hr award color

logo uswps nazwa 3

Strefa Rodzica

Każdy medal ma dwie strony – gdy zwycięzca cieszy się wygraną, jego rywal martwi się porażką. Sukcesy przeplatane porażkami to codzienność dla sportowców, zarówno dzieci, jak i dorosłych Często muszą się oni mierzyć z trudnymi i zarazem intensywnymi emocjami: złością, frustracją czy smutkiem. W jaki sposób rodzice mogą wspierać małych sportowców w radzeniu sobie z porażkami? O czym warto pamiętać, gdy dziecko znajdzie się w kryzysowej sytuacji? Oto garść praktycznych porad dla rodziców małoletnich sportowców.

Porażka w świecie dorosłych

Większość z nas zapytana, czego pragnie dla siebie i swoich bliskich, odpowie bez wahania: szczęścia. Zresztą, wystarczy spojrzeć na półki w jakiejkolwiek księgarni – uginają się pod ciężarem poradników, które mają nas przybliżyć do jego osiągnięcia. Rozmowy o szczęściu i sukcesach podnoszą samoocenę i pozycję w otoczeniu.

Rzadziej tematem towarzyskich pogawędek są osobiste porażki i popełnione błędy. Wydaje się to naturalne – o sukcesie należy mówić, sukcesem należy się dzielić, podobnie jak pozytywnymi emocjami. Z kolei porażkę i wynikające z niej negatywne emocje najlepiej zamieść pod dywan i szybko o nich zapomnieć. Czy nie rozmawiając o porażce, rzeczywiście myślimy o niej mniej? Czy unikanie problemu oznacza jego załatwienie?

Nie inaczej jest w świecie sportu, gdzie wieść o zwycięstwie rozchodzi się lotem błyskawicy. Sukces jest fetowany, a fani wynoszą swoich sportowych idoli pod niebiosa. Porażka? O niej się nie mówi. A jeśli się ją przeżywa – to w samotności. Jak radzą sobie z porażką mali sportowcy? Jak najlepiej wspierać dziecko w momencie, gdy popełnia błędy? Jak uzmysłowić mu, że z przegraną wiążą się także korzyści?

Wyprzedzić porażkę

Warto pamiętać, że sposób radzenia sobie z porażką można kształtować u dziecka, zanim pojawi się pierwsza przegrana. Jednocześnie podkreślać, że oprócz wyniku ważne są także inne aspekty uprawiana sportu: dobra zabawa, wspólnie spędzony czas, zdrowie, lepsze samopoczucie, poznanie nowych przyjaciół, przeżycie ciekawej przygody. Te wartości można „przemycać” nawet w codziennych zabaw, podczas których uświadamiamy dziecku, że istnienie porażki jest czymś zupełnie naturalnym, mało tego – również sensownym. Dziecko z czasem nauczy się akceptować swoje słabości i błędy, i zda sobie sprawę z tego, że są one wpisane w każdą aktywność człowieka.

Kształtowanie odporności emocjonalnej oraz radzenie sobie z przegraną są bardzo ważne w sporcie, bez względu na poziom zawodowstwa. Najważniejsze, co możemy dać dziecku, to rozmowa i zrozumienie w trudnej sytuacji. Podkreślanie, że niezależnie od wyniku jesteśmy zadowoleni z pracy, jaką wykonało. Pozytywne zachowanie rodziców rozwijają w dziecku umiejętności radzenia sobie w trudnych sytuacjach oraz motywację do dalszych treningów, nawet w obliczu przegranych.

Uzmysłowić sens porażki

Marzenia o byciu najlepszym to nic złego. Wręcz przeciwnie! Wielu małych sportowców ma wśród dorosłych swoich sportowych idoli. Plakat lub książka, autograf to bardzo cenne trofea wielu dzieci uprawiających wybraną dyscyplinę. Zresztą, czy rodzice patrzący jak ich dziecko strzela gola na miejskim orliku, nie marzą o sportowej karierze dla niego?

Droga do mistrzostwa jest ciężka pracą, w której należy skupić się na trzech aspektach: wysiłku (zaangażowanie w grę, systematyczność ćwiczeń, odpowiednia dieta), nauce i doskonaleniu (regularność treningów, trening mentalnym i fizycznym, realizowanie planu treningowego zgodnie z wytycznymi trenera) oraz błędach (sposób reagowania na porażkę i umiejętność jej interpretowania, radzenie sobie z lękiem).

