hr award color

logo uswps nazwa 3

Strefa Rodzica

„Mamo, tato kup mi…” – zna każdy rodzic. Dlaczego dzieci nie znają umiaru w swoich zakupowych zachciankach? O tym, jak w materialistyczny świat wprowadzać najmłodszych wyjaśnia dr hab. Aleksandra Jasielska, psycholog z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej przy Uniwersytecie SWPS Poznań.

Czy dzieci naprawdę nie szanują pieniędzy? 

Rodzicom zależy na tym, aby dzieci uczyły się odpowiedzialności, także za finanse, i samodyscypliny w świecie, w którym rządzi konsumpcja. Często mają problem ze zrozumieniem, dlaczego dzieci wykorzystują pieniądze do osiągania celów emocjonalnych i społecznych, takich jak rywalizacja z innymi oraz zaskarbianie sobie uwagi rodzica. Dziwią się, że dziecko wydaje otrzymane kieszonkowe bez zastanowienia i wyciągają wniosek: moje dziecko nie szanuje pieniędzy.

Czy dzieci rozumieją, czym są pieniądze? Nie rozumieją jeszcze dobrze ekonomicznej funkcji pieniądza, ale odczuwają już jednak jego wartość emocjonalną – tak wynika z badań przeprowadzonych przez psychologów ekonomicznych z wrocławskiego Wydziału Uniwersytetu SWPS we współpracy z University Illinois w Chicago i University of Minnesota. Okazało się, że dzieci w wieku 3-6 lat, które bawiły się pieniędzmi, w porównaniu do tych, które bawiły się na przykład guzikami, były bardziej samolubne, mniej chętne do pomocy badaczowi, a także, co najbardziej interesujące: bardziej wytrwałe. Naukowcy tłumaczą, że choć dzieci mają mgliste pojęcie o tym, jakie zasady rządzą zarabianiem czy kupowaniem różnych dóbr, to pieniądze mają dla nich ważne znaczenie psychologiczne i społeczne. – Dzieci są doskonałymi obserwatorami rzeczywistości, i z pewnością to właśnie od rodziców uczą się, jak pieniądze wpływają na życie – tłumaczy prof. Tomasz Zaleśkiewicz, współautor badania z Uniwersytetu SWPS Wrocław.

Edukacja ekonomiczna to długotrwały proces, który wymaga od rodziców konsekwencji i samoświadomości. Dziecko nie widzi sensu i potrzeby oszczędzania, bo nigdy tego nie robiło i jeśli dotychczas rodzice zgadzali się na wszystkie jego zachcianki, to nie zrozumie dlaczego ma sobie czegokolwiek odmówić. Jeśli natomiast nie otrzymuje tego, co chce, usiłuje najczęściej wpłynąć na dorosłego krzykiem i wprawić opiekuna w zakłopotanie. Dziecko bardzo szybko uczy się, w jakich sytuacjach rodzic zwraca na niego uwagę. Takie zachowania, jak rzucanie się na podłogę w sklepie skutecznie pacyfikują rodziców, dlatego maluch je powtarza.

Jak reagować, kiedy dziecko wymusza zakup krzykiem?

Takie reakcje rodzica jak krzyk, groźby czy kary fizyczne są niedopuszczalne. Nie należy też wyśmiewać się z dziecka, kiedy dokona po raz kolejny niemądrego zakupu. Przed wyjściem do sklepu, warto zadbać o to, aby maluch nie był zmęczony. Można wypracować nawyki zachowań w sklepie i wybierać odpowiednie strategie. Jeśli dziecko histeryzuje pod wpływem zmęczenia, to warto powstrzymać się od zakupów pod koniec dnia, tylko robić je wtedy, kiedy jest wypoczęte. Przed wizytą w sklepie opiekun musi wyrazić swoje oczekiwania: „Bądź grzeczny” niech zastąpi bardziej konkretne „nie życzę sobie uciekania, wycia…” i musi upewnić się, że pociecha je rozumie. W sklepie dziecko powinno czynnie pomagać w zakupach: sprawdzać listę, pchać wózek, szukać produktów na półkach, wkładać je do wózka czy pakować. Można również prosić malucha o rady dotyczące zakupu i pozwolić na dokonywanie wyboru.

