hr award color

logo uswps nazwa 3

Strefa Psyche

Słowo „ofiara" w języku polskim może być utożsamiane z kobietą. A sprawca to ON, mężczyzna, który ewolucyjnie jest nastawiony na polowanie, zdobywanie i stosowanie przemocy. Jednak kobiety nie tylko bywają sprawcami przemocy, lecz także korzystają ze stereotypowego domniemania ich niewinności. O „ciemnej stronie kobiet” opowiada dr Joanna Stojer-Polańska, kryminalistyk z Uniwersytetu SWPS.

W związku z przestępstwem przemocy w rodzinie rocznie zgłaszanych jest kilkadziesiąt tysięcy interwencji. W roku 2015 mężczyzna był sprawcą w ponad 70 tys. spraw, a kobieta w ponad 5 tys. Są to przypadki, kiedy kobieta znęcała się nad mężczyzną, nad inną kobietą, dziećmi czy też starszymi rodzicami. Tyle mówią oficjalne statystyki Komendy Głównej Policji. W rzeczywistości jednak przestępstwo przemocy w rodzinie często znajduje się w tzw. ciemniej liczbie przestępstw, czyli w grupie zdarzeń, których nikt nie zgłosił - ze strachu lub wstydu, ale i braku wiedzy.

Zdarzają się również domy uwikłane w różnego rodzaju patologie, w których stosowanie przemocy zostało niejako społecznie odziedziczone. Oznacza to akceptowanie obserwowanych zachowań, bo zawsze tak było, że ktoś bił i ktoś był bity. Przemoc uważana jest więc za coś normalnego. W takich sytuacjach nikt jej nie zgłasza. A nawet kiedy zrobią to sąsiedzi, trudno jest prowadzić postępowanie karne, kiedy ofiara nie czuje się ofiarą, a sprawca nie poczuwa się do odpowiedzialności. Nikt nie współpracuje z organami ścigania i z wymiarem sprawiedliwości.

CZY KTOŚ W TO UWIERZY?

Są domy, gdzie to ona go bije, krzyczy, grozi, szantażuje. A jemu trudno jest poprosić kogokolwiek o pomoc. Bo byłoby mu jeszcze bardziej wstyd. Może zasłużyłem? Może ona się zmieni? Albo zgłosi, że to ona jest bita? Bo nigdy nie zobaczę już dzieci? Bo to jej uwierzy policja? Trudno wyobrazić sobie, że przychodzi do komisariatu dorosły facet i mówi, że kobieta go bije. Praktycznie w każdym takim przypadku dochodzi do wiktymizacji wtórnej - policjanci będę zadawać krępujące pytania, może się uśmiechną pod nosem i zasugerują, że jest mięczakiem, a problem powinien rozwiązać sam.

Sprawca (ona) nie zawsze musi bić, wystarczy, że stosuje przemoc psychiczną. Pozbawia kontaktu z przyjaciółmi, izoluje od rodziny, sprawdza telefon, przyjeżdża niespodziewanie do pracy. A przy tym wchodzi w rolę ofiary. W tej sytuacji jemu naprawdę ciężko znaleźć podstawę do ukarania jej, gdyby już zdecydował się coś zmienić.

Kobiety są też sprawcami przemocy seksualnej. Podobnie jak mężczyźni dopuszczają się gwałtów - na innych kobietach i na mężczyznach. O takim zdarzeniu ofierze jest bardzo trudno zawiadomić organy ścigania. Ofiarami są też dzieci. Zjawisko pedofilii automatycznie kojarzy się z mężczyznami w roli sprawców. Ale dotyczy ono również kobiet - częściej spędzają czas z dziećmi, mają więcej okazji. Potrafią krzywdzić własne, ale - np. w roli opiekunki - również obce. Nikt nie pomyśli, że mogą być sprawcami. Czy ładna, miła młoda kobieta albo starsza pani na emeryturze mogłaby zrobić coś tak strasznego?

W kodeksie karnym nie ma żadnych wzmianek na temat płci sprawcy przemocy. Formalnie płeć nie ma znaczenia. Ale czy w razie rozwodu sąd przyzna mężczyźnie opiekę nad dziećmi? Zdarza się to niezwykle rzadko. Nawet jeśli zaciekle o nią walczy. Pozamerytorycznym czynnikiem jest płeć sędziego, a często to właśnie kobieta sędzia orzeka w sprawach rodzinnych.

Przy sprawach rozwodowych strony zgłaszają przestępstwa, które nigdy nie zostały popełnione. Kobiety sięgają po zarzuty molestowania seksualnego dzieci, znęcania się nad rodziną - nie zawsze są to fakty. Przy braku dowodów pozostaje słowo przeciwko słowu. Komu jesteśmy skłonni uwierzyć? Przemoc może być bardzo wyrafinowana - a szczytem umiejętności jest taka manipulacja ofiarą, że nawet nie wie, kiedy się nią staje. I często zostaje z niczym - bez dzieci, mieszkania, samochodu, przyjaciół.

Kobieta, chociaż też jest sprawcą przestępstw czy przemocy, to jednak według oficjalnych statystyk zdecydowanie rzadziej niż mężczyzna. Ma za dużo do stracenia? Jest sprytna i nie daje się złapać? Bo mężczyźni nie zawiadamiają o sytuacjach, kiedy stali się ich ofiarami?

SPRAWCA I OFIARA W JEDNYM

Zdarza się, że rola sprawcy i ofiary jest nie do końca rozgraniczona. Nie wiadomo, kto jest kim. Ofiara potrzebuje sprawcy, a sprawca ofiary. Czasami, jak w dobrym filmie, oboje zamieniają się rolami. Albo cały czas występują w obu. Jedno jest lepsze od drugiego we wchodzeniu w rolę. Szczególnie jeśli chodzi o wzbudzenie współczucia innych. Czasami kobieta zabija. Z różnych motywów - niekoniecznie w obronie koniecznej, ale z wyrachowania. Powodem może być spadek, pojawienie się nowego partnera i chęć ułożenia sobie z nim życia (czasem staje się on współsprawcą zabójstwa). Potrafi też zabić z wielkiej zawiedzionej miłości. Kocha toksycznie i za mocno, a on tego nie docenia. Albo dlatego, że nie może już udźwignąć swojego losu - bił i pił przez 40 lat. Raz jeden ją poniosło. Zadała jedną śmiertelną ranę kłutą. Jest sprawcą czy ofiarą? A może jednym i drugim naraz?

Sądy mają wtedy problem, bowiem kobieta przyznaje się do sprawstwa - „tak, miałam nóż", ale nie do winy - „nie chciałam zabić". Za co ją więc skazać? W drastycznych przypadkach kobieta decyduje się popełnić samobójstwo i jednocześnie zabić swoje dziecko. To tak zwane samobójstwo rozszerzone. Z przypadków opisanych w literaturze fachowej wynika, że kiedy na tak dramatyczny krok decyduje się mężczyzna, to najczęściej zabija najpierw partnerkę i dzieci, a potem siebie. Jeśli taką decyzję podejmuje kobieta, to odchodzi razem z dziećmi, ale bez mężczyzny. Do końca nie wiadomo, czy dlatego, że jest słabszą fizycznie osobą. Nie jest w stanie zabić partnera, czy też nie traktuje go jako części rodziny, z którą chce odejść? Trudno także zgadywać, co tragicznego musiało się zdarzyć wcześniej, że podjęła taką decyzję.

AUTOAGRESJA DEMONSTRACYJNA

W Polsce co roku popełnianych jest kilka tysięcy samobójstw. W 2014 r. - ponad 6 tysięcy, z czego ponad 5 tysięcy to samobójstwa mężczyzn. Kobiety częściej dokonują tzw. samobójstw demonstracyjnych - deklarują chęć pozbawienia siebie życia i podejmują pewne działania, takie jak zażycie leków bądź nacięcia próbne, jednak nie wywołują one skutku śmiertelnego. Bo tak naprawdę większość z nich nie chce umrzeć. One chcą natomiast, by ktoś je zauważył i im pomógł.

Kobiety bywają bardzo silne. Lepiej radzą sobie ze stresem, bo łatwiej okazują emocje. Potrafią też lepiej je rozpoznawać i o nich rozmawiać. Mimo to nie jest łatwo wytłumaczyć, dlaczego jest tak znaczna różnica pomiędzy liczbą samobójstw dokonywanych przez kobiety i mężczyzn. Jednak w tej kwestii kobiety to zdecydowanie silniejsza płeć.

Wybierz studia
na Uniwersytecie SWPS

DOBRA Z NATURY?