Przy czym warto mieć na uwadze, że liczba odniesionych sukcesów jest wprost proporcjonalna do liczby popełnionych błędów. Jednocześnie dzięki porażkom można zdobyć doświadczenie, poprawić warsztat, dopracować strategię. Najlepszą metodą, aby uzmysłowić to dziecku, to pokazać mu, że jego sportowy mistrz również popełniał błędy i ponosił porażki. Potrafił jednak – i to go odróżnia od innych sportowców – traktować je jako niezwykle pouczającą lekcję.

W rozmowie o porażkach można posiłkować się filmami lub biografiami znanych sportowców. A najlepiej zacząć od słów Michaela Jordana, który o sukcesach i porażkach wie chyba wszystko: „Ponosiłem w życiu porażkę za porażką i właśnie dlatego odniosłem sukces”.

Humor

Poczucie humoru wspiera pewność siebie, poczucie wewnętrznej siły i rozładowuje negatywne emocje. Warto więc zadbać o dobry humor małego sportowca. Czasem nie trzeba wiele, żeby złagodzić gorzki smak porażki – pójść na lody, obejrzeć ulubioną bajkę, opowiedzieć śmieszną historyjkę ze swojego dzieciństwa. Ważne jednak, aby robić to umiejętnie. Poczucie humoru ma otwierać i zachęcać do rozmowy. Nie może stać się zasłoną dymną dla prawdziwych, często trudnych emocji.

Poczucie sprawstwa

Ważną częścią rozmowy z dzieckiem jest wspólne omówienie przyczyn przegranej. Dlaczego osiągnął gorszy wynik, niż się spodziewał? Czy stało się to za sprawą błędu technicznego, braku koncentracji, a może zadecydował o tym inny czynnik? W tym momencie można zaproponować dziecku ćwiczenia (w miarę możliwości skonsultowawszy je wcześniej z trenerem lub psychologiem), które pozwolą uniknąć podobnych błędów w przyszłości.

Co innego, gdy na wynik miały wpływ czynniki niezależne od dziecka: decyzje sędziowskie, pogoda, nieetyczne zachowania przeciwnika bądź kontuzja. Wtedy warto uświadomić dziecku, że pewne zdarzenia są nieuchronne i należy to zaakceptować, oraz wskazać na co w tej konkretnej sytuacji mogło mieć wpływ, a co było poza jego kontrolą. A na koniec opowiedzieć naszemu małemu sportowcowi pouczającą historię z dobrym zakończeniem – taką jak historia o Michaelu Phelpsie.

Amerykański pływak, 23-krotny mistrz olimpijski, zauważył kiedyś, że inni zawodnicy robią nawroty przy ścianie basenu szybciej niż on. W ciągu kolejnych tygodni Phelps pływał w poprzek basenu, aby częściej nawracać i przećwiczyć ten element. W wielu przypadkach wystarczy korekta jednego zachowania. Jednocześnie oszczędzamy dziecku wielu komentarzy na temat tego, co robi źle. A poprawiając krok po kroku kolejne elementy, nie tylko uczymy je, że samo może się rozwijać. Sprawiamy też, że staje się ono bardziej odpowiedzialne i ma poczucie wpływu na to, co się dzieje, nie tylko na boisku czy sportowej macie.

 

O autorce

Karolina Jenczylik – absolwentka Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na kierunku pedagogika o specjalności doradztwo zawodowe i personalne. Obecnie studentka psychologii na Uniwersytecie SWPS w Poznaniu. Doświadczenie zawodowe związane z rozwojem osobistym i zawodowym zdobywała na stanowisku doradcy zawodowego w Powiatowym Urzędzie Pracy w Poznaniu. Obecnie stażystka Pracowni Psychoedukacji i Rozwoju Osobistego MOC POZNANIA oraz administrator bloga o coachingu dla kobiet. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół rozwoju osobistego i psychologii sportu.

Blog Strefy Rodzica

Magdalena Śniegulska - avatar Magdalena Śniegulska

Zagubiony jak rodzic

Bycie rodzicem należy do najtrudniejszych zadań i ról. Tym bardziej teraz, kiedy wiele bezspornych prawd zostało obalonych i upowszechniły się nowe typy rodzi...

Czytaj więcej »

Anna Januszewicz - avatar Anna Januszewicz

Jak zadbać o dietę dziecka?

Dotyka ludzi w każdym wieku, ale szczególnie niebezpieczna jest dla młodych osób. Właściwe wyjście z sytuacji to odpowiednie kształtowanie zdrowych nawyków ży...