Jeśli do wybuchu złości już dojdzie, należy dać dziecku szansę wyboru: albo się uspokoi, albo będzie musiało wyjść ze sklepu. Gdy będzie kontynuować swoje zachowanie, rodzic powinien potraktować to jako wybór i spokojnie, lecz zdecydowanie biorąc dziecko za rękę, wyjść na zewnątrz. Jednocześnie warto podkreślić, że jeśli takie zachowanie się powtórzy, nie będzie towarzyszyć podczas kolejnej wizyty w sklepie.

Czy kieszonkowe jest dobrym rozwiązaniem na edukację konsumencką?

Tak, ale przy spełnieniu kilku warunków. Pieniądze nie powinny służyć do tego, aby manipulować dzieckiem. Nie wolno płacić za robienie porządków domowych lub dobre stopnie w szkole. Nie należy też spełniać zachcianek dziecka po to, żeby było grzeczne. Kieszonkowe ma służyć nauce oszczędzania i planowania wydatków. Przekazywana suma musi być równa wydatkom, które rodzic ponosi, kupując np.: słodycze czy bilet do kina. Dobrym pomysłem, według psychologów, jest podział kieszonkowego na części. Pierwszą część dziecko będzie mogło wydać, na co tylko chce, zaś drugą odłoży na później lub spożytkuje na konieczne wydatki. Ważna jest regularność i konsekwencja rodzica w zakresie ustalenia kwoty miesięcznej i dnia jej wydawania. Takie zabiegi można zacząć stosować już w przypadku dzieci w wieku 3-4 lat, kiedy zaczynają mieć coraz więcej potrzeb. Naukę oszczędzania warto rozpocząć, gdy skończą 7-8 lat.

Oczywiście przy każdym zakupie można i warto dziecku doradzać, ale samo powinno decydować, co chce kupić. Należy czasami pozwolić, żeby popełniło przy tym błąd, ponieważ to uczy odpowiedzialności i konsekwencji wyborów. Jeśli dziecko coś zniszczy, może pokryć całość lub część naprawy. Warto też zachęcać dzieci do samodzielnego zarabiania na swoje drobne wydatki, sprzedając stare podręczniki lub niepotrzebne domowe sprzęty na aukcji internetowej pod nadzorem rodziców. Planowanie wydatków może stać się dla rodziny przyjemnością.

Często dorośli wymagają od dzieci tego, czego sami nie realizują. Jeśli pociecha chce posiadać coraz więcej dóbr materialnych, warto przemyśleć, jakie podejście do pieniądza panuje w rodzinie. Być może rodzice kupują pod wpływem impulsu lub bez większego planu? Robią sobie prezenty na poprawę nastroju? Traktują zakupy jako sposób przebywania razem? Rodzice od najmłodszych lat powinni dawać przykład, uczulać na potrzeby innych oraz uczyć, jaką przyjemność sprawia dzielenie się i dawanie prezentów, a nie tylko ich otrzymywanie.

kindermarketing okladka2Tekst powstał w oparciu o książkę „Dorośli reklamują, dzieci kupują. Kindermarketing i psychologia” współautorstwa dr hab. Aleksandry Jasielskiej (Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna przy Uniwersytecie SWPS) i dr Renaty Maksymiuk (UMCS).

