Posiłek na talerzu z liści z buraków cukrowych i wysłodków buraczanych? To nie futurologia w dziedzinie projektowania, lecz „Buraki Lab” – projekt Sonii Jaśkiewicz, absolwentki School of Form Uniwersytetu SWPS. Czy biodegradowalny materiał z odpadów, które powstają w procesie produkcji cukru, może być alternatywą dla plastiku?

Biodesign – w kontrze do kultury marnotrawstwa

Czy istnieje życie bez plastiku? Wyobraźnia tu zawodzi. Bo plastik można znaleźć w nawet w najbardziej dzikich zakątkach planety – w wodach opływających Antarktydę, na zboczach Mount Everestu, rafach koralowych u wybrzeży Australii… Szacuje się, że do 2050 roku w oceanach i morzach będzie więcej plastiku niż ryb. Apokaliptyczna wyliczanka może trwać w nieskończoność. Czy nie lepiej jednak skupić się na działaniach, które które tę globalną katastrofę mają zahamować?

Na wojnę z plastikiem wyruszają projektanci. W kontrze do kultury marnotrawstwa proponują rozwiązania w duchu biodesignu. Jest to trend oparty na wykorzystywaniu zasobów naturalnych, w tym odpadów przemysłowych, do produkcji alternatywnych materiałów. Zasobem naturalnym może być niemal wszystko. Meduzy – galaretowate parzydełkowce, które rozpleniły się w morzach i oceanach na skutek globalnego ocieplenia klimatu i zanieczyszczeń. Huba drzewna – sprawdza się jako budulec lamp i dodatków do wyposażenia wnętrz. Bambus – alternatywa dla plastikowych słomek. Wodorosty – wykonane z nich naczynia można zjeść lub skompostować. Wreszcie buraki cukrowe, których polscy rolnicy w 2017/2018 roku wyprodukowali niespełna 16 tys. ton. Z ich korzeni uzyskiwany jest cukier spożywczy. Sam proces produkcyjny generuje ogromną ilość odpadów. Przede wszystkim są to liście oraz wysłodki, które najczęściej wykorzystuje się jako paszę dla zwierząt, jednak ze względu na ich malejącą liczebność, odpady pozostają bezużyteczne.

Sonia Jaśkiewicz, w ramach pracy dyplomowej „Buraki Lab” na specjalności industrial design w School of Form, z liści buraków cukrowych i wysłodków buraczanych stworzyła materiał, który ma być alternatywą dla tworzyw sztucznych.

buraki 2

Zdjęcia: materiały własne School of Form Uniwersytetu SWPS | Buraki Lab | Projektantka: Sonia Jaśkiewicz

uprawa roslin 4

Nowe, lepsze życie odpadów przemysłowych

Projektantka dociekała, w jaki sposób definiujemy odpady i jak można ponownie nadać im status pełnowartościowego produktu i włączyć do obiegu. – Nie da się żyć, nie robiąc bałaganu. Straciliśmy kontrolę nad produkcją przedmiotów, które nie ulegną degradacji. Współczesna kultura nazywana jest konsumpcyjną, a społeczeństwo określanie mianem wyrzucającego. Okazuje się jednak, że kosz na śmieci to dopiero początek drogi, a dalsza wędrówka wyzwala nowy potencjał odpadów – podkreśla Sonia Jaśkiewicz.

buraki lab 2
buraki 3

Zdjęcia: materiały własne School of Form Uniwersytetu SWPS | Buraki Lab | Projektantka: Sonia Jaśkiewicz

Tak, odpady mają ogromny potencjał użytkowy, o czym przekonała się projektantka w trakcie licznych eksperymentów. – W badaniach użyłam liści buraka cukrowego, stanowiącego największy odpad w polskim rolnictwie. Interesowały mnie też wysłodki powstające w procesie wysłodzenia. Otrzymane materiały mogą posłużyć jako alternatywa dla tworzyw, które stanowią obciążenie dla środowiska ze względu na swoją trwałość.