Czytaj więcej »

Maciej Frasunkiewicz - avatar Maciej Frasunkiewicz

Uwierz we mnie, a zrobię to samo

Thomas Edison w szkole nie był ani prymusem, ani pupilkiem nauczycieli. Mimo to dziś jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych wynalazców na świecie. Dlaczego...

Czytaj więcej »

Aleksandra Musielak - avatar Aleksandra Musielak

Nagrody czy kary? Oto jest pytanie...

Każdy rodzic wcześniej czy później staje w obliczu dylematu: karać, nagradzać, a może jedno i drugie? Jaką metodę obrać i czy jest jedna właściwa? W milionie ...

Czytaj więcej »

Joanna Trochimczuk - avatar Joanna Trochimczuk

Jak budować autorytet rodzica/opiekuna?

Koncepcji na wychowanie dziecka, było, jest i będzie wiele. Jednak jak w tych wszystkich radach, podejściach, niezawodnych receptach, odnaleźć swój sposób na ...

Czytaj więcej »

Marta Wawrzynów - avatar Marta Wawrzynów

O zaburzeniach integracji sensorycznej u dzieci

„Samo minie. Dzieci w tym wieku już tak mają” – rodzice często bagatelizują niepokojące zachowania swoich pociech. Tymczasem problemy z koordynacją ruchową, k...

Czytaj więcej »

Renata Gołębiowska - avatar Renata Gołębiowska

Jak uczyć komunikacji dzieci z autyzmem?

W latach siedemdziesiątych Rutter przedstawił pogląd o centralnej pozycji rozwoju językowego wśród symptomów autyzmu. Zmiany w psycholingwistyce rozwojowej pr...

Czytaj więcej »

Izabela Bancewicz - avatar Izabela Bancewicz

Rola empatii w rozwoju dziecka

Psychologowie podkreślają, że empatia odgrywa ważną rolę w rozwoju emocjonalnym i społecznym dziecka. Osoby empatycze łatwiej nawiązują relacje interpersonaln...

Czytaj więcej »

Aleksandra Patela - avatar Aleksandra Patela

Dziecko życzliwe, to dziecko szczęśliwe

Rodzice dokładają wszelkich starań, aby wychować swoje dzieci na dobrych ludzi. Zależy im, aby czuły się szczęśliwe i lubiane w środowisku szkolnym. Drobne ge...

Czytaj więcej »

Ewa Jarczewska-Gerc - avatar Ewa Jarczewska-Gerc

Idealny prezent na Święta

Wolimy dawać prezenty czy je otrzymywać? Czy istnieje prezent uniwersalny odpowiedni dla każdego? O naszych problemach, wyborach i motywacjach związanych z ob...

Czytaj więcej »

Dorota Wiśniewska-Juszczak - avatar Dorota Wiśniewska-Juszczak

Jakie dzieciństwo, taka dorosłość?

„Czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość…” Nie tylko porzekadła i mądrości ludowe, ale też liczne badania naukowe dowodzą, że już obserwując zachowan...

Czytaj więcej »

Monika Suchowierska-Stephany - avatar Monika Suchowierska-Stephany

Zaburzenia autystyczne a terapia behawioralna

Czym jest autyzm? W jaki sposób pracować z dziećmi autystycznymi? Na czym polegają trudności w motywowaniu dziecka z ASD? Coraz więcej dzieci otrzymuje diagno...

Czytaj więcej »

Aleksandra Jasielska - avatar Aleksandra Jasielska

Dziecko w świecie zakupów i pieniędzy

„Mamo, tato kup mi…” – zna każdy rodzic. Dlaczego dzieci nie znają umiaru w swoich zakupowych zachciankach? O tym, jak w materialistyczny świat wprowadzać naj...

Czytaj więcej »

Karolina Jenczylik - avatar Karolina Jenczylik

Jak wspierać dziecko po porażce?

Każdy medal ma dwie strony – gdy zwycięzca cieszy się wygraną, jego rywal martwi się porażką. Sukcesy przeplatane porażkami to codzienność dla sportowców, zar...

Czytaj więcej »

Piotr Modzelewski - avatar Piotr Modzelewski

Dlaczego dzieci odwlekają? Co możemy z tym zrobić?

Najnowsze krajowe badania przekonują, że do 80% osób czasem coś przekłada. Psychologowie nazywają to prokrastynacją, czyli skłonnością do odkładania zada...

Czytaj więcej »

Ewa Borgosz - avatar Ewa Borgosz

Mózg a uczenie - poradnik dla rodzica

Mózg człowieka można porównać do wszechświata: wprawdzie jest opakowany w dość szczelną puszkę czaszki i waży zaledwie 1220 – 1380 g, zawiera jednak około 100...