O autorce

dr hab. Aleksandra Jasielska, prof. UAM – psycholog z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej przy Uniwersytecie SWPS Poznań, samodzielny pracownik naukowy, adiunkt w Instytucie Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jej zainteresowania badawcze dotyczą potocznego rozumienia emocji oraz psychologii reklamy ze szczególnym uwzględnieniem konsumentów podatnych na zranienie, w związku z czym zajmuje się problematyką kindermarketingu w ujęciu psychologicznym. Prowadzi szkolenia i warsztaty umiejętności dotyczące sfery poznawczej, grupy rozwoju osobistego dla dorosłych i młodzieży oraz spotkania indywidualne.

cp logo   Źródło: www.centrumprasowe.swps.pl

Blog Strefy Rodzica

Magdalena Śniegulska - avatar Magdalena Śniegulska

Zagubiony jak rodzic

Bycie rodzicem należy do najtrudniejszych zadań i ról. Tym bardziej teraz, kiedy wiele bezspornych prawd zostało obalonych i upowszechniły się nowe typy rodzi...

Czytaj więcej »

Anna Januszewicz - avatar Anna Januszewicz

Epidemia otyłości narasta

Dotyka ludzi w każdym wieku, ale szczególnie niebezpieczna jest dla młodych osób. Właściwe wyjście z sytuacji to odpowiednie kształtowanie zdrowych nawyków ży...

Czytaj więcej »

Maciej Frasunkiewicz - avatar Maciej Frasunkiewicz

Uwierz we mnie, a zrobię to samo

Thomas Edison w szkole nie był ani prymusem, ani pupilkiem nauczycieli. Mimo to dziś jest jednym najbardziej rozpoznawalnych wynalazców na świecie. Dlaczego? ...

Czytaj więcej »

Aleksandra Musielak - avatar Aleksandra Musielak

Nagrody czy kary? Oto jest pytanie...

Każdy rodzic wcześniej czy później staje w obliczu dylematu: karać, nagradzać, a może jedno i drugie? Jaką metodę obrać i czy jest jedna właściwa? W mi...

Czytaj więcej »

Joanna Trochimczuk - avatar Joanna Trochimczuk

Jak budować autorytet rodzica/opiekuna?

Koncepcji na wychowanie dziecka, było, jest i będzie wiele. Jednak jak w tych wszystkich radach, podejściach, niezawodnych receptach, odnaleźć swój sposób na ...

Czytaj więcej »

Marta Wawrzynów - avatar Marta Wawrzynów

O zaburzeniach integracji sensorycznej u dzieci

„Samo minie. Dzieci w tym wieku już tak mają” – rodzice często bagatelizują niepokojące zachowania swoich pociech. Tymczasem problemy z koordynacją ruchową, k...

Czytaj więcej »

Renata Gołębiowska - avatar Renata Gołębiowska

Jak kształtować zdolności komunikacyjne dziecka z autyzmem?

W latach siedemdziesiątych Rutter przedstawił pogląd o centralnej pozycji rozwoju językowego wśród symptomów autyzmu. Zmiany w psycholingwistyce rozwojowej pr...

Czytaj więcej »

Izabela Bancewicz - avatar Izabela Bancewicz

Rola empatii w rozwoju emocjonalnym i społecznym dziecka

Psychologowie podkreślają, że empatia odgrywa ważną rolę w rozwoju emocjonalnym i społecznym dziecka. Osoby empatycze łatwiej nawiązują relacje interpersonaln...

Czytaj więcej »

Aleksandra Patela - avatar Aleksandra Patela

Dziecko życzliwe, to dziecko szczęśliwe

Rodzice dokładają wszelkich starań, aby wychować swoje dzieci na dobrych ludzi. Zależy im, aby czuły się szczęśliwe i lubiane w środowisku szkolnym. Drobne ge...

Czytaj więcej »

Dorota Wiśniewska-Juszczak - avatar Dorota Wiśniewska-Juszczak

Jakie dzieciństwo, taka dorosłość?

„Czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość…” Nie tylko porzekadła i mądrości ludowe, ale też liczne badania naukowe dowodzą, że już obserwując zachowan...

Czytaj więcej »

Monika Suchowierska-Stephany - avatar Monika Suchowierska-Stephany

Zaburzenia ze spektrum autyzmu a terapia behawioralna

Czym jest autyzm? W jaki sposób pracować z dziećmi autystycznymi? Na czym polegają trudności w motywowaniu dziecka z ASD? Coraz więcej dzieci otrzymuje diagno...

