zastępcy redaktora naczelnego. W lipcu 2018 r. zadebiutował w roli kuratora wystawy “Empatia, teraz!”, która po raz pierwszy odbyła się w ramach Gdynia Design Days 2018, a obecnie jest pokazywana w Galerii Dizajn BWA Wrocław. We wrześniu 2018 dołączył do redakcji serwisu NOIZZ.pl jako creative content manager.

Artykuły

images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/ilustracja_zosia_dzierzawska.jpg

Ilustracja i projektowanie dla dzieci – Zosia Dzierżawska

– Myślę o odbiorcy i wyobrażam sobie, że będzie miał 3 lata albo 35 lat.…
images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/design_wszolek_moszczynski_2.jpg

Design: jak się zmienia i jakie wyzwania przed nim stoją? – Zebza, M. Wszołek, K.…

Czym jest design? Z pewnością to nie tylko dostarczanie ładnych obrazków, użytecznych przedmiotów czy wygodnych…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/deadline_architects.jpg

Slow architecture, community, sense – Britta Jürgens & Matthew Griffin (Deadline Architects)

Matthew Griffin and Britta Jürgens are architects working together for 27 years. We talked about…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/wizualnosc_reklamy_medycznej_2.jpg

Wizualność reklamy medycznej

Media bombardują nas reklamami leków czy suplementów diety. Bazując na wytwarzanych i powielanych konstrukcjach wizualnych,…
kwiecien 2020
Koronawirus
images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/koronawirus_kryzys_a_projektowanie.jpg

Koronawirus: projektowanie a kryzys, kryzys a projektowanie – Zuzanna Skalska i Agata Bisping

Pandemia koronawirusa zmieniła nasze życie. Dla wielu z nas praca w domu nie jest niczym…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/nike_just_do_it_2.jpg

„Just Do It” nie tylko dla sportowców, czyli komunikacja Nike na przestrzeni lat

Nike można uznać nie tylko za ikonę nowoczesnego sportu, ale także brandingu i komunikacji medialnej.…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/plastic_recycling.jpg

Plastic, recycling, design – Dave Hakkens (Precious Plastic)

We sat with Dave Hakkens to talk about – among other things – his inspirations,…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/tekstylia.jpg

Tekstylia, tkactwo i włókiennictwo w designie ‒ Alicja Kaczmarek i Ewa Klekot

Tekstylia są nieodłączną częścią naszej codzienności. Można zaryzykować stwierdzenie, że bez nich nie funkcjonujemy. Są…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/nowe_rzemioslo.jpg

Nowe rzemiosło – Itemprojekt: Ewa Dulcet i Martyna Świerczyńska

Polscy projektanci, również ci początkujący, coraz częściej tworzą przedmioty tradycyjnymi metodami rzemieślniczymi. W dobie nachalnego…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/rzemioslo_przesyt_tesknota.jpg

Rzemiosło. Przesyt i tęsknota – Agata Kiedrowicz

Żyjemy w epoce przesytu i tęsknot. W czasach nadprodukcji na nowo definiujemy więzi z przedmiotami,…

Zobacz także

Group 426 strefa zarzadznia logo 05 logo strefapsyche logo white kopia

 
Zapraszamy na webinar „Main event: oblicza projektowania”