Istnieje duża szansa, że twój szef zdradza pewne cechy wskazujące na osobowość psychopatyczną. W końcu nasiloną psychopatią charakteryzuje się średnio 1 proc. ludzi, w tym trzy razy częściej są to mężczyźni niż kobiety. Do tego zbadano, że psychopaci nad wyraz często zasiadają na kierowniczych stanowiskach. Spotkamy ich szczególnie w branżach związanych z zarządzaniem ludźmi, takich jak biznes, finanse, a ponadto polityce, służbach medycznych oraz mundurowych. Dlaczego tak często psychopatyczni szefowie są skutecznymi liderami? Czy psychopatia to rzeczywiście zaburzenie psychiczne? Jak radzić sobie z szkodzącym nam szefem-psychopatą? Czy istnieją dobrzy szefowie-psychopaci? Rozmawiamy o tym z psycholożką i psychoterapeutką dr Agnieszką Mościcką-Teske z Uniwersytetu SWPS.

Marta JanuszkiewiczOsoby o osobowości psychopatycznej świetnie radzą sobie w biznesie, są skutecznymi szefami. Psychopatów powszechnie znamy jednak z kronik kryminalnych. Czym się różni psychopatyczność jednych i drugich?

Agnieszka Mościcka-TeskePsychopatia nie zawsze jest zaburzeniem psychicznym, lecz jedną z cech osobowości, trzeba więc rozgraniczyć pojęcia: zaburzenie osobowości antyspołecznej (zwanej psychopatyczną) i psychopatia jako cecha osobowości. Naukowcy zajmujący się psychopatią, jak Bob Hare, badali więźniów, stąd psychopatów kojarzymy głównie z kryminalistami. Z dokonywaniem przestępstw wiąże się zaburzenie osobowości antyspołecznej, której wyróżnikiem jest naruszanie norm społecznych i krzywdzenie innych. Takie osoby nie utrzymałyby się w biznesie, bo do funkcjonowania w nim potrzebne jest zachowanie pewnych standardów społecznych.

Marta JanuszkiewiczCo sprawia, że psychopatyczna cecha osobowości sprzyja byciu prezesem, liderem, menedżerem?

Agnieszka Mościcka-TeskeCechy, które towarzyszą nasilonej psychopatii jako cesze osobowości, przekładają się na to, że człowiek może być skuteczniejszy w biznesie i zarządzaniu ludźmi. Najbardziej wyraźną z cech wiążących się z psychopatią jest tendencja do instrumentalnego traktowania innych, czyli do wykorzystania ludzi w celu realizacji własnych interesów. Z tym wiąże się kolejna tendencja w zachowaniu osoby psychopatycznej – do manipulowania innymi. Co wiąże się z używaniem kłamstw czy stosowaniem gróźb lub subtelnych manipulacji, jak np. wyciągnie od pracownika wrażliwych informacji o jego życiu osobistym, by później wykorzystać je do manipulowania nim. Na przykład – to autentyczny przypadek – szefowa wypytuje pracownicę: „jak tam u ciebie w związku?”, a później, kiedy nieelegancko się zachowuje wobec tej pracownicy, a ta pokazuje, że czuje się terroryzowana, szefowa mówi: „co się z tobą dzieje, coś ci chyba nie wychodzi w tym twoim związku, może powinnaś pomyśleć o psychoterapii dla par”.

Przeczytaj także: Zespół zaraża się od lidera

Wśród osób o nasilonej cesze psychopatii obserwowana jest też bardzo duża pewność siebie, przekonanie o własnej wysokiej wartości. To osoby dynamiczne w działaniu, o wysokim poziomie energii, szybko podejmujące decyzje, z czym wiąże się duża odwaga i skłonność do podejmowanie ryzyka. Osoby psychopatyczne nie są również zdolne do empatii, czyli nie posiadają umiejętności współodczuwania czy wczuwania się w to, co czują inni. Ale nie oznacza to, że osoba psychopatyczna jest chłodna emocjonalnie albo nie rozumie emocji innych – wprost przeciwnie: wie, co czują inni; może okazywać ciepło i serdeczność, bo tym zachowaniem dba o własny wizerunek, jednak tak naprawdę celem tego zachowania jest manipulowanie. U osób psychopatycznych obserwuje się też brak zdolności odczuwania poczucia winy. Nawet jeśli ta osoba działa w sposób nieprawidłowy, to tłumaczy to różnymi okolicznościami zewnętrznymi czy wyższą koniecznością lub obarcza winą za tę sytuację innych ludzi.

Marta JanuszkiewiczPsychopatyczni liderzy wyznają zasadę „po trupach do celu”, bo dążenie do niego ułatwia właśnie nieodczuwanie emocji? One często utrudniają zdystansowanie się od problemu i podjęcie trafnej decyzji.

Agnieszka Mościcka-TeskeSpójrzmy, jaką hierarchią wartości posługuje się większość ludzi i jakie sytuacje są dla nich najbardziej stresujące w życiu. Dla większości najbardziej wartościowe i najbardziej stresujące jest to, co się dzieje z ich najbliższymi; na pierwszym miejscu stawiamy dobre relacje z innymi, a dopiero w dalszej kolejności martwimy się o względy finansowe, rozwój kariery, możliwość samorealizacji w pracy. Po pierwsze dbamy o jakość naszych relacji z ludźmi, żeby były życzliwe, przyjazne i szczere, żebyśmy się w pracy lubili. To dla większości z nas jedna z najważniejszych cech i właściwości pracy. A dla psychopaty nie. Jemu nie zależy, żeby inni go lubili – co najwyżej tylko o tyle, o ile przyczyniłoby się to do realizacji jego interesów.