Czytaj więcej »

Aleksandra Jasielska - avatar Aleksandra Jasielska

Dziecko w świecie zakupów i pieniędzy

„Mamo, tato kup mi…” – zna każdy rodzic. Dlaczego dzieci nie znają umiaru w swoich zakupowych zachciankach? O tym, jak w materialistyczny świat wprowadzać naj...

Czytaj więcej »

Karolina Jenczylik - avatar Karolina Jenczylik

Pozytywna strona błędu – jak wesprzeć swoje dziecko po porażce

Każdy medal ma dwie strony – gdy zwycięzca cieszy się wygraną, jego rywal martwi się porażką. Sukcesy przeplatane porażkami to codzienność dla sportowców, zar...

Czytaj więcej »

Piotr Modzelewski - avatar Piotr Modzelewski

Dlaczego dzieci odwlekają? Co możemy z tym zrobić?

Najnowsze krajowe badania przekonują, że do 80% osób czasem coś przekłada. Psychologowie nazywają to prokrastynacją, czyli skłonnością do odkładania zada...

Czytaj więcej »

Paulina Sobiczewska - avatar Paulina Sobiczewska

1 września wspieraj swoje dziecko

Jeśli nasze dziecko idzie do szkoły po raz pierwszy, warto pamiętać, że jest to dla niego zupełnie nowa sytuacja. Musimy więc zrobić wszystko, by je z nią osw...

Czytaj więcej »

Ewa Borgosz - avatar Ewa Borgosz

Mózg a uczenie - poradnik dla rodzica

Mózg człowieka można porównać do wszechświata: wprawdzie jest opakowany w dość szczelną puszkę czaszki i waży zaledwie 1220-1380 g, zawiera jednak około 100...

Czytaj więcej »

Ewa Borgosz - avatar Ewa Borgosz

Czas znaleźć czas

Dziecko potrzebuje czasu niezorganizowanego, wolnego, kiedy może pobyć samo z sobą lub wspólnie z rodzicami, rówieśnikami , rodzeństwem, decydować o tym, cz...

Czytaj więcej »

Magdalena Jaroch - avatar Magdalena Jaroch

Nastolatkowie w świecie używek i nałogowych zachowań

Dzisiejszy świat oferuje całą gamę używek, począwszy od leków bez recepty, skończywszy na dopalaczach. Zażywanie nie musi się zakończyć uzależnieniem. Warto...

Czytaj więcej »

Aleksandra Musielak - avatar Aleksandra Musielak

Burzliwy okres dorastania czy depresja – jak to rozróżnić?

Statystyki dotyczące depresji są zatrważające. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w 2020 roku depresja będzie drugim najpoważniejszym problemem zdro...

Czytaj więcej »

Małgorzata Kowalczewska - avatar Małgorzata Kowalczewska

Czy urlop macierzyński to „luka” w CV?

Na coaching zgłaszają się do mnie mamy, które zdecydowały się szukać nowej pracy po urlopie macierzyńskim lub wychowawczym. Większość z nich ma te same obaw...

Czytaj więcej »

Aleksandra Dopierała - avatar Aleksandra Dopierała

Moje dziecko nie chce jeść. Sposoby na Tadka Niejadka

Żywienie niemowląt i małych dzieci spędza sen z powiek rodzicom. Szczególnie moment wprowadzania nowych, stałych pokarmów wzbudza wiele trosk i niepokoju. C...

Czytaj więcej »

Żaneta Rachwaniec-Szczecińska - avatar Żaneta Rachwaniec-Szczecińska

Cyberbullying – współczesne oblicze przemocy

Nowoczesna przemoc nie zostawia sińców na ciele, nie niszczy ubrań, podręczników, nie polega na gnębieniu ofiary w szkolnej toalecie. Przed współczesną prze...

Czytaj więcej »

Karolina Jenczylik - avatar Karolina Jenczylik

Nie zapadaj w sen zimowy! Aktywność sportowa z dziećmi

Zima dla dzieci oznacza czas, w którym gra w piłkę na boisku, jazda rowerem, czy zabawa w berka na osiedlu muszą poczekać do wiosny. Dzień jest coraz krótszy...

