Przedmioty codziennego użytku nie są niewinne i neutralne, jak się wydaje. Są one nośnikiem wartości i norm kulturowych, często pogłębiają stereotypy. W kontrze do nich powstał design krytyczny, czyli projektowanie przedmiotów użytkowych, które choć nigdy nie zostaną wprowadzone na rynek, mogą pełnić ważną rolę społeczną. Motywacją dla twórców jest krytyczne spojrzenie na kulturowe, ekonomiczne czy polityczne mechanizmy rządzące światem konsumpcji. Design krytyczny przybliża dr Joanna Jeśman, kulturoznawczyni, wykładowczyni School of Ideas. Projektowanie innowacji.

To oczywiste, że ich projektanci i producenci starają się spełnić wymagania i oczekiwania klientów. Często mówi się też o kreowaniu potrzeb klientów, szczególnie w przypadku produktów z wyższej półki. Jako świadomi konsumenci zdajemy sobie sprawę, że niektóre z kupowanych towarów mogą przyczyniać się do pogłębiania stereotypów i są nośnikami pewnych wartości czy norm kulturowych. Przykład? Choćby zastosowanie kolorów: różowe maszynki do golenia dla kobiet, niebieskie – dla mężczyzn, niebieskie balony z helem z napisem „It’s a boy”, czy tzw. męskie samochody różniące się od „damskich” na przykład wielkością i wyposażeniem wnętrza.

Czy design krytyczny może przyczynić się do zmiany sposobu myślenia i świadomości dotyczącej tego, jak kształtowana jest materialna rzeczywistość oraz jak wchodzimy z nią w relacje, szczególnie w kontekście płci?

 

Autorka

joanna jesmanJoanna
Jeśman

z wykształcenia ekonomista i design manager, z zamiłowania uzależniony od internetu obserwator wszelkich nowych tendencji w obszarach wzornictwa, technologii, mediów oraz marketingu. Swoją drogę zawodową zaczynał w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego, gdzie pracował przy projektach doradczych dla takich firm jak Leroy Merlin, Profim czy Zelmer. W latach 2012-2018 w redakcji serwisu o trendach rynku i kultury F5, gdzie doszedł do stanowiska zastępcy redaktora naczelnego. W lipcu 2018 r. zadebiutował w roli kuratora wystawy “Empatia, teraz!”, która po raz pierwszy odbyła się w ramach Gdynia Design Days 2018, a obecnie jest pokazywana w Galerii Dizajn BWA Wrocław. We wrześniu 2018 dołączył do redakcji serwisu NOIZZ.pl jako creative content manager.

Artykuły

images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/projektowanie-ceramiki-arkadiusz-szwed.jpg

Od procesu tworzenia do powstania dzieła – projektowanie ceramiki

Podczas rozmowy z Arkadiuszem Szwedem, kierownikiem Pracowni Ceramiki na School of Form Uniwersytetu SWPS, poruszamy…
images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/Miejscy_rzemieslnicy_intro_nowe.jpg

Miejscy rzemieślnicy. Jak pasja przeradza się w biznes?

W miastach brakuje miejsc i przestrzeni, gdzie ludzie mogą wspólnie tworzyć. Tę lukę wypełnia Piotr…
images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/nowe-zasoby-strefa-designu.jpg

Nowe zasoby – jak odpady stają się surowcami przyszłości

Już dzisiaj nasze potrzeby żywnościowe i energetyczne przewyższają o ponad 70 proc. możliwości Ziemi. Przewiduje…
images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/Branding__Dlaczego_i_kiedy_cover.jpg

Dlaczego i kiedy wprowadzić branding?

Stojąc przed wyzwaniem zaprojektowania bądź wdrożenia programów komunikacji organizacji, niejednokrotnie słyszymy o brandingu. Kiedy wszyscy…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/service-design-5-ksiazek.jpg

5 książek o Service Design

Aby zrozumieć, czym jest projektowanie usług, na czym polega, jakich kompetencji, wiedzy i postaw wymaga…
images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/edukacja-w-branzy-kreatywnej.jpg

Edukacja w branży kreatywnej. Czy można ją zaprojektować?

Spotkanie z projektantem graficznym Filipem Zagórskim skupia się przede wszystkim na tematyce edukacji projektantów w…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/jak-zmienia-sie-przestrzenie-publiczne-po-pandemii.jpg

Jak zmienią się przestrzenie publiczne po pandemii?

Prawdopodobnie 2020 rok stanie się nową cezurą czasową, która dzieli współczesność na przedpandemiczną i postpandemiczną.…
images/StrefaDesignu19/wydarzenia/into/grafika_portfolio.jpg

Grafika: Portfolio 2021. Design widziany oczami studentów grafiki

Zapraszamy do obejrzenia filmowej relacji z trzeciej edycji projektu Grafika: Portfolio. Jest to cykl spotkań, podczas których…
images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/biznes-w-branzy-modowej-02.jpg

Moda na vintage – o biznesie w branży kreatywnej

Pan Tu Nie Stał to marka, o której słyszał chyba każdy w Polsce. Często zapomniane…
images/StrefaDesignu19wydarzeniainto/projektowanie-wrazliwosci-02.jpg

Projektowanie wrażliwości. Jak połączyć grafikę z edukacją?

Grafika i przestrzeń – znakomite połączenie. Jeśli dodamy do tego jeszcze aspekt edukacyjny, możemy realnie…

Zobacz także

Group 426 strefa zarzadznia logo 05 logo strefapsyche logo white kopia