Największą wartością dla psychopaty i jego podstawowym dążeniem jest władza, poczucie, że kieruje innymi, ich zadaniami, że ma na nich wpływ; traktuje ludzi i ich pracę jako osobiste zyski.

Marta JanuszkiewiczPsychopatyczna osoba chce dominować nad innymi, mieć nieprzerwane poczucie władzy i wyższości?

Agnieszka Mościcka-TeskeOczywiście. Największą wartością dla psychopaty i jego podstawowym dążeniem jest właśnie władza, poczucie, że kieruje innymi, ich zadaniami, że ma na nich wpływ; traktuje ludzi i ich pracę jako osobiste zyski. Z psychopatią wiąże się przekonanie o posiadaniu wyższej wartości od innych ludzi. Psychopata kieruje się wyłącznie własnym interesem, przez co nie zależy mu na prawdziwych relacjach czy żeby innym było lepiej.

Marta JanuszkiewiczMówi się, że 1 osoba na 100 jest psychopatyczna. Jak rozpoznać w swoim otoczeniu zawodowym takiego pracownika, kierownika, prezesa? Czy np. po tym, że nieelegancko się wobec nas zachowuje, na granicy mobbingu?

Agnieszka Mościcka-TeskeTaką osobę możemy rozpoznać dość łatwo. Przez to, że manipuluje, używa kłamstw, grozi, wykorzystuje informacje, jakie o nas ma, by nimi szantażować czy wprawiać w zakłopotanie. Trudniej może być, kiedy psychopata zaczyna dbać o swój wizerunek i maskuje swoje cechy. Na początku znajomości, kiedy psychopatyczny pracownik lub szef zaczyna swoją pracę w firmie, można go rozpoznać dzięki temu, że będzie bardzo mało mówił o sobie, swoim życiu osobistym czy przeżyciach. Psychopata nie będzie też za bardzo pokazywać autentycznych emocji – i niech nas nie zmyli pokutujący dziś stereotyp, że okazywanie ich w pracy jest okazywaniem słabości. W wymianie z nim nie ma równowagi, my się zwierzamy, mówimy, co trudnego nas spotkało, a ta osoba niby odpowiada nam na to, co mówimy, ale nie mówi nic o sobie. To może być pierwszy sygnał. Smutek, wstyd, poczucie winy, skrucha – u psychopaty też tego nie ma. Będziemy też czuć, że jego reakcje emocjonalne nie są zbyt autentyczne, że „coś tu jest nie tak”. To jest trudne do ocenienia, bo to raczej kwestia intuicji, ale warto jej wysłuchać. Jest bowiem tak, że nasz mózg zbiera wiele drobnych komunikatów, odczytuje je jako całość i wysyła nam informację z oceną człowieka w danej sytuacji. I możliwe, że najprawdopodobniej się nie mylimy.

Marta JanuszkiewiczAle takie osoby są uwodzicielskie, bardzo lubiane w swoich środowiskach, wspaniale potrafią zaskarbić sobie sympatię otoczenia, więc trudno to podważyć. Do tego rozdają pochwały i potrafią mobilizować przez ganienie… Co jeszcze potrafią?

Agnieszka Mościcka-TeskePotrafią wyczuć, co potrzebują inni i mówić to, co będzie w ich najlepszym interesie w danym momencie oraz co stworzy najlepszą dla nich sytuację czy najlepszy wizerunek wobec danej osoby. Mogą w tym celu stosować ingracjację, podlizywanie się, nadmierne chwalenie. To typowa dla nich strategia.

Wiedzą, jak zaskarbić sobie ludzi. Starają się tak rozgrywać sytuacje, rozdawać zadania, chwalić czy krytykować, każdego pracownika indywidualnie, że każdy z nich co innego o nim czy o sytuacji w firmie wie. Częstym bowiem sposobem manipulowania jest u psychopatów niedzielenie się pełnymi informacjami, niedoinformowywanie pracowników, a nawet wprowadzanie informacji niejasnych, dlatego że wtedy ludzi łatwiej ze sobą skłócać czy wprowadzać niepewność, a szczególnie co do tego, czy mogą zaufać sobie nawzajem. Na przykład: „szef mówi, że premia jest zadaniowa, ale tamtej powiedział, że jest zadaniowa co najmniej 500 zł, a mi o tym nie powiedział. To ciekawe. To pewnie ona dostaje 500 zł, a mi nie chce powiedzieć”. I pracownicy zaczynają mieć pretensje nie do szefa, tylko do siebie nawzajem, ponieważ łatwiej kierować swoje trudne emocje na kogoś na równorzędnym stanowisku niż na autorytet. Znam sytuację, w której szef wprowadzał w zespole konflikty, udzielając ludziom informacji niepełnych albo wręcz kłamliwych, kryjąc w ten sposób nieprawidłowości w kierowanej przez siebie filii firmy. Aby ci nie zgłosili tego do firmy-matki – skłócał ich ze sobą. Odebrał zespołowi oraz jego szefowej premię, zespołowi powiedział, że oni nie dostają premii, a ich szefowa dostaje ją za nich. W rezultacie zespół był wściekły na nią, a nie na dyrektora – który tak naprawdę odebrał premię wszystkim.