Czytaj więcej »

Aleksandra Dopierała - avatar Aleksandra Dopierała

Wskazówki dla Gwiazdora

Obdarowywanie innych jest bardzo przyjemne, choć może przysparzać wielu kłopotów. Wybranie podarunku, który będzie cieszył drugą osobę jest nie lada wyzwaniem...

Czytaj więcej »

Karina Mucha - avatar Karina Mucha

Czy warto mówić dzieciom prawdę o świętym Mikołaju?

Co roku w grudniu media, sklepy i reklamy zdominowane są przez świąteczne symbole. W tym czasie wielu rodziców musi się zmierzyć z pytaniami dotyczącymi życia...

Czytaj więcej »

Aleksandra Dopierała - avatar Aleksandra Dopierała

Bajkoterapia to nie bajka

Bajki i baśnie mogą pobudzać wyobraźnię, rozwijać zdolności językowe, jak i pomagać w rozwoju społecznym młodego człowieka. Co ciekawe, bajki mogą także pomag...

Czytaj więcej »

Justyna Deręgowska - avatar Justyna Deręgowska

Śmierć w świecie dziecka

W rozmowach z dziećmi śmierć i przemijanie to niechętnie podejmowane tematy. Co więcej, nie dopuszcza się obecnie dzieci do kontaktu z bliskimi im umierając...

Czytaj więcej »

Anna Olczak-Stawicka - avatar Anna Olczak-Stawicka

Rozwój psychoseksualny w okresie dzieciństwa

Co robić w momencie kiedy dziecko zaczyna się interesować seksem? Jak reagować na pierwsze pytania? Czy masturbacja przedszkolaków to problem z którymi powinn...

Czytaj więcej »

Aleksandra Brzezińska - avatar Aleksandra Brzezińska

Jak uniknąć konfliktów między rodzeństwem?

Konflikty między rodzeństwem są powszechnym zjawiskiem. Dzieci kłócą się dlatego, że jest to dostępny sposób na to, by bronić swoich potrzeb, swojego zdania c...

Czytaj więcej »

Aleksandra Brzezińska - avatar Aleksandra Brzezińska

Jak rozmawiać z dzieckiem na trudne tematy?

Mamo, dlaczego ten pan nie ma ręki?”, „Dlaczego ta pani grzebie w śmietniku”, „Skąd się biorą dzieci”, „Tato, co to znaczy, że nasz kot umarł?” Te i inne powa...

Czytaj więcej »

Aleksandra Musielak - avatar Aleksandra Musielak

Dziecko niegrzeczne czy „w emocjach”?

Trudne emocje, czyli jakie? Pytani rodzice najczęściej odpowiadają: złość. Dlaczego tak nie lubimy złości wyrażanej przez nasze dzieci? Czy umiemy sobie z nią...

Czytaj więcej »

Justyna Deręgowska - avatar Justyna Deręgowska

Samorozwój ojca: o korzyściach z bycia zaangażowanym tatą

W naszym kraju wciąż popularna (jeśli nie dominująca) jest tradycyjna koncepcja roli ojca. Ojciec w takim ujęciu jest głównym żywicielem rodziny. Ojciec poj...

Czytaj więcej »

Izabela Surmacz - avatar Izabela Surmacz

Na styku kariery i rodzicielstwa

Jak pokazują najnowsze badania ekspertów rynku pracy, zarówno kobiety jak i mężczyźni dążą do stylu życia, który pozwala na zachowanie równowagi między sferą pr...

Czytaj więcej »

Magdalena Śniegulska - avatar Magdalena Śniegulska

Rozwód – 10 przykazań dla rodziców

Rozwód rodziców jest doświadczeniem, które zawsze jakoś wpływa na dzieci. Pytanie tylko, jak bardzo negatywny jest to wpływ i jak trwałe skutki może po sobie ...

Czytaj więcej »