Dobrostan pracowniczy jako wartość organizacyjna – jak budować odpowiedzialną organizację

Czy współczesny biznes stać na strategię czysto reaktywną, w której realne wsparcie pojawia się dopiero w momencie, gdy pracownik traci zdolność do wykonywania swoich obowiązków? Dr Agnieszka Czerw, prelegentka ścieżki „Dobrostan psychiczny w miejscu pracy” Kongresu i Festiwalu Psychologicznego Re_Mind, wskazuje, jak projektować środowisko pracy wspierające dobrostan. Podkreśla, że odpowiedzialna organizacja musi przygotować rozwiązania z wyprzedzeniem – na kryzys, jak i na długo przed jego pojawieniem się.

Nie tylko reagować na kryzys

W zdrowiu somatycznym moment załamania jest wyraźny: złamana noga, wysoka gorączka, utrata głosu. W zdrowiu psychicznym proces jest stopniowy i rozciągnięty w czasie.

Organizacje potrzebują dwóch ścieżek działania. Pierwsza to wsparcie w sytuacji kryzysowej, np. ułatwiony dostęp do psychologa czy psychiatry w ramach pakietów medycznych.

– Organizacja powinna być odpowiedzialna za zdrowie osób pracujących. Dlatego w momencie kiedy pracownik ma objawy depresji, powinien mieć ułatwiony dostęp do specjalistów – to pierwsza „kryzysowa” ścieżka wsparcia – mówi ekspertka. Druga ścieżka – równie ważna – to świadome projektowanie pracy tak, aby wymogi i obciążenia nie „drenowały” energii pracowników i nie prowadziły do załamania zdrowia psychicznego, kondycji emocjonalnej w przyszłości.

Od „owocowych czwartków” do sensownej pracy

Przez lata firmy chętnie inwestowały w benefity „przyjemnościowe” – owocowe czwartki, piłkarzyki, chillout roomy. W budowanie hedonistycznego dobrostanu, czyli rozwiązania mogące rozładować napięcie, ale z bardzo doraźnym efektem. Czy to wystarcza, by chronić zdrowie psychiczne? Kluczowa zdaniem ekspertki jest sensowność wykonywanej pracy.

– Jeśli pracownik przez dłuższy czas robi coś, w czym nie widzi wyraźnego i akceptowalnego celu i znaczenia, naturalnie zaczyna dystansować się wobec swoich zadań – a to już jeden z elementów wypalenia zawodowego – zwraca uwagę dr Czerw.

Organizacjom powinno zależeć na tym, żeby ludzie nie dystansowali się do swojej pracy, tylko rzeczywiście widzieli sens w zadaniach, które wykonują. W tym kontekście dr Czerw zwraca też uwagę na zaufanie jako fundament dobrego miejsca pracy. Odwołuje się do idei „Great Place to Work”, gdzie jednym z kluczowych kryteriów jest właśnie wzajemne zaufanie.

– W odpowiedzialnej organizacji: Ja ufam mojej firmie, że każde jej działanie powinno być z korzyścią dla mnie, a przynajmniej niekrzywdzące mnie. A z drugiej strony organizacja ufa mnie, że swoimi działaniami będę wspierać organizację – mówi psycholożka.

Praca zdalna i prawo do odłączenia

Praca zdalna często bywa przedstawiana jako atrakcyjny przywilej – wykonywanie zadań z domu, elastyczne godziny, brak codziennych dojazdów, ale ma też ciemne strony.

– W pracy zdalnej nie ma przypadkowych spotkań, tylko te zaplanowane. To może budować poczucie osamotnienia. Osoba mieszkająca sama może mieć takie dni, kiedy rozmawia z innymi wyłącznie o swoich zadaniach w pracy i to może być poważne wyzwanie – zauważa dr Czerw.

Drugie ryzyko to zatarcie granicy między życiem zawodowym a prywatnym. Czas pracy rozszerza się poza standardowe godziny. Łatwiej zaakceptować spotkanie czy odpowiedzieć na maila nawet w godzinach wieczornych po zakończeniu dnia pracy. Z czasem normą staje się stała dostępność – nawet na urlopie.

– Tu pojawia się kluczowe pojęcie: prawo do odłączenia się. Jest ono potrzebne na poziomie dnia, tygodnia pracy i roku. Pracownicy muszą nauczyć się, że przysługuje im czas realnej regeneracji (mentalnego odcięcia od pracy), a organizacje – że respektowanie tego prawa na dłuższą metę służy dobru organizacji, bo daje zdrowego, zadowolonego pracownika – podkreśla dr Czerw.

Nierówna równowaga i nie dla wszystkich tak samo

Czy dobra równowaga praca–życie zawsze oznacza to samo? Czy naprawdę da się ją zamknąć w jednym schemacie dla całej firmy? Dr Czerw podkreśla, że to pojęcie bywa mylące, jeśli myślimy o nim jak o wadze, która musi „ważyć po równo”.

– Nie zawsze chodzi o to, żeby było po połowie. To jest bardzo indywidualne – zależy od stylu życia, momentu życia, sytuacji rodzinnej, zdrowotnej. Dla jednych równowaga to niepracowanie po 16:00, dla innych – możliwość pracy po 20:00, bo są nocnymi markami, a rano chcą mieć czas na spacer z psem – wyjaśnia psycholożka.

Różne pokolenia inaczej stawiają granice. Młodsi częściej jasno komunikują swoje potrzeby – czasem może niezgrabnie, ale bardzo zdecydowanie, mówią wprost – jest piątek, 16:00, nie będzie mnie do poniedziałku rano – podaje przykład ekspertka. W odróżnieniu od starszych generacji, które bywały socjalizowane do stałej dostępności i definiują swój sukces głównie przez pryzmat pracy.

– Cieszę się, że przestaliśmy mówić tylko o równowadze praca–rodzina. Do tej równowagi mają prawo także osoby, które nie mają własnej rodziny. Trening do triathlonu może być równie istotny jak odebranie dziecka z przedszkola – jeśli jest ważnym elementem czyjegoś życia – podsumowuje dr Agnieszka Czerw.

Organizacje muszą dziś kierować się elastycznością i uważnością – nie da się indywidualnie projektować rozwiązań dla każdej osoby, ale można tworzyć ramy, w których różne style życia i potrzeby są traktowane z równą powagą. Na tym właśnie, zdaniem ekspertki, będzie się opierać dojrzała kultura dbania o dobrostan psychiczny w pracy.

Re_Mind – trzy dni wielowątkowych debat na temat psychologii

W dniach 22–24 czerwca 2026 r. Wrocław stanie się miejscem spotkania wybitnych psychologów, naukowców, ekspertów i artystów z Polski i zagranicy. ‍Kongres i Festiwal Psychologiczny Re_Mind to trzy dni wielowątkowych debat na temat psychologii, a także warsztatów, działań artystycznych oraz innych aktywności zbudowanych wokół tego, jak wiedza o człowieku może być użyteczna we wszystkich obszarach życia społecznego i gospodarczego.

Kongres, realizowany w Hali Stulecia oraz Wrocławskim Centrum Kongresowym, to potężna dawka wiedzy: 14 ścieżek tematycznych, 5 sal, ponad 200 prelegentów, debaty, dyskusje panelowe i wiele więcej.

Inicjatorem i organizatorem Kongresu i Festiwalu Psychologicznego Re_Mind jest Uniwersytet SWPS, a współorganizatorami są Telewizja Polska i Miasto Wrocław. Szczegółowe informacje o wydarzeniu dostępne są na stronie: www.re-mind.pl

O ścieżce Dobrostan psychiczny w miejscu pracy

Mobbing, kryzys zdrowia psychicznego pracowników, pytanie o sens pracy – to tylko część tematów, które znajdą się w centrum dyskusji podczas Kongresu i Festiwalu Psychologicznego Re_Mind. Wśród zaplanowanych tematów są m.in.:

• Mobbing w pracy: psychologiczne mechanizmy mobbingu i dyskryminacji, ich konsekwencje dla zdrowia oraz strategie rozpoznawania i przeciwdziałania w środowisku zawodowym.
• Wypalenie zawodowe i prokrastynacja: cechy jednostki jako źródło lęku i narzędzie opresji w pracy: współczesne problemy funkcjonowania zawodowego związane z dyskryminacją w miejscu pracy, tendencją do prokrastynacji i toksycznym przywództwem.

dr

Agnieszka Czerw

Biogram