Marta JanuszkiewiczCzy za prowadzeniem takich gier nie kryje się również to, że szef-psychopata jest żądny mocnych wrażeń? Takie osoby mają słabą zdolność odczuwania emocji, więc żeby cokolwiek poczuć potrzebują mocnego pobudzenia z innego źródła?

Agnieszka Mościcka-TeskeDokładnie tak, często sami tworzą napięcie w swoim zespole/firmie. Osoby z cechą psychopatii mają duże zapotrzebowanie na stymulację. Wysoki poziom napięcia jest dla nich komfortowy i szukają go. Są w stanie robić dramatyczne dla normalnego człowieka rzeczy, ryzykować, np. wchodzić w nocy w niebezpieczne miejsca, by znaleźć trochę wrażeń.

Marta JanuszkiewiczJak więc radzić sobie z takim szefem czy przełożonym? Czytałam porady, że np. warto go chwalić, co podbudowuje jego egocentryzm, lub rozpraszać w czasie pracy, by nie był tak mocno skupiony na celu, np. włączeniem Facebooka.

Agnieszka Mościcka-TeskeTa ostatnia rada jest zaskakująca, ale rzeczywiście może być skuteczna, bo na chwilę wyłączy go z trybu zadaniowego. Ważne jest, żeby wprowadzać w biurze element pozazawodowy, pozwalający obniżyć napięcie związane z obowiązkami (psychopata będzie dążył do utrzymania wysokiego napięcia, a nawet do podsycania go). Np. żartować, opowiadać zabawne sytuacje, w swobodnej atmosferze spotkać się w grupie na lunchu w stołówce. Można rozładować napięcie przez pozbawienie pracowników uniformów – mam takie doświadczenia, że zdjęcie marynarek, krawatów i siedzenie na luzie podczas zebrania pomaga ściągnąć ludziom maski i wprowadza na inny poziom bycia wśród ludzi.

Psychopata uważa, że inni ludzie są słabsi i gorsi od niego, a im bardziej ktoś będzie pokazywał swoją słabość, tym psychopata będzie miał o nim gorsze zdanie.

Jeśli ustalamy coś z psychopatą, a on później temu zaprzecza, to warto po spotkaniach spisywać to, co zostało ustalone; zanieść (albo zrobić to drogą mailową) dokument do niego, pokazać i zapytać, czy o czymś nie zapomnieliśmy. Wtedy mamy dowód, jaka była decyzja szefa. Warto to robić, bo w manipulacjach psychopaty łatwo się zgubić. Psychopatyczni szefowie rozgrywają relacje interpersonalne, warto więc też zadbać, by kontakty z nim były wyciągnięte na widok publiczny. Żeby nie rozmawiać z nim za zamkniętymi drzwiami, tylko np. na korytarzu, by słyszeli to inni pracownicy.

Co do pochwał, ich bardziej potrzebują szefowie narcystyczni niż psychopatyczni. Ci drudzy od razu wyczują, że ktoś chce nimi manipulować i odczuwają wobec nich jeszcze większą pogardę. Psychopata uważa, że inni ludzie są słabsi i gorsi od niego, a im bardziej ktoś będzie pokazywał swoją słabość, tym psychopata będzie miał o nim gorsze zdanie. W zamian lepiej wychwalać siebie i budować własny wizerunek, przez np. podkreślanie swoich zalet: „jestem taka punktualna, odpowiedzialna, mam zawsze uporządkowane i rzetelnie prowadzone papiery”. Używałabym takich słów, bo dzięki temu psychopata zakoduje sobie, że ten pracownik jest rzetelny, odpowiedzialny i punktualny. A to dla psychopaty bardzo ważne. Nie próbujmy za to rywalizować z nim lub się z nim porównywać – bo przecież to on jest zawsze lepszy od nas.

Marta JanuszkiewiczCzy szef-psychopata oczekuje od pracownika postawy poddańczej?

Agnieszka Mościcka-TeskeBędzie to wtedy strategia przetrwania w firmie, a nie na rozwój w niej. Istnieje bowiem ryzyko, że jeśli ktoś zejdzie do najgłębszych poziomów uległości – będzie się na wszystko zgadzał, nie będzie reagować na niesprawiedliwe zachowania – to stanie się najsłabszym ogniwem w zespole i łatwym celem ataków. Kiedy psychopata będzie przeżywał coś dla siebie trudnego, rozładowywania będzie szukał właśnie na tym najsłabszym. Psychopaci już z góry uważają wszystkich za gorszych, słabszych, głupszych, których można wykorzystać, więc jeśli ktoś pokazuje się jako słabszy i bezbronny, tym gorzej dla niego.

Przeczytaj także: Recepta dla prezesa

Marta JanuszkiewiczCzy psychopata wyżywa się na innych również wtedy, gdy sam odnosi porażkę?

Agnieszka Mościcka-TeskeTak. Jego świat emocjonalny nie jest poukładany, bo trudno mu odczuwać emocje i mieć do nich dostęp, a szczególnie do tych trudnych – smutku, wstydu, złości, poczucia winy. Za to łatwo mu odczuwać takie intensywne energetycznie emocje, jak złość, gniew, wściekłość. Psychopata będzie miał potrzebę, żeby je pokazać i rozładować, i to niekoniecznie na osobie czy sytuacji, która je wywołała – lecz po prostu na słabszym.