Czytaj więcej »

Ewa Borgosz - avatar Ewa Borgosz

Dlaczego dziecko powinno mieć czas dla siebie?

Dziecko potrzebuje czasu niezorganizowanego, wolnego, kiedy może pobyć samo z sobą lub wspólnie z rodzicami, rówieśnikami , rodzeństwem, decydować o tym, czym...

Czytaj więcej »

Magdalena Jaroch - avatar Magdalena Jaroch

Nastolatkowie w świecie używek i nałogów

Dzisiejszy świat oferuje całą gamę używek, począwszy od leków bez recepty, skończywszy na dopalaczach. Zażywanie nie musi się zakończyć uzależnieniem. Warto j...

Czytaj więcej »

Małgorzata Kowalczewska - avatar Małgorzata Kowalczewska

Czy urlop macierzyński to luka w CV?

Na coaching zgłaszają się do mnie mamy, które zdecydowały się szukać nowej pracy po urlopie macierzyńskim lub wychowawczym. Większość z nich ma te same obaw...

Czytaj więcej »

Aleksandra Dopierała - avatar Aleksandra Dopierała

Dziecko nie chce jeść – co robić?

Żywienie niemowląt i małych dzieci spędza sen z powiek rodzicom. Szczególnie moment wprowadzania nowych, stałych pokarmów wzbudza wiele trosk i niepokoju. C...

Czytaj więcej »

Karina Mucha - avatar Karina Mucha

Czy warto mówić dzieciom prawdę o świętym Mikołaju?

Co roku w grudniu media, sklepy i reklamy zdominowane są przez świąteczne symbole. W tym czasie wielu rodziców musi się zmierzyć z pytaniami dotyczącymi życia...

Czytaj więcej »

Aleksandra Dopierała - avatar Aleksandra Dopierała

Bajkoterapia to nie bajka

Bajki i baśnie mogą pobudzać wyobraźnię, rozwijać zdolności językowe, jak i pomagać w rozwoju społecznym młodego człowieka. Co ciekawe, bajki mogą także pomag...

Czytaj więcej »

Justyna Deręgowska - avatar Justyna Deręgowska

Śmierć w świecie dziecka

W rozmowach z dziećmi śmierć i przemijanie to niechętnie podejmowane tematy. Co więcej, nie dopuszcza się obecnie dzieci do kontaktu z bliskimi im umierając...

Czytaj więcej »

Anna Olczak-Stawicka - avatar Anna Olczak-Stawicka

Rozwój psychoseksualny w okresie dzieciństwa

Co robić w momencie, kiedy dziecko zaczyna się interesować seksem? Jak reagować na pierwsze pytania? Czy masturbacja przedszkolaków to problem, z którymi powi...

Czytaj więcej »

Aleksandra Brzezińska - avatar Aleksandra Brzezińska

Jak uniknąć konfliktów między rodzeństwem?

Konflikty między rodzeństwem są powszechnym zjawiskiem. Dzieci kłócą się dlatego, że jest to dostępny sposób na to, by bronić swoich potrzeb, swojego zdania c...

Czytaj więcej »

Aleksandra Brzezińska - avatar Aleksandra Brzezińska

Jak rozmawiać z dzieckiem na trudne tematy?

Mamo, dlaczego ten pan nie ma ręki?”, „Dlaczego ta pani grzebie w śmietniku”, „Skąd się biorą dzieci”, „Tato, co to znaczy, że nasz kot umarł?” Te i inne powa...

Czytaj więcej »

Jarosław Kulbat - avatar Jarosław Kulbat

Jak być zaangażowanym tatą?

W naszym kraju wciąż popularna (jeśli nie dominująca) jest tradycyjna koncepcja roli ojca. Ojciec w takim ujęciu jest głównym żywicielem rodziny. Ojciec pojaw...

Czytaj więcej »

Justyna Bednarczyk-Wilgos - avatar Justyna Bednarczyk-Wilgos

Walka ze stereotypami: kobiety w pracy

Coraz częściej zauważam zjawisko "nieświadomej ideologii", które polega na bezwiednym przyjmowaniu różnych przekonań i nie pozwala na konstruowanie alternatyw...

Czytaj więcej »

Magdalena Śniegulska - avatar Magdalena Śniegulska

Rozwód – 10 przykazań dla rodziców

Rozwód rodziców jest doświadczeniem, które zawsze jakoś wpływa na dzieci. Pytanie tylko, jak bardzo negatywny jest to wpływ i jak trwałe skutki może po sobie ...

Czytaj więcej »