Posiłek na talerzu z liści z buraków cukrowych i wysłodków buraczanych? To nie futurologia w dziedzinie projektowania, lecz „Buraki Lab” – projekt Sonii Jaśkiewicz, absolwentki School of Form Uniwersytetu SWPS. Czy biodegradowalny materiał z odpadów, które powstają w procesie produkcji cukru, może być alternatywą dla plastiku?

Biodesign – w kontrze do kultury marnotrawstwa

Czy istnieje życie bez plastiku? Wyobraźnia tu zawodzi. Bo plastik można znaleźć w nawet w najbardziej dzikich zakątkach planety – w wodach opływających Antarktydę, na zboczach Mount Everestu, rafach koralowych u wybrzeży Australii… Szacuje się, że do 2050 roku w oceanach i morzach będzie więcej plastiku niż ryb. Apokaliptyczna wyliczanka może trwać w nieskończoność. Czy nie lepiej jednak skupić się na działaniach, które które tę globalną katastrofę mają zahamować?

Na wojnę z plastikiem wyruszają projektanci. W kontrze do kultury marnotrawstwa proponują rozwiązania w duchu biodesignu. Jest to trend oparty na wykorzystywaniu zasobów naturalnych, w tym odpadów przemysłowych, do produkcji alternatywnych materiałów. Zasobem naturalnym może być niemal wszystko. Meduzy – galaretowate parzydełkowce, które rozpleniły się w morzach i oceanach na skutek globalnego ocieplenia klimatu i zanieczyszczeń. Huba drzewna – sprawdza się jako budulec lamp i dodatków do wyposażenia wnętrz. Bambus – alternatywa dla plastikowych słomek. Wodorosty – wykonane z nich naczynia można zjeść lub skompostować. Wreszcie buraki cukrowe, których polscy rolnicy w 2017/2018 roku wyprodukowali niespełna 16 tys. ton. Z ich korzeni uzyskiwany jest cukier spożywczy. Sam proces produkcyjny generuje ogromną ilość odpadów. Przede wszystkim są to liście oraz wysłodki, które najczęściej wykorzystuje się jako paszę dla zwierząt, jednak ze względu na ich malejącą liczebność, odpady pozostają bezużyteczne.

Sonia Jaśkiewicz, w ramach pracy dyplomowej „Buraki Lab” na specjalności industrial design w School of Form, z liści buraków cukrowych i wysłodków buraczanych stworzyła materiał, który ma być alternatywą dla tworzyw sztucznych.

buraki 2

Zdjęcia: materiały własne School of Form Uniwersytetu SWPS | Buraki Lab | Projektantka: Sonia Jaśkiewicz

uprawa roslin 4

Nowe, lepsze życie odpadów przemysłowych

Projektantka dociekała, w jaki sposób definiujemy odpady i jak można ponownie nadać im status pełnowartościowego produktu i włączyć do obiegu. – Nie da się żyć, nie robiąc bałaganu. Straciliśmy kontrolę nad produkcją przedmiotów, które nie ulegną degradacji. Współczesna kultura nazywana jest konsumpcyjną, a społeczeństwo określanie mianem wyrzucającego. Okazuje się jednak, że kosz na śmieci to dopiero początek drogi, a dalsza wędrówka wyzwala nowy potencjał odpadów – podkreśla Sonia Jaśkiewicz.

buraki lab 2
buraki 3

Zdjęcia: materiały własne School of Form Uniwersytetu SWPS | Buraki Lab | Projektantka: Sonia Jaśkiewicz

Tak, odpady mają ogromny potencjał użytkowy, o czym przekonała się projektantka w trakcie licznych eksperymentów. – W badaniach użyłam liści buraka cukrowego, stanowiącego największy odpad w polskim rolnictwie. Interesowały mnie też wysłodki powstające w procesie wysłodzenia. Otrzymane materiały mogą posłużyć jako alternatywa dla tworzyw, które stanowią obciążenie dla środowiska ze względu na swoją trwałość.

Materiał powstał wyłącznie z naturalnych surowców wtórnych, bez użycia chemicznych dodatków. Zastosowanie? Donice, talerze, miski, podstawki, tace. Niecodzienne przedmioty codziennego użytku. Wytwarzane z lokalnego, biodegradowalnego i nietoksycznego materiału, który prawie wszyscy spisali na straty. Czyżby kolejny dowód na to, że życie bez plastiku jest możliwe?

 

Autorka

sonia jaskiewiczSonia
Jaśkiewicz

absolwentka specjalności industrial design w School of Form Uniwersytetu SWPS. Jej projekty były prezentowane podczas międzynarodowego konkursu dla młodych projektantów „make me!” na Łódź Design Festival, Gdynia Design Days, Malta Festival, Arena Design. Eksploruje nowe zastosowania materiałów (zwłaszcza odpadów przemysłowe)) oraz procesy produkcyjne przyjazne środowisku naturalnemu. Zobacz stronę autorki.

Artykuły

images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/osmieceni.jpg

Projektowanie a przetwarzanie – czy design może uratować świat – M. Szczelina

Azja nie chce śmieci od dawna, Afryka zaczyna się przed nimi buntować. A gdyby tak…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/design_develop.jpg

Kim jest UX Designer i jak nim zostać?

Czy wiesz, że przeciętny Polak spędza w pracy 1832 godziny rocznie? Całkiem sporo. Jak sprawić,…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/zielone_miasto2.jpg

Edukacja przez działanie – Ł. Pawlik

Miejsca spotkań, ogólnodostępne, przyjazne ludziom i miłe oku – oto lakoniczny opis parków kieszonkowych, będących…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/uau_project.jpg

Projektowanie zero waste. Czy jest możliwe?

Zapal lampę z fusów po kawie. Usiądź na kanapie z plastikowych śmieci. Postaw na stole…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/paradoks_miasta.jpg

Paradoks miasta – miejskie pszczoły – K. Baj

Pszczoły giną. W zastraszającym tempie zmniejsza się ich liczebność. Jeśli rośliny nie będą zapylane, to…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/design_rosliny.jpg

Projektowanie dla roślin i zwierząt

Co by było, gdybyśmy odeszli od perspektywy antropocentrycznej? Czy możemy sobie wyobrazić projektowanie, którego podmiotami…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/smieci_ubrania.jpg

Przyszłość to śmieci – A. Pięta

Czy słyszeliście o firmie Ecoalf? Widzieliście ich produkty w wielkich modowych sieciówkach? Ecoalf to firma,…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/opakowania.jpg

Projektanci dla ekosystemu – D. Kabała

Czym jest ekonomia cyrkularna? Co mieści się pod pojęciem „human centered design”, a co „ecosystem centered…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/SD-intro-drzewo.jpg

Design w cieniu katastrofy – K. Andrzejczyk-Briks

Czy uda się nam, jako społeczeństwu, zmienić swoje nawyki konsumenckie i porzucić przyzwyczajenia do wygodnego,…
images/StrefaDesignu19/artykuly/intro/SD-intro-roza-janusz.jpg

Zrównoważony design: jak chronić naturę i projektować na lata? – R. Janusz i M. Bachowski

Współpraca z naturą nie jest czymś odkrywczym dla człowieka. Już bardzo dawno temu postanowiliśmy uprawiać,…

Zobacz także

Group 426 strefa zarzadznia logo 05 logo strefapsyche logo white kopia

Zapraszamy na webinar „UX a psychologia”