Marta JanuszkiewiczCzy może istnieć dobry szef-psychopata?

Agnieszka Mościcka-TeskeOczywiście, że tak. Psychopatia to cecha, która jest bardzo potrzebna. Bez niej nie dałoby się wytrzymać napięcia związanego z ryzykiem, kryzysami, zagrożeniem konkurencją czy stawaniem przed trudnymi decyzjami. W chwili kryzysu te osoby nie mówią: „i już jest po nas”, lecz potrafią się szybko zmobilizować, spiąć ludzi i zarządzić kolejne rozwiązania. Śmiem twierdzić, że większość osób na kierowniczych stanowiskach ma bardziej nasiloną cechę psychopatyczną niż większość społeczeństwa. Jeśli nie przysłania ona wszystkich innych albo jest ciut podniesiona, wtedy można być naprawdę dobrym szefem. Ona bardzo pomaga zarządzać innymi, ważne jednak, by była równoważona przez empatię, umiejętność komunikacji i wysoki poziom etyki.

Ekspert

Agnieszka Mościcka-Teske

dr Agnieszka Mościcka-Teske

Psycholożka, psychoterapeutka Gestalt, interwentka kryzysowa w sprawach o mobbing i molestowanie, wykładowczyni Uniwersytetu SWPS w Poznaniu. Zajmuje się problematyką stresu i sposobów radzenia sobie z nim, z uwzględnieniem czynników indywidualnych i środowiskowych, które chronią przed jego negatywnymi skutkami. Jest autorką szeregu artykułów naukowych na temat stresu zawodowego i mobbingu.

Rozmawiała

 

Marta Januszkiewicz

ChinaTalk with Joerg Wuttke (EU Chamber of Commerce in China)

Pandemia COVID-19 odcisnęła piętno na sytuacji ekonomicznej większości państw świata. W szczególny sposób doświadczyły jej Chiny, w ostatnich latach jedna z najprężniej rozwijających się gospodarek na naszym globie. Jak pandemia zmieniła rodzimy i międzynarodowy biznes Chin, kraju, skąd koronawirus zaczął się szerzyć? Jaki jest wpływ…

Zarządzanie fundacją. Jak kreować lepszą rzeczywistość? – Jurek Owsiak (WOŚP)

Co roku zbiera setki milionów złotych na ratowanie życia chorych, szczególnie dzieci, oraz na profilaktykę zdrowia. Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy gra z sukcesem już od prawie 30 lat, udowadniając, jak wielką siłę może mieć organizacja pozarządowa (NGO). Działalność fundacji to nie tylko zbiórki pieniędzy, lecz…

Plan na dobre życie, czyli jak efektywnie zarządzać sobą – Andrzej Tucholski

Kto by tak nie chciał: ciekawa i satysfakcjonująca praca, dużo czasu dla rodziny i przyjaciół, rozwijające hobby. Brzmi jak dobre życie? Przywilej nielicznych? Los na loterii? Dobre życie może być udziałem wielu, trzeba postawić na efektywne zarządzanie sobą. Jak efektywnie zarządzać sobą? Dlaczego motywacji mamy…

Branża opakowań, personalizacja, startup – Konrad Kwiatkowski (Packhelp) i Marta Wujek (MamStartup.pl)

Packhelp, znany w Polsce jako zapakuj.to, to internetowa platforma sprzedaży spersonalizowanych opakowań. Startup swoją działalność rozpoczął od oferowania prostych tekturowych pudełek z nadrukami, a dziś oferta firmy obejmuje szeroką gamę opakowań oraz usług związanych z projektowaniem, konfekcjonowaniem i pracami R&D (kompleksowego opracowania rozwiązania na potrzeby…

Jak planować swoją karierę zawodową, aby odnieść sukces? – dr Barbara Zych

Chcemy się rozwijać zawodowo, zdobywać doświadczenie, piąć się po szczeblach kariery. Czasem mamy ochotę zmienić branżę, spróbować czegoś nowego – np. podjąć studia czy rozpocząć kursy dające nową wiedzę, umiejętności lub umożliwiające przebranżowienie. Jak planować swoją karierę i nią zarządzać? Kiedy zacząć działać? Co robić,…

Pierwsza praca: jak świadomie wybrać swoją karierę zawodową? – Konstancja Zyzik (Pracuj.pl)

Pracodawcy preferują kandydatów, którzy mogą się pochwalić doświadczeniem zawodowym. Często jednak trudno już podczas studiów czy nauki w szkole podjąć pierwszą pracę. Jednocześnie wiemy, że mając w CV jedynie dyplomy, nie prezentujemy się rekruterom jako wymarzone osoby do zatrudnienia. Kiedy zacząć myśleć o podjęciu pierwszej…

Od czego zależy sukces zawodowy i jak go osiągnąć?

Sukces zawodowy to nie tylko dobra pensja. To także poczucie, że wykonywana praca ma sens, a codzienne obowiązki są źródłem radości i satysfakcji. Wielu o takiej pracy marzy, niewielu te marzenie spełnia. Dlaczego? Czy przyczyna tkwi w nieumiejętnym zarządzaniu swoją karierą? Od czego zależy sukces…

Odpowiedzialny biznes, ekologia, startup – Martyna Zastawna (WoshWosh) i Marta Wujek (MamStartup.pl)

Historia WoshWosh i jej założycielki Martyny Zastawnej jest słynna w środowisku startupowym. Właścicielka firmy w swoim biznesplanie założyła, że w pierwszym miesiącu działalności przyjdzie do niej 10 klientów – a w rzeczywistości z jej oferty chciało skorzystać aż 500! Początki w startupie mogą być trudne,…

Kultura organizacyjna: czy można ją zaprojektować? – Sylwia Hull-Wosiek i Edyta Paul (Concordia Design)

Kultura organizacyjna jest bardzo ważnym elementem każdego miejsca pracy. To coś więcej niż przyjaźni współpracownicy czy estetyczna przestrzeń biurowa. Czym jest kultura organizacyjna i czy w czasie epidemii koronwirusa, kiedy wielu z nas pracuje zdalnie, zmieniła się? Czy należy ją rozumieć jako atmosferę w miejscu…

Jak znaleźć pierwszą pracę mimo braku doświadczenia?

„Jak znajdę pracę, skoro nie mam doświadczenia zawodowego?”, „W moim CV pełno pustych miejsc. Taki oszczędny życiorys raczej nie zainteresuje rekruterów”, „Co mam robić w życiu?” – to wątpliwości, które dręczą wielu absolwentów wchodzących na rynek pracy. Czas je rozwiać. Konstancja Zyzik, ekspertka z Pracuj.pl,…

Kultura organizacyjna jak powietrze – bez niej firma nie przetrwa?

Kultura organizacyjna w firmie jest jak powietrze. Na co dzień nikt się nie zastanawia, czym i jak oddycha, ale gdy tlenu zaczyna brakować, robi się niebezpiecznie. Czym jest kultura organizacyjna? Co ją wspiera, a co niszczy? Czy kulturę organizacyjną można zaprojektować? Co się dzieje, gdy organizacja…

Telemedycyna, lekarz online, startup – Paweł Sieczkiewicz (Telemedi.co) i Marta Wujek (MamStartup.pl)

Kiedy rozpoczęła się epidemia koronawirusa, zostaliśmy skazani na wizyty u lekarza w formie konsultacji telefonicznej. Była to dla nas wielka nowość, a także wyzwanie. Podobnie dla lekarzy i placówek medycznych. Wielu mogło się przekonać, że to bardzo przydatne i wygodne rozwiązanie. Jak się okazuje, są…

Zarządzanie – teoria czy praktyka? Czego uczy większość uczelni? – prof. Monika Kostera

Przeładowane szczegółową wiedzą naukową wykłady. Ćwiczenia, na których nie dowiesz się, jak można jej użyć w praktyce. Po takich studiach z Zarządzania dość trudno wystartować z własną działalnością biznesową czy w świat zawodowy w ogóle. Niestety, to symptomatyczne dla tego kształcenia, że teoria nie zawsze…

Sztuka improwizacji w biznesie w zmiennym i niepewnym świecie – Bart Jurkowski (I’mpro Impro)

Kierowanie organizacją nie jest łatwe. Szczególnie w dzisiejszym świecie, który specjaliści określają jako VUCA – charakteryzującym się dużą zmiennością (volatility), niepewnością (uncertainty), złożonością (complexity) oraz niejednoznacznością (ambiguity). Rozwiązaniem nie jest kontrolowanie tego „chaosu”, ale rozwijanie płynnych i skutecznych sposobów interakcji z nim – umiejętności skutecznego improwizowania. Po warsztaty…

System wczesnego ostrzegania – jaką rolę pełni w firmie – dr Adam Kowalik

Jeśli wrzucimy żabę do garnka z wrzątkiem – żaba wyskoczy, jeśli jednak włożymy ją do garnka z zimną wodą i zaczniemy gotować, żaba nie zareaguje. Firma, która nie śledzi i nie ocenia zmian w otoczeniu, nie korzysta z systemu wczesnego ostrzegania, jest właśnie jak ta metaforyczna…

Improwizacja w biznesie – sposób na skuteczne działanie w świecie VUCA? – Bart Jurkowski (I'mpro…

O koncepcji VUCA specjaliści mówią już od dłuższego czasu. Zgodnie z nią żyjemy w świecie charakteryzującym się dużą zmiennością, niepewnością, złożonością i niejednoznacznością. To sprawia, że coraz trudniej przewidywać i tworzyć długofalowe plany. Dlatego zyskuje na wartości umiejętność improwizowania, czyli elastyczne reagowanie na zmienną i…

Uberyzacja usług, startup na studiach – Daniel Żukowski (WeeDo) i Marta Wujek (MamStartup.pl)

Pierwotnym założeniem startupu WeeDo było stworzenie aplikacji-platformy łączącej ludzi, którzy mogą zaoferować pracę, z tymi, którzy są gotowi ją wykonać. W obliczu pandemii koronawirusa twórcy WeeDo postanowili oprócz tego dać swoim użytkownikom możliwość oferowania i uzyskania wzajemnej pomocy w tym trudnym dla wielu osób okresie.…

Improwizacja w biznesie jako narzędzie do radzenia sobie we współczesnym niepewnym świecie – Bart Jurkowski…

Zewsząd trafiają do nas informacje próbujące przewidzieć możliwe skutki epidemii i powszechnej kwarantanny. Część z nich opisuje negatywne scenariusze, ale istnieją również takie, które podkreślają jej możliwe pozytywne konsekwencje. Mówi o nich w wywiadzie na łamach magazynu „Deezen” Li Edelkroot, właścicielka firmy Trade Union, zajmującą…

Service design: projektowanie doświadczeń w dobie kryzysu – A. Mróz i K. Andrzejczyk-Briks (Concordia Design)

Trwa właśnie niezwykły usługowy eksperyment na globalną skalę wywołany przez Covid 19. Nikt z nas nie wie, jak długo to potrwa ani jaka „nowa normalność” czeka nas za zakrętem. Wiemy jedynie, że mimo niepewności wokół nas nadal musimy projektować. Jak projektować, gdy nie ma pieniędzy,…

Service design. O projektowaniu doświadczeń w czasach kryzysu – Katarzyna Briks, Agnieszka Mróz

Wszyscy w tym jesteśmy, w globalnym eksperymencie o nazwie Covid-19. Nie wiemy, jak będzie wyglądać tzw. nowa normalność. Wiemy jedno – trzeba projektować usługi, które będą odpowiedzią na obecny kryzys. Ale jak projektować z mocno okrojonym składem zespołu i niższym budżetem, w dodatku pod presją czasu?…

Jak biznes korzysta z blockchainów publicznych? – Jacek Kubiak („I Love Crypto”) i prof. Włodzimierz…

Blockchain, czyli system oparty na technologii rozproszonego rejestru (DLT), to jedna z największych innowacji w gospodarce cyfrowej, która może umożliwić głębokie zmiany w modelach biznesowych i strukturach społecznych. Pozwala przeprowadzać transakcje online szybko i bezpiecznie, z pominięciem pośredników (np. banku) i kontroli administracji publicznej, a…

Koronawirus a przemysł kreatywny. Dobre praktyki i drogi pomocy – Emilia Cholewicka, Stanisław Trzciński

W czasie pandemii koronawirusa nie możemy pójść na koncert, a muzycy dla nas zagrać. Nie możemy wybrać się do teatru, a aktorzy wystąpić przed swoją publicznością. Wielu artystów przeżywa dziś trudny czas, bo zostają pozbawieni zarobku, a szczególnie ci, którzy nie są etatowo związani z…

Praca zdalna, produktywność, startup – Michał Śliwiński (Nozbe) i Marta Wujek (MamStartup.pl)

Pracują tylko zdalnie, od poniedziałku do czwartku, bo piątki przeznaczone są na przegląd tygodnia i rozwój osobisty albo na cieszenie się dłuższym weekendem. Pracownicy startupu Nozbe i jego szef Michał Śliwiński wiedzą, jak wspomagać produktywność. Na co dzień tworzą narzędzia do jej zwiększania. Są to…

Koronawirus: jak zarządzać ludźmi w sytuacji kryzysu i zmiany? – Bruno Żółtowski

Z powodu epidemii koronawirusa gospodarka doświadcza kryzysu, wiele firm mierzy się z trudnościami – finansowymi, organizacyjnymi czy w zespołach pracowniczych. Warto więc dostosować sposób zarządzania zespołem – a także samym sobą – do kryzysowej sytuacji związanej z epidemią. Jaką postawę i styl zarządzania przyjąć? Jak…

Jak biznes korzysta z blockchainów publicznych? – Jacek Kubiak („I Love Crypto”)

– Kryzys związany z pandemią koronawirusa pokazuje, że przeniesienie dokumentacji z offline do online z pomocą publicznego blockchaina, może być dobrym pomysłem. Teraz większość firm stoi, bo nie jest możliwe na przykład procesowanie umów – mówi Jacek Kubiak, redaktor naczelny „I Love Crypto”. Czy przyszłość…

Interes firmy czy dobro pracowników? Co jest ważniejsze w czasie kryzysu?

Pandemia koronawirusa sprawiła, że wszyscy musimy odnaleźć się w nowej rzeczywistości, także przedsiębiorcy. Zamknięcie wielu sklepów czy lokali usługowych, konieczność przestrzegania nowych, rygorystycznych zasad bezpieczeństwa i permanentny niepokój o zdrowie i życie bliskich to codzienność. O tym, czy da się sprawnie prowadzić firmę i jednocześnie…

Rap a internet. Jak raperzy zmieniają zasady rynku muzycznego – Karol „Solar” Poziemski (SBM Label)

Internetowa rewolucja ogarnęła też branżę muzyczną. Ulubionej muzyki słuchamy dziś w specjalnych serwisach, kupujemy płyty w formie elektronicznej. Właściwie każdy może tworzyć muzykę za pomocą dostępnych w sieci narzędzi, promować ją i zarabiać na niej online. Czy internet to jedynie dodatkowy kanał promocji muzyki i…

Koronawirus a efektywna praca z domu – okiem psychologa biznesu – Sławomir Prusakowski

Z szefem i współpracownikami widujemy się tylko przez oko kamerki internetowej. Praca w trybie home office – pod jednym dachem z bliskimi, dziećmi albo zupełnie samemu – przysparza nam wielu problemów. Może niekorzystnie wpływać na relacje z przełożonymi czy współpracownikami. Trudno zorganizować sobie stanowisko pracy,…

Coworking, praca zdalna, startup – Piotr Boulangé (WeWork) i Marta Wujek (MamStartup.pl)

Dobry pomysł to podstawa, by nasz startup osiągnął sukces. Otwierając własną małą firmę, musimy się jednak zmierzyć z wieloma wyzwaniami. Do tego powinniśmy pamiętać, że startup to specyficzny twór, który w swoje DNA ma wpisane ciągłe poddawanie się zmianom. Czym się charakteryzuje dobry pomysł na…

Pierwsze kroki we własnym biznesie

Chcę być wreszcie na swoim, boję się jednak zrezygnować z etatowej pracy. Mam pomysł, ale nie wiem, jak zacząć go realizować – to wątpliwości, które często towarzyszą osobom marzącym o własnym biznesie. Zamiast się im poddawać, warto poznać niezbędną wiedzę o zakładaniu firmy, o skutecznych…

Crowdfunding – jak pozyskać pieniądze na swoją pasję lub biznes – Tomek Chołast (zrzutka.pl)

Rozwój crowdfundingu w naszym kraju nie słabnie – internetowe zbiórki cieszą się ogromną popularnością. Nie ma znaczenia, czy mamy do czynienia ze zbiórką o charakterze charytatywnym, biznesowym, społecznym, naukowym, kulturalnym czy z indywidualną zrzutką, która pozwoli zrealizować czyjeś marzenia. Możliwość takiego finansowania planów jest jednym…

Nadzór nad finansami Europy a pandemia

Pandemia COVID-19 bez wątpienia wpłynie na rynki finansowe w Europie. Jak zareagowały europejskie agencje powołane do sprawowania nadzoru nad systemem finansowym Unii – tłumaczy dr Katarzyna Wojtkiewicz, prawnik i ekonomista z Uniwersytetu SWPS. W odpowiedzi na kryzys w 2008 r. europejska administracja publiczna wzbogaciła się…

Koronawirus: praca zdalna – jak robić to dobrze i skutecznie? – Iwo Szapar (Remote-how)

Epidemia koronawirusa sprawiła, że praca zdalna stała się rzeczywistością każdego pracownika, menedżera, szefa firmy. Nowy system pracy oparty na łączności elektronicznej, a nie bezpośrednim kontakcie w biurze, nie jest łatwy i budzi wiele obaw pracodawców. Co jest potrzebne, by skutecznie pracować zdalnie? Jakie błędy najczęściej…

Czego potrzebują pracownicy w czasach pandemii?

Wydarzenia ostatnich dni pokazały nam, że nie wszystko jesteśmy w stanie kontrolować, a świat wokół nas potrafi być nieprzewidywalny. Codzienna rutyna wychodzenia do pracy, zajmowania się przyziemnymi obowiązkami została zachwiana. I tak jak „Nikt nie spodziewał się Hiszpańskiej Inkwizycji!”, tak nikt nie spodziewał się, że…

Doradztwo i audyty – na czym polegają, komu są potrzebne, jak się zmieniają?

Biznes stawia czoła wielu wyzwaniom. Konieczna jest umiejętność szybkiego reagowania na zmiany i dostrzegania źródeł problemów, jakie tworzą we współczesnym świecie niepewność warunków biznesowych oraz zakłócenia działalności firm. Kluczową rolę odegrają doradcy i audytorzy – do niedawna postrzegani jako instytucja narzucona wymogami ustawowymi, a teraz…

Technologia rozproszonych rejestrów (DLT) – jak blockchain zmienia biznes? – prof. Włodzimierz Szpringer

Transakcje finansowe realizowane bez pośrednictwa banków. Powszechna e-dokumentacja medyczna, która umożliwia wgląd do historii leczenia pacjenta niezależnie od ośrodka zdrowia. Handel, administracja publiczna, edukacja. Rośnie lista branż, w jakich ma zastosowanie technologia rozproszonych rejestrów. DLT pozwala przeprowadzać transakcje w sposób bezpieczny, szybki i przejrzysty. Jak…

Automatyzacja płatności, bankowość, startup – Tomasz Plata (Autenti) i Marta Wujek (MamStartup.pl)

Startup – mały, ale własny. To dobry pomysł na biznes, ale czego nam potrzeba i co zrobić zanim zacznie się w niego inwestować? Co może być najtrudniejsze w budowaniu startupu i co świadczy o tym, że nasz pomysł może nie wypalić? Jak przekształcić swój biznes z garażowej…

Biznes kontra branża kreatywna. Jak znaleźć wspólny język? – Tomasz Graszewicz (Up, Job’n’Joy)

Wszyscy oczekują dziś oryginalnych, nieszablonowych i efektywnych rozwiązań w biznesie. Jak pogodzić dwa odmienne światy biznesu i twórców? W jaki sposób skutecznie komunikować się z kreatywnymi? Jak udoskonalać proces pracy nad kreatywnymi rozwiązaniami? O procesie kreatywnym rozmawiają Tomasz Graszewicz, dyrektor kreatywny i strategiczny agencji reklamowej…

Firma-Idea: emergencja i rozwój – prof. Jerzy Hausner

Zarządzanie emergencją to nowy trend w biznesie polegający na wykorzystaniu procesów oddolnych, spontanicznie zachodzących w każdej firmie. Przez emergencję możemy rozumieć nieoczekiwane pojawienie się na poziomie systemu właściwości, których nie da się przewidzieć. Dlaczego zarządzanie to nie tylko nauka ścisła, opisująca świat w kategoriach zysków…

Zarządzaj nowocześnie i skutecznie sobą i innymi – Hubert Anyżewski

Zarządzanie zespołami nie jest łatwe, a jeszcze trudniejsze jest zarządzanie samym sobą. Jakie są najistotniejsze aspekty nowoczesnego kierowania zespołami i własną drogą zawodową? Czy tempo i kierunek zmian wyznaczają dziś przemiany technologiczne? Czym tak naprawdę powinno być wdrażanie innowacji i jak transformować swój biznes? O tym,…

(Roz)Mówca, czyli kto? Rzecz o wystąpieniach i skutecznej komunikacji – Katarzyna Kowalska (TVN)

Jedni robią to tak, jakby urodzili się na scenie, a innym myśl o publicznym wystąpieniu spędza sen z powiek. Aby zacząć swobodnie i skutecznie przemawiać, często wystarczy poradzić się specjalisty i włożyć trochę wysiłku w trening. Nie od dziś wiemy, że odpowiednie komunikowanie się ułatwia…

Jak w procesie rekrutacji budować relacje i dlaczego są one tak ważne? – Katarzyna Sołtysiak…

Gdzie znaleźć dobrych pracowników i jak do nich dotrzeć? To pytanie nurtuje niejednego menedżera. Rekrutacja kojarzy się nam przede wszystkim z napisaniem ogłoszenia o pracę, jego dystrybucją, wyborem CV ze stosu aplikacji i w końcu z rozmowami kwalifikacyjnymi. Z perspektywy specjalistów HR wygląda to jednak…

Marketing rekrutacyjny – jak efektywniej szukać pracowników?

Marketing rekrutacyjny to działania promujące ofertę rekrutacyjną – czyli obietnicę, jaką pracodawca składa kandydatom. Niestety, aż 61 proc. pracowników deklaruje, że warunki pracy nie są zgodne z tymi obiecanymi w ofercie pracy czy podczas rozmowy rekrutacyjnej. Czy szkodzimy firmie, używając sloganów bez pokrycia? Jak budować…

Obszary zmienności i decyzje strategiczne w zarządzaniu przedsiębiorstwem – prof. Piotr Banaszyk

Polecamy wystąpienie prof. Piotra Banaszyka „Obszary zmienności i decyzje strategiczne w zarządzaniu przedsiębiorstwem”. Wykład odbył się w ramach konferencji „Firma-idea: zarządzanie i emergencja” w ramach cyklu Open Eyes Economy on Tour 2018. Wydarzenie zgromadziło wybitne osobowości ze świata nauki, w tym autorytety związane z Uniwersytetem…

Poznawcze aspekty podejmowania decyzji biznesowych – prof. Andrzej Falkowski

Podejmowanie decyzji to proces. Odpowiada za niego wiele mechanizmów, które osoba decydująca niekoniecznie sobie uświadamia. Jeśli decyzje mają charakter biznesowy, to ich następstwa mogą być kosztowne lub dawać zysk, więc świadomość decydowania zaczyna mieć wymierną cenę. Jak w podejmowaniu decyzji może nam pomóc psychologia poznawcza?…

Czym jest emergencja w organizacji i jak można nią zarządzać – prof. Andrzej Nowak

Zarządzanie tradycyjnie kojarzy się z kontrolą procesów zachodzących w organizacji – procesów odgórnych i oddolnych, czyli od zarządu do pracownika. W firmach istnieją jednak także inne rodzaje procesów, które trudno przewidzieć i które są dla firmy kłopotem, np. kryzysy czy problemy w zarządzaniu innowacjami. Ten…

Nowy model zarządzania i przywództwa – kierunki zmian – dr Małgorzata Bonikowska

Specjaliści od zarządzania są zgodni: nadchodzi koniec ery szefów i rządzenia oraz związanych z nimi folwarcznych stosunków zarówno w firmach, jak i na szczeblu politycznym. Rządzenie powinno zostać zastąpione przez przywództwo, a menedżera reagującego wyłącznie na doraźne problemy zastąpi lider mający wizję i potrafiący do…

Czy warto zmieniać pracę na początku nowego roku? – Katarzyna Sołtysiak (IKEA Group)

Projekt „nowy/a ja” zaczyna się w Nowy Rok od robienia postanowień: zdrowiej się odżywiać, oszczędzać pieniądze, więcej czasu poświęcać bliskim i wreszcie zmienić tę nielubianą pracę. Od deklaracji do realizacji droga jest długa i niebezpieczna. Czasem raptownie się urywa – na wysłaniu kilku CV. Czy…

Jak cię słyszą, tak cię widzą. Dlaczego warto trenować głos i jak to robić? –…

Chcemy mówić tak, by nas słuchano, ale często to się nie udaje. I nie chodzi tylko o merytoryczną stronę wypowiedzi, ale też sposób mówienia. Zdania wyrzucamy z siebie pospiesznie, bez dbałości o dykcję i intonację. – Mile się słucha, gdy rozmówca mówi wyraźnie, nie spieszy…

Otwarte i zamknięte umysły. Klucz do problemów naszych czasów – Jacek Santorski

Dlaczego ludzie leczą się u znachorów, a nie u lekarzy, niektórzy szefowie i prezesi uważają się za bogów, a politycy nie potrafią ze sobą współpracować w obliczu zagrożeń i narastających problemów? Jak to się ma do wiedzy przydatnej w biznesie? Psychologia przychodzi nam z pomocą…

Zobacz także

Group 426 Group 430 strefa psyche logo 05 logo white kopia

Zapraszamy na webinar „Lifehack na lepsze życie, czyli jak efektywnie zarządzać sobą? – Andrzej Tucholski”