Materiał powstał wyłącznie z naturalnych surowców wtórnych, bez użycia chemicznych dodatków. Zastosowanie? Donice, talerze, miski, podstawki, tace. Niecodzienne przedmioty codziennego użytku. Wytwarzane z lokalnego, biodegradowalnego i nietoksycznego materiału, który prawie wszyscy spisali na straty. Czyżby kolejny dowód na to, że życie bez plastiku jest możliwe?

 

Autorka

sonia jaskiewiczSonia
Jaśkiewicz

absolwentka specjalności industrial design w School of Form Uniwersytetu SWPS. Jej projekty były prezentowane podczas międzynarodowego konkursu dla młodych projektantów „make me!” na Łódź Design Festival, Gdynia Design Days, Malta Festival, Arena Design. Eksploruje nowe zastosowania materiałów (zwłaszcza odpadów przemysłowe)) oraz procesy produkcyjne przyjazne środowisku naturalnemu. Zobacz stronę autorki.

Artykuły

images/strefa_designu/projektowanie_rok_2050.jpg

Jakie będzie projektowanie w 2050 roku (jeśli przetrwamy)? Czy tylko technologia?

W wizjach przyszłości zanika granica między życiem wirtualnym a realnym. Ludzie wchodzą w bliskie relacje…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/webinar_ewa_klekot.jpg

Wiedza ciała – co powinien o niej wiedzieć projektant-rzemieślnik – Ewa Klekot i Agata Bisping

Wiedza zaczerpnięta z antropologii jest bardzo pomocna w procesie tworzenia. Z jednej strony ułatwia artyście…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/cepelia_now_01.jpg

Pożegnanie z cepelią, czas na nowe rzemiosło?

Wydawało się, że rzemiosło w Polsce jest w zapaści. Wielu kojarzyło się z cepeliowskimi wyrobami…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/technologia_rzemioslo.jpg

Jak nowe technologie wspomagają tradycyjne rzemiosło

Kiedyś babcie i mamy robiły swetry na drutach i przenosiły wykroje z „Burdy” na papier,…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/narracja_wizualna.jpg

Narracje wizualne – Daniel Chmielewski

Świat można objaśniać przez tworzenie komiksów. Odejdziemy jednak od komiksu jako opowiadania jakiejś historii dla…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/jak_wplynac_na_przyszlosc_ostoja-chyzynska.jpg

W jaki sposób TY mógłbyś wpłynąć na przyszłość? – Magdalena Ostoja-Chyżyńska

W jaki sposób moglibyśmy wpływać na przyszłość? Czy każdy z nas może być jak Bill…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/cyrkularne_projektowanie_cyfrowe.jpg

Przyszłość? Cyrkularne produkty cyfrowe! – Monika Sznel

Tracimy świat, który znaliśmy do tej pory. Co powinniśmy zrobić, żeby zminimalizować swój negatywny wpływ…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/SD_v3.jpg

Badania neuronaukowe w projektowa­niu nowych technologii – Anna Kovbasiuk i Leon Ciechanowski

Czy będzie można utworzyć technologię dostosowaną do użytkowników, uwzględniającą różnice indywidualne i demograficzne? Możemy aktywnie…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/jakiej_przyszlosci_chcemy.jpg

Jakiej przyszłości chcemy? A kim jesteśmy, by o tym decydować? – Marcin Piotrowski

Funkcjonujemy w świecie, który nie my tworzyliśmy, ale w którym działamy i za który jesteśmy…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/webinar_ux_myslenie_wizualne_tyrala.jpg

UX i myślenie wizualne – Łukasz Tyrała i Tomasz Skórski

Myślenie wizualne to sposób na sprawne zrozumienie tematów, w których się poruszamy. Pomaga przeprowadzić odpowiednią…

Zobacz także

Group 426 strefa zarzadznia logo 05 logo strefapsyche logo white kopia

Zapraszamy na webinar „Zmiany w modzie ‒ od rzemiosła do technologii”