Statystyki skazanych pokazują, że tylko kilka procent z nich to kobiety. W więzieniach przebywa zdecydowanie więcej mężczyzn. Według danych opublikowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości pod koniec 2015 r. na 70 tysięcy osób pozbawionych wolności kobiety stanowiły mniej niż 2,5 tysiące. Wynika to z wielu czynników, ale nie musi oznaczać, że kobiety nie popełniają przestępstw. Jednak ich przestępczość różni się od tej, którą popełniają mężczyźni. 

Po pierwsze, rzadziej dokonują przestępstw z użyciem przemocy fizycznej. Ale kiedy już się ich podejmują, to zdarza się, że są przy tego typu czynach brutalniejsze niż mężczyźni. Brakuje nam wiedzy na temat faktycznie stosowanej przemocy psychicznej, bo najczęściej niejestona zgłaszana, bez względu na płeć sprawcy i ofiary. Po drugie, jeśli to jednak kobieta dokonała przestępstwa, szczególnie niezgodnego ze stereotypem dobrej i delikatnej istoty, oceniana jest surowiej niż mężczyźni za podobne zachowania.

Kobieta może być zarówno sprawcą przestępstwa przeciwko mieniu (np. oszustwo - jako że płeć piękna kojarzy się z dobrocią, to ten stereotyp ułatwia dokonanie oszustwa), jak i zabójcą. Ale tylko ona może dokonać dzieciobójstwa, bo to chyba jedyne przestępstwo, gdzie płeć ma formalne znaczenie. Wynika to z brzmienia przepisu w kodeksie karnym. Tylko matka, i to w szczególnej sytuacji - kiedy działa pod wpływem porodu - może je popełnić. Jest to rodzaj zabójstwa uprzywilejowanego, bowiem kara jest niższa niż za „zwykłe" zabójstwo.

Oczywiście może ona też być sprawcą zabójstwa dziecka. Dzieje się tak w sytuacji, kiedy chce zabić z innych powodów niż wpływ porodu: najczęściej kiedy pijani rodzice wyrządzają krzywdę dziecku, bo za głośno płacze i przeszkadza w imprezie. Mocno „imprezowa" matka może też usłyszeć zarzuty narażenia dziecka na niebezpieczeństwo po jego urodzeniu. Chodzi o przypadek, kiedy rodzi dziecko, gdy jest pod wpływem alkoholu. Takie kobiety potrafią dać dziecku na start nawet 3 promile.

Kobieta zdecydowanie rzadziej niż mężczyzna jest sprawcą seryjnych, a zarazem medialnych przestępstw, szczególnie tych przeciwko życiu. Może dlatego, że działa inaczej - historia zna przypadki seryjnych zabójczyń - „czarne wdowy" zabijające mężów dla przejęcia majątku albo „anioły śmierci", które jako pielęgniarki czy opiekunki igrają z życiem pacjentów. Ratują życie i go pozbawiają.

Istnieje wiele teorii próbujących wytłumaczyć, dlaczego kobieta nie popełnia przestępstw. Może jest dobra z natury? Bo ma za dużo do stracenia (rodzina)? Bo jest sprytna i nie daje się złapać? Bo sądy nie skazują kobiet na kary pozbawienia wolności? Bo mężczyźni nie zawiadamiają o sytuacjach, kiedy stali się ofiarami kobiet? Powody zapewne tkwią we wszystkim po trochu. Życie pokazuje, że często nie znamy prawdziwych motywów i okoliczności mających znaczenie w konkretnej sprawie. Dlatego nierzadko nie potrafimy właściwie ocenić sytuacji i pomóc ofierze. Bez względu na to, jakiej jest płci.

newsweek psychologia logoArtykuł był publikowany w styczniowym wydaniu "Newsweek Psychologia Extra 1/17”.

Znalezione obrazy dla zapytania Joanna Stojer-Polańska swps

O autorce

Joanna Stojer-Polańska - dr nauk prawnych, kryminalistyk. Wykładowca akademicki z kryminalistyki, kryminologii, zwalczania przestępczości. Popularyzatorka nauki. Jej zainteresowania naukowe obejmują medycynę sądową, profilowanie sprawców zabójstw, samobójstwa oraz zapobieganie przemocy. W katowickim wydziale Uniwersytetu SWPS prowadzi zajęcia poświęcone ciemnej liczbie przestępstw. 

Blog Strefy Psyche

Joanna Stojer-Polańska - avatar Joanna Stojer-Polańska

Ciemna strona kobiet

Słowo „ofiara" w języku polskim może być utożsamiane z kobietą. A sprawca to ON, mężczyzna, który ewolucyjnie jest nastawiony na polowanie, zdobywanie i stoso...

Czytaj więcej »

Magdalena Łużniak-Piecha - avatar Magdalena Łużniak-Piecha

Czy zołza ubiera się u Prady?

Zazdrość i zawiść. Większość ludzi stosuje te pojęcia zamiennie. A różnica pomiędzy nimi decyduje o tym, czy jesteśmy zmotywowani do działania, czy w stosunku...

Czytaj więcej »

Izabela Kielczyk - avatar Izabela Kielczyk

Upadek z drabiny nie musi być bolesny

Utrata stanowiska nie jest łatwym przeżyciem, warto jednak uświadomić sobie, że jest wpisana w każdą karierę zawodową. Od tego, jak uporządkujemy emocje w mom...

Czytaj więcej »

Roman Cieślak - avatar Roman Cieślak

Zmień swoją pracę, nie zmieniając jej

Każdy marzy o pracy, w której mógłby wykonywać zadania dopasowane do swoich potrzeb oraz możliwości i jednocześnie odczuwać z tego powodu satysfakcję. A ilu z...

Czytaj więcej »

Agnieszka Pełka-Szajowska - avatar Agnieszka Pełka-Szajowska

Marketing 3.0, czyli era wartości

Firmy dostrzegają fakt, że dostarczanie klientom szybkich hedonistycznych pigułek szczęścia już nie wystarcza. Na konferencjach marketingowych słychać głośne ...

Czytaj więcej »

Agata Loewe - avatar Agata Loewe

Seksualność zaczyna się w nas

Gdyby seks potraktować jako rozwojową ścieżkę kariery, okazałoby się, że większość z nas jest dopiero w podstawówce. Dla entuzjastów nowości i eksperymentów p...

Czytaj więcej »

Ewa Jarczewska-Gerc - avatar Ewa Jarczewska-Gerc

Work-life balast?

Im więcej się pracuje, tym więcej się produkuje. To logiczne. Bo skoro w danej jednostce czasu można wyprodukować X produktów, to gdy wydłuży się czas dwukrot...

Czytaj więcej »

Ewa Jarczewska-Gerc - avatar Ewa Jarczewska-Gerc

Jak stajemy się sobą?

Hasło „bądź sobą" jest jednym z najczęściej wypowiadanych frazesów zachodniej kultury. Aby wieść dobre życie, zasługiwać na podziw i szacunek innych, należy ż...

Czytaj więcej »

Joanna Gutral - avatar Joanna Gutral

Jak poradzić sobie ze stresem przedmaturalnym?

Matura wiąże się z napięciem i długimi przygotowaniami. W przypadku tego rodzaju egzaminów, stres traktujemy zwykle jako coś przerażającego i niepożądanego. T...

Czytaj więcej »

Ewa Jarczewska-Gerc - avatar Ewa Jarczewska-Gerc

Czy praca daje szczęście?

Wydawać by się mogło, że najważniejszym czynnikiem budującym nasze szczęście zawodowe są zarobki. W rzeczywistości choć wynagrodzenie jest ważne, to okazuje s...

Czytaj więcej »

Michał Pozdał - avatar Michał Pozdał

„To skomplikowane” – nowy model związku?

W ciągu ostatnich 20 lat relacje wykraczające poza model monogamii stały się powszechne – wynika z badań Jean Williams i Jasny Jovanovica opublikowanych w „Se...

Czytaj więcej »

Piotr Modzelewski - avatar Piotr Modzelewski

Walcz z prokrastynacją – 20 sposobów na zmniejszenie zmęczenia

Prokrastynacja, czyli odwlekanie na później, poważnie upośledza nasze zasoby psychiczne, czyni nas mniej szczęśliwymi i negatywniej nastawionymi do świata lud...

Czytaj więcej »

Żywe Historie - avatar Żywe Historie

Rola kobiety w kulturze wietnamskiej

„Żywe historie” to fotograficzno-podróżniczy projekt Eweliny Klasury i Agnieszki Żywczyńskiej, absolwentek Uniwersytetu SWPS. Właśnie realizują swoje wielkie ...

Czytaj więcej »

Piotr Modzelewski - avatar Piotr Modzelewski

10 sposobów na realizację noworocznych postanowień

  Koniec starego i początek nowego roku skłania do podsumowań i podejmowania zmian w życiu. Magia Nowego Roku nie trwa jednak długo – jak wskazują badania...

Czytaj więcej »

Anna Cwojdzińska - avatar Anna Cwojdzińska

Dobro tkwi w szczegółach – psychologiczna siła życzliwości

Życzliwość. Czym jest? Większość z nas, całkiem intuicyjnie powie, że to zrobienie czegoś miłego. Czegoś dobrego. Dla innych. Niektórzy zwrócą uwagę, że można...

Czytaj więcej »

Ewa Jarczewska-Gerc - avatar Ewa Jarczewska-Gerc

Postanowienia noworoczne, czyli jak osiągnąć sukces?

Wprowadzenie trwałej zmiany w życiu oznacza wyjście ze strefy komfortu. Wymaga wysiłku i poświęcenia, a do tego potrzebne są nie tylko chęci, ale też konkretn...

Czytaj więcej »

Ewa Jarczewska-Gerc - avatar Ewa Jarczewska-Gerc

Idealny prezent na Święta

Wolimy dawać prezenty czy je otrzymywać? Czy istnieje prezent uniwersalny odpowiedni dla każdego? O naszych problemach, wyborach i motywacjach związanych z ob...

Czytaj więcej »

Jarosław Kulbat - avatar Jarosław Kulbat

Potęga subtelnych oddziaływań: jak prosić, żeby się doprosić

Wyobraź sobie, że ktoś prosi Cię o wzięcie udziału w badaniu marketingowym. Ten ktoś pewnie wie, że trudno będzie Cię do tego namówić. Perspektywa czasu strac...

Czytaj więcej »

Małgorzata Godlewska - avatar Małgorzata Godlewska

Wspomnienia budują tożsamość

Pielęgnowanie pamięci o zmarłych skłania do zadawania pytań o własne miejsce w świecie, podsumowania osiągnięć i zastanowienia się nad przyszłością. W jaki sp...

Czytaj więcej »

Sławomir Prusakowski - avatar Sławomir Prusakowski

W królestwie snu

Czym jest sen wg różnych koncepcji starej filozofii i psychologii? Co mówią współczesne badania ośrodków zajmujących się odkrywaniem roli snu i jego wpływu n...

Czytaj więcej »

Dariusz Doliński - avatar Dariusz Doliński

Dlaczego lubimy rzucać sobie kłody pod nogi?

Czy czujemy się lepiej, gdy znajdujemy wytłumaczenie dla swoich porażek? Czy to skuteczna metoda budowania pewności siebie w relacjach zawodowych? – wyjaśnia ...

Czytaj więcej »

Piotr Modzelewski - avatar Piotr Modzelewski

Jak przestać odwlekać? Pięć skutecznych strategii zmiany zachowania

„Prokrastynacja jest jak karta kredytowa. To świetna zabawa, dopóki nie dostaniesz rachunku” – słowa aktora Christophera Parkera dobrze znają ci, którzy codzi...

Czytaj więcej »

Joanna Gutral - avatar Joanna Gutral

Zaplanuj powrót z wakacji

Koniec urlopu i powrót do codziennych obowiązków w pracy i na uczelni często wiąże się z trudnymi emocjami. O tym, jak poradzić sobie z niepokojem wynikającym...

Czytaj więcej »

Anna Brytek-Matera - avatar Anna Brytek-Matera

Skąd się bierze zaburzony obraz własnego ciała?

Na dziesięć szczupłych kobiet przypadkowo zapytanych o to, dlaczego chcą schudnąć ,tylko jedna odpowiada: „ależ ja wcale nie muszę!”. Dlaczego tak się dzieje...

Czytaj więcej »

Wiesław Łukaszewski - avatar Wiesław Łukaszewski

Pragnienie wolności, unikanie wolności

Kwestią sporną, która zazwyczaj potrafi na trwałe podzielić dziecko i rodzica, pracownika i pracodawcę, obywatela i państwo, są ramy naszej wolności. Wielu z ...

Czytaj więcej »

Jakub Kuś - avatar Jakub Kuś

Wakacje w sieci

Coraz częściej można usłyszeć hasło, że aby mieć udane wakacje należy wylogować się z rzeczywistości wirtualnej i zrezygnować z dostępu do internetu na rzec...

Czytaj więcej »

Dariusz Parzelski - avatar Dariusz Parzelski

Jak stworzyć mistrzowską drużynę?

Mistrzowska drużyna pokona drużynę mistrzów, złożoną z zawodników o wysokich, indywidualnych predyspozycjach. W jaki sposób stworzyć ekipę, która wygra każd...

Czytaj więcej »

Dariusz Doliński - avatar Dariusz Doliński

Dlaczego szef sprawdza podwładnych?

Wszyscy wiemy, że jeśli komuś nie ufamy zaczynamy go kontrolować. Przywódcy, dowódcy, kierownicy nagminnie weryfikują, czy ich podwładni działają zgodnie z pr...

Czytaj więcej »

Ewa Woydyłło-Osiatyńska - avatar Ewa Woydyłło-Osiatyńska

Czy szczęścia można się nauczyć?

„Szczęście jest przereklamowane” – mówi w czasie spotkania w Strefie Psyche dr Ewa Woydyłło-Osiatyńska. Jednocześnie proponuje, by przedefiniować pojęcie szcz...

Czytaj więcej »

Izabela Jąderek - avatar Izabela Jąderek

Jak polubić samego siebie?

Samoocena jest niezwykle ważnym aspektem w życiu każdej osoby. Ma wpływ ma ocenę swoich osiągnięć, relacji i bliskich związków. Sprawia, że w ...

Czytaj więcej »

Magdalena Nowicka - avatar Magdalena Nowicka

Kiedy smutek jest niebezpieczny?

Gorszy dzień, słabszy moment, obniżony nastrój - czy to oznaka depresji? Jak odróżnić prawdziwe objawy choroby od chwilowej utraty poczucia własnej wartości...

Czytaj więcej »

Magdalena Nowicka - avatar Magdalena Nowicka

Zrozumieć schizofrenię

Z danych WHO wynika, iż schizofrenia dotyka ponad 21 milionów osób na całym świecie. Cierpią na nią przede wszystkim młode kobiety i mężczyźni w wieku ok. 1...

Czytaj więcej »

Joanna Gutral - avatar Joanna Gutral

Ekonomia zmiany

Kryzys związany z wybranym kierunkiem studiów najczęściej pojawia się na trzecim roku nauki, czasami już po kilku miesiącach. Czy warto wtedy zaryzykować i ...

Czytaj więcej »

Jolanta Nalewaj-Nowak - avatar Jolanta Nalewaj-Nowak

Zagrożenia żywieniowe i dieta w obecnych czasach

Zdrowy styl życia stał się w obecnych czasach pojęciem dość modnym. Niemniej jednak problemy związane z jedzeniem, nadwagą i otyłością cały czas wzrastają w P...

Czytaj więcej »

Agnieszka Czerw - avatar Agnieszka Czerw

Jak dogonić swoje szczęście?

Czy szczęście można zmierzyć? Podczas wykładu w Strefie Psyche dr Agnieszka Czerw omówiła teoretyczne założenia psychologii pozytywnej oraz wyniki badań ...

Czytaj więcej »

Paweł Boski - avatar Paweł Boski

Uchodźca - sąsiadem

Dobrze przeprowadzona adaptacja kulturowa przypomina monetę. Z jednej strony niezbędna jest edukacja kulturowa przybywających do Polski obcokrajowców. Z dru...

Czytaj więcej »

Joanna Kwaśniewska - avatar Joanna Kwaśniewska

Pułapki niepłodności

Gdy parze przez dłuższy czas, mimo starań, nie udaje się począć dziecka, powoli, po kropelce zaczyna się sączyć niepokój. "Czy oby jesteśmy w pełni zdrowi, cz...

Czytaj więcej »

Ewa Jarczewska-Gerc - avatar Ewa Jarczewska-Gerc

Czy postrzeganie stresu wpływa na efekt pracy?

Matura, egzaminy, prezentacja ustna i mnóstwo materiału do przyswojenia. Czy stres paradoksalnie może pomóc w takiej sytuacji? W trudnych momentach pojawiają ...

Czytaj więcej »

Martyna Nowak - avatar Martyna Nowak

Skupienie na celu zmniejszy stres

Przyszłość jest nieprzewidywalna, więc najlepiej jest skupić się na osiągnięciu konkretnego i ważnego dla nas celu. W przypadku maturzystów, jak również sport...

Czytaj więcej »

Michał Pozdał - avatar Michał Pozdał

Lepsza nauka krótka i częsta

Spotkania z młodzieżą pokazują, że chociaż matura nadal przeraża, to nie tak jak dawniej. Wśród wielu osób panuje przekonanie, że łatwiej ją zdać, a dużo mnie...

Czytaj więcej »

Paulina Sobiczewska - avatar Paulina Sobiczewska

Dobry pracownik wychodzi naprzeciw

Śni się po nocach, wywołuje drżenie rąk czy nerwowe reakcje – ocena pracownicza jest zmorą wielu osób. Czy warto jednak, aby pracownik wychodził naprzeciw ocz...

Czytaj więcej »

Paulina Sobiczewska - avatar Paulina Sobiczewska

Konstruktywna krytyka: 4 największe błędy szefów

Hasło "informacja zwrotna" kryje w sobie nie tylko konstruktywną krytykę, ale również pochwały sukcesów pracowników i ich zespołów podczas ich codziennego dni...

Czytaj więcej »

Paulina Sobiczewska - avatar Paulina Sobiczewska

Idealna ocena pracownicza

Jak skutecznie dokonać okresowej oceny pracowniczej, aby cykliczne spotkania na linii szef-podwładny owocowały sukcesem zespołu i całej firmy? Doradza dr Paul...

Czytaj więcej »

Jarosław Kulbat - avatar Jarosław Kulbat

Jak zredukować poczucie winy w 30 sekund?

Gdy zastanawiamy się nad tym, co wpływa na nasze myśli, uczucia i zachowanie, szukamy przyczyn w oczywistych okolicznościach zewnętrznych, zachowaniach innych l...

Czytaj więcej »

Anna Brytek-Matera - avatar Anna Brytek-Matera

Gdzie jesteś, życie? O anoreksji psychicznej

Od wielu lat wzrasta wskaźnik rozpowszechnienia jadłowstrętu psychicznego. Literatura przedmiotu dowodzi, że jadłowstręt psychiczny ma charakter polietiologiczn...

Czytaj więcej »

Karolina Zarychta - avatar Karolina Zarychta

Plan na zdrowie

Samo postanowienie "schudnę" nie wystarczy, bo jest zbyt abstrakcyjne. Trzeba precyzyjnie sformułować cel, opracować plan, wyznaczyć zadania na każdy dzień i st...

Czytaj więcej »

Maja Filipiak - avatar Maja Filipiak

Psychoterapia szyta na miarę

Dawniej psychoterapeuci z teorii czerpali wiedzę o tym, co jest dla kogo dobre. Różne hipotezy oferowały rozmaite recepty na to, jak pomagać ludziom i stymulowa...

Czytaj więcej »

Magdalena Nowicka - avatar Magdalena Nowicka

Postanowienia noworoczne. Łatwo powiedzieć...

Robimy postanowienia noworoczne, ponieważ to jest przyjemne zadanie, które wzbudza w nas pozytywną wizję przyszłości. Nasze plany mogą wiązać się z różnymi sfer...

Czytaj więcej »

Katarzyna Popiołek - avatar Katarzyna Popiołek

Świąteczne porządki

Na początku przywołajmy "prawo walizki" Prawo to, choć nigdy nie uczono go w szkole, jest nam dobrze znane z autopsji. "Prawo walizki" składa się z kilku twi...

Czytaj więcej »

Dorota Szczygieł - avatar Dorota Szczygieł

Jak kontrolować emocje w pracy?

Rutyna, presja terminów i natłok zobowiązań to główne przyczyny pojawiania się negatywnych emocji w trakcie pracy. Sytuacje stresogenne są jednak nieodłączną cz...

Czytaj więcej »

Justyna Bednarczyk-Wilgos - avatar Justyna Bednarczyk-Wilgos

Wejść w rytm pracy po długim weekendzie

Badania dowodzą, że nasza wydajność po powrocie z urlopu jest zauważalnie niższa od przeciętnej. Jedynie 13% z nas wraca do biura z głową pełną nowych pomysłó...

Czytaj więcej »

Michał Pozdał - avatar Michał Pozdał

Wirtualny świat kontra prawdziwe uczucie

W miłości nie ma niczego wirtualnego. To realne, wielkie uczucie, które powstaje w człowieku i często diametralnie zmienia jego życie. I chociaż dwoje osób mo...

Czytaj więcej »

Paulina Sobiczewska - avatar Paulina Sobiczewska

Jak sformułować cel?

Cel jest podstawą. Końcem drogi, do którego dążysz, ale też jej początkiem. Źródłem motywacji. Odpowiednio przemyślany, określony i opisany cel ma nie tylko wię...

Czytaj więcej »

Jarosław Kulbat - avatar Jarosław Kulbat

8 sposobów na radzenie sobie z "syndromem mistyfikatora"

Nie jest to łatwe, ale (prawie) na pewno możliwe. Jeśli upatrujemy przyczyn "syndromu mistyfikatora" w specyficznych sposobach myślenia o sobie, czy atrybucji p...

Czytaj więcej »

Justyna Bednarczyk-Wilgos - avatar Justyna Bednarczyk-Wilgos

Walka ze stereotypami: kobiety w pracy

Coraz częściej zauważam zjawisko "nieświadomej ideologii", które polega na bezwiednym przyjmowaniu różnych przekonań i nie pozwala na konstruowanie alternatyw...

Czytaj więcej »

Sylwiusz Retowski - avatar Sylwiusz Retowski

Pracoholizm, czyli jak wypoczywać po pracy, aby naprawdę wypocząć

Coraz częściej w różnego typu mediach wymienia się określenie "pracoholizm". Z jednej strony menadżerowie przyznają, że idealny pracownik powinien być w pełni d...

Czytaj więcej »

Dorota Szczygieł - avatar Dorota Szczygieł

Emocje w pracy – sprzymierzeńcy czy wrogowie?

Emocje są nieodłączną częścią naszego życia zawodowego. Sukces w realizacji projektu sprawia, że odczuwamy radość i dumę. Groźba utraty pracy wywołuje lęk. Ogar...

Czytaj więcej »

Katarzyna Popiołek - avatar Katarzyna Popiołek

Urlop niejedno ma imię

Różnego typu doświadczenia dzielą nam życie na to, co było przed nimi i po nich. Jeden z takich mini podziałów dotyczy czasu przed urlopem i po. Przed urlopem...

Czytaj więcej »

Jarosław Kulbat - avatar Jarosław Kulbat

Być w centrum uwagi

Zmieniłaś fryzurę, założyłaś nowe buty. Dlaczego nikt tego nie zauważył? Dlaczego nikt nie pochwalił? Przecież tak się starałaś, żeby dobrze wypaść, żeby zrob...

Czytaj więcej »

Katarzyna Popiołek - avatar Katarzyna Popiołek

Wspierajmy się

Psychologowie zwracają szczególną uwagę na wymieniane w codziennych kontaktach wsparcie społeczne, z którego czerpiemy siłę. Każdy z nas ma większą lub mniejs...

Czytaj więcej »

Aneta Bartnicka-Michalska - avatar Aneta Bartnicka-Michalska

5 porad – jak podejmować życiowe decyzje

Wybór szkoły, drogi zawodowej, czy partnera to tylko niektóre dylematy, przed którymi większość z nas staje przynajmniej raz w życiu. Choć wybory te nie nal...

Czytaj więcej »

Jarosław Kulbat - avatar Jarosław Kulbat

„Ciche dni” jako metoda rozwiązywania konfliktów

Konflikty, kłótnie, spory i sprzeczki z najbliższymi pojawiają się w życiu większości z nas. Zaskakuje niewielka wiedza, jaką mają ludzie odnośnie genezy, dyn...

Czytaj więcej »

Strefa Psyche - avatar Strefa Psyche

Walentynki pół serio

Walentynki to, co by nie mówić, miły obyczaj i nie wiem dlaczego niektórych tak oburza. Że zapożyczony? Przepraszam, a czy inne zwyczaje są ewidentnie nasze, ...

Czytaj więcej »

Paulina Sobiczewska - avatar Paulina Sobiczewska

Sztuka motywowania siebie

Motywacji można się nauczyć, szlifować ją i inspirować do działania innych. Jednak jak zmotywować siebie? Okres powrotu do pracy po dłuższym weekendzie, masa pr...

Czytaj więcej »