hr award color

logo uswps nazwa 3

Nauka i badania

"Kolekcjonuj i konsumuj" to współczesna odpowiedź kultury zachodniej na pytanie o szczęście. Satysfakcjonujące życie utożsamiane jest z szeroko pojętym konsumpcjonizmem, ten zaś stanowi fundament współczesnej "hedonomii" – gospodarki działającej tak, aby klientowi było przyjemnie tu i natychmiast. Niepohamowana konsumpcja może jednak służyć psychicznej i behawioralnej ucieczce od rzeczywistości i jest jednym z przejawów społecznego kryzysu umiejętności kontrolowania własnego zachowania. Utrata samokontroli nie tylko nie służy konsumentom, ale także i tym, którzy dostarczają produkty i usługi.

Samokontrola w cenie

Kontrolowanie własnego zachowania jest kluczową umiejętnością, umożliwiającą człowiekowi utrzymywanie wybranego kursu. W psychologii istnieje kilka koncepcji samokontroli. Jedną z nich jest zasobowy model samokontroli. Jego podstawą jest założenie, że samokontrola  tak jak inne czynności  wykorzystuje ograniczoną pulę zasobów energetycznych. „Pobór mocy"  czyli to, ile tych zasobów zostaje zużyte zależy od rodzaju wykonywanych czynności.

Zachowania wymagające hamowania niepożądanych reakcji, wymagają szczególnie dużej puli zasobów samokontroli. Przykładowo, powstrzymywanie zgubnych nawyków eksploatuje zasoby znacznie silniej niż rozwiązywanie trudnych zadań matematycznych  co na własnej skórze odczuł chyba każdy, kto np. rzucał palenie.

Obok hamowania istotnym składnikiem samokontroli jest cel, który wyznacza kierunek zachowania. Samokontrola nasila się wtedy, gdy w czasie dążenia do celu pojawiają się czynniki zmniejszające szansę jego osiągnięcia. Jednym z takich czynników są impulsy. Samokontrola służy albo do radzenia sobie ze skutkami ich pojawienia się (opanowania ochoty na coś słodkiego) albo do zmniejszenia szansy ich wystąpienia w przyszłości (nie kupowania słodyczy na zapas). Wyczerpanie zasobów samokontroli zwiększa zarówno prawdopodobieństwo pojawienia się impulsów (chęci na papierosa), jak i zmniejsza skuteczność opanowania skutków ich pojawienia się (poddajemy się i zapalamy).

Samokontrolę można traktować też jako cechę jednostki, która stanowi miarę wyjściową puli zasobów do wykorzystania w zadaniu albo radzeniu sobie z konsekwencjami impulsów. Silniejsza samokontrola może sprzyjać także lepszej kontroli impulsów i utrzymywaniu działania nakierowanego na cel. Szczególnym przypadkiem samokontroli jest odraczanie nagród. O osobach, które potrafią długo czekać na nagrodę, nie poddając się pokusom mówimy, że mają bardzo silną wolę. Badania zaś wskazują, że tak rozumiana silna wola leży u podstaw życiowych sukcesów  także tych finansowych.

Konsumpcjonizm - liczne pokusy

Współczesny świat daje człowiekowi wiele potencjalnych kierunków rozwoju, ale jednocześnie stawia przed nim liczne pokusy, co powoduje drenaż naszych zasobów samokontroli. Wynika to zarówno z motywacji i potrzeb konsumentów (hedonizm), jak i działań firm oraz agencji marketingowych, ukierunkowanych na zysk. Za pomocą różnych chwytów stwarzają one liczne pokusy, wymuszając impulsywne zachowania klientów oraz osłabiają racjonalność decyzji konsumenckich. Każdy rodzaj decyzji konsumenckich wymaga samokontroli, a zasoby samokontroli zużywają się, gdy człowiek musi wybierać spośród wielu obiektów ten jedyny, który najlepiej zaspokaja jego potrzeby. Wyczerpywaniu zasobów towarzyszą większa uległość względem pokus i częstsze zachowania impulsywne. Skutkiem tego może być m.in. zmniejszenie racjonalności kolejnych decyzji konsumenckich, wydawanie pieniędzy ponad dopuszczalny lub założony limit. Oznacza to, że szereg decyzji prowadzi do osłabienia zdolności do hamowania procesów albo reakcji, służących regulowaniu działania impulsów. Paradoksalnie, im więcej obiektów, czyli im większa „wolność konsumencka”, tym większa szansa na popełnienia nieracjonalnych decyzji. Sama więc czynność dokonywania konsumenckich wyborów upośledza naszą zdolność do samokontroli.

Zawiedzione nadzieje

Z braków samokontroli wynikają także błędy w ocenianiu i przewidywaniu zadowolenia, które przyniosą nam różne konsumenckie wybory, co często skutkuje złymi decyzjami. Po pierwsze, nie zawsze zdajemy sobie sprawę, że do przyjemności przystosowujemy się bardzo szybko. Wynika to zarówno z działania mózgu (taka sama przyjemność z czasem przestaje nas pobudzać), jak i uwagi (obiekty pozytywne stają się mniej istotne niż obiekty zagrażające). Często przewidujemy, że zdarzenie odległe w czasie może dostarczyć nam wiele przyjemności, ale gdy już uczestniczymy w tym zdarzeniu, to przyjemność nie jest taka jak oczekiwaliśmy, a w jej miejsce pojawia się niezadowolenie. Towarzyszy temu złudzenie, że „większe jest lepsze”. Na przykład, możemy zakładać, że większe mieszkania na obrzeżach miasta jest lepszym rozwiązaniem niż małe mieszkanie w centrum. Badania naukowe pokazały, że ludzie bardzo szybko przystosowują się do większej przestrzeni w domu, ale nie są w stanie przystosować się uciążliwych dojazdów do pracy, więc w dłuższej perspektywie mieszkanie w centrum jest o wiele lepszy dla tych, którzy pracują w tej części miast.

Często wydaje nam się także, że dokonywanie wyborów spośród wielu różnych opcji spowoduje, że wybrany produkt będzie dostarczał nam najwięcej przyjemności, bo porównując wiele opcji naraz jesteśmy w stanie dokonać bardziej racjonalnej decyzji, niż wybierając z mniejszej puli. Badania pokazały, że efekt jest odwrotny – przyjemność wynikająca z mniej skomplikowanej decyzji jest większa. Do tego dochodzi znana zasada, że „głodny kupuje więcej”. Długotrwała sytuacja braku zaspokojenia jakiejś potrzeby może skutkować nieracjonalnymi zachowaniami w różnych sferach. Gdy jesteśmy głodni jesteśmy bardziej narażeni na kupienie niepotrzebnych produktów, bo zakupy mogą na chwilę zastępować przyjemność związaną z zaspokajaniem głodu. I wreszcie, często zbyt mocno koncentrujemy się na zdobywaniu środków do realizacji celu, zamiast na osiąganiu samego celu. Dobrym przykładem są tutaj pieniądze. Ludzie koncentrują się na ich zarabianiu, uznając często, że jest to najlepsza droga do maksymalizacji przyjemności wynikających z ich wydawania. Okazuje się jednak, że nadmierna koncentracja na dobrach materialnych i zarabianiu wcale nie powiększa dobrostanu tak, jak tego ludzie oczekują, a to rodzi niezadowolenie.

Skutki utraty samokontroli

Jednym z negatywnych społecznych przykładów braku samokontroli jest skłonność do impulsywnego kupowania. Zdaniem naukowców Basa Verplankena i Ayana Sato, sprzedawcy oraz producenci reklam ukształtowali impulsywnego konsumenta, którego zachowania na rynku konsumenckim przynoszą korzyści jedynie w perspektywie krótkoterminowej (poprawa nastroju, zaspokojenie potrzeb posiadania i prestiżu). Konsumpcja może służyć poprawianiu dobrostanu psychicznego poprzez redukowanie negatywnego nastroju, ale kupowanie może być także źródłem wyższej samooceny i satysfakcji z siebie. Jednocześnie badania pokazują, że osoby chętniej i częściej korzystające z dóbr konsumpcyjnych, w porównaniu z osobami nie przejawiającymi takich tendencji, są mniej szczęśliwe.

Okazuje się zatem, że choć liczne badania naukowe pokazują, że zachowania konsumenckie, np. jedzenie, picie, kupowanie, stają się sposobem na radzenie sobie z trudnościami wynikającymi ze spraw codziennych, to ucieczka w konsumpcję i brak samokontroli nie czynią ludzi szczęśliwymi. Paradoksalnie, w ujęciu długoterminowym, większa samokontrola służy i pojedynczym konsumentom, i tym, którzy do konsumowania nas namawiają. Bardziej racjonalny i lepiej kontrolujący się klient jest także lepszym kupującym, bo jest w stanie utrzymać konsumpcję na odpowiednim poziomie, gdyż nie popada w długi, których później spłacić nie może. Nadmierne obciążenie długami powoduje silny stres, osłabienie odporności i liczne choroby, na przykład układu krążenia.

Odzyskać kontrolę

Czy istnieją sposoby łagodzenia tych niekorzystnych zjawisk społecznych i rozluźnienia pętli „hedonomii”, która zaciska się na naszych szyjach? Na szczęście samokontrolę można wytrenować. Badania naukowe pokazały, że systematyczne ćwiczenia fizyczne prowadzą do powiększenia zasobów samokontroli, zwiększenia sił reakcji wykorzystywanych w samokontroli i rozwijaniu zdolności do pokonywania zmęczenia. W innych badaniach pokazano, że porzucenie jednego nałogu za pomocą treningu samokontroli zwiększa prawdopodobieństwo pozbycia się innego uciążliwego nawyku. Wykazano także, że systematyczna kontrola i utrzymywanie właściwej postawy własnego ciała powodowało, że osoby te były bardziej wydolne w pokonywaniu kolejnych zadań. Uczestnicy tych badań za każdym razem wykonywali tylko jeden rodzaj ćwiczenia, bowiem zaangażowanie zbyt dużej samokontroli poprzez wykonywanie wielu działań jednocześnie osłabia skuteczności treningu.

Dzisiaj nawet instytucje ze świata finansów interesują się tym, jak zwiększać samokontrolę, gdyż dostrzegają, że w perspektywie długoterminowej klient racjonalny jest lepszy niż klient impulsywny i nadmiernie zadłużony. Liczne przykłady z krajów objętych kryzysem gospodarczym wskazują, że częściowo powodem tych niekorzystnych zmian gospodarczych były zarówno decyzje polityczne, bowiem wzrost konsumpcji napędza gospodarkę, oraz decyzje konsumentów, wynikające z chęci posiadania czy też podwyższania jakości życia. Wiąże się to oczywiście z wydawaniem coraz to większych sum pieniędzy na różne, czasem zbyt luksusowe i niepotrzebne dobra. Poznanie mechanizmów samokontroli zachowań impulsywnych może prowadzić do lepszego zrozumienia bardzo poważnych problemów społecznych takich jak nadmierne zadłużanie się, ale też otyłość, czy niezdrowy tryb życia. Jednym ze sposobów wspomagania samokontroli może być minimalistyczny styl życia (na przykład slow life), który sprowadza się między innymi do tego, że ludzie ograniczają liczbę pokus i decyzji trywialnych, oczyszczając własną przestrzeni życiowej z przejawów konsumpcjonizmu.

Społeczna edukacja pod tym względem jest bardzo ważna, bo w świecie obfitości łatwo utonąć zanim dopłynie się do wybranego celu. Na problem utraty samokontroli narażeni są młodzi ludzie, u których zdolności do odraczania przyjemności i powstrzymywania się rozwija się później niż wrażliwość na nagrody i czerpanie przyjemności ze frywolnej konsumpcji.

* Przygotowanie tego tekstu było finansowane w ramach projektu „Zwiększanie samokontroli i racjonalności w zachowaniach konsumenckich” kierowanym przez dra Jacka Bucznego. Fundatorem jest Bank Zachodni WBK i Santander Universidades. Dziękuję dr Aleksandrze Cisłak za ogromną pomoc w przygotowaniu tego tekstu.

buczny jacek

O autorze

dr Jacek Buczny – psycholog. Swoją pracę badawczą poświęca analizowaniu mechanizmów samoregulacji zachowań impulsywnych: jedzenia, kupowania oraz hazardu i innych uzależnień, w tym pracoholizmu.

Blog popularnonaukowy

Blog popularnonaukowy 14-01-2019

Tutoring jako poszukiwanie wolności

Tutoring jako metoda indywidualnego nauczania, wychowania i wspierania rozwoju osobistego studentów, posiada niezwykle bogatą tradycję i ma coraz silniejszą pozycję oraz należne uznanie w środowiskach akademickich na świecie, a ostatnio...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 10-05-2018

„Manhunt: Unabomber” i detektywistyczne aspekty językoznawstwa

Serial „Manhunt: Unabomber”, dostępny w Polsce na platformie Netflix, to oparta na faktach historia poszukiwania jednego z najsłynniejszych amerykańskich terrorystów ubiegłego wieku. Głównym bohaterem serialu jest James Fitzgerald, postać autentyczna...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 03-05-2018

Powroty (do) „Gwiezdnych wojen”

May the fourth be with you! - te słowa wybrzmią w światowy Dzień Gwiezdnych Wojen z ust fanów Lucasowskiej sagi, wyczekujących na premierę kolejnego spin-offu w maju. O źródłach komercyjnego...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 21-04-2018

Zaufaj w geniusz swojego zespołu

Liderzy innowacyjnych firm nie kreują się już na indywidualistów, narcystycznych wizjonerów, bo wiedzą, że ich siłą jest dopasowany i skuteczny zespół. Jak liderzy  zmieniają siebie, aby wpływać na konkurencyjność organizacji?...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 16-03-2018

Wyimki z myśli o sztuce mediów

O tym jak przez czterdzieści lat ewoluowały poglądy w odniesieniu do sztuki nowych mediów - opowiada, na swoim przykładzie prof. Jerzy Olek uznany teoretyk sztuki zajmujący się fotografią i sztuką multimedialną. Niech...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 12-03-2018

MatchBeta – sztuczna inteligencja w planowaniu kariery

Zaczęło się od akcji zbierania danych od polskich profesjonalistów w 2016 roku. Miała ona charakter dobrowolnego wypełnienia anonimowego testu dostępnego online, przygotowanego przez naukowców z Centrum Innowacji Uniwersytetu SWPS. Wszystko...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 05-02-2018

Portret pamięciowy – relikt przeszłości czy przyszłość organów ścigania?

Kilka, czasem kilkanaście sekund – tyle ma świadek, żeby zapamiętać twarz przestępcy. Na tej podstawie powstaje portret pamięciowy, który w arsenale środków wykrywczych znajduje się już od ponad 100 lat...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 02-02-2018

Bitcoin - czy stanie się prawnym środkiem płatniczym?

Kurs bitcoina pod koniec roku 2017 wzrósł o ponad 150 proc. Na początku roku 2017 jeden bitcoin kosztował tylko około 970 dolarów. Tym samym najpopularniejsza waluta wirtualna urosła w ubiegłym...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 23-01-2018

O pewnym przypadku terapii filmem

Film jest elementem aktywnym i działającym, który może pobudzić do zmiany sposobu myślenia oraz do działania zarówno w procesie jego tworzenia, jak i odbioru. Sam proces kreacji dzieła filmowego może...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 15-01-2018

Charytatywna aktywność Polaków

W ciągu ostatnich kilkunastu lat w Polsce wzrosło zainteresowanie działalnością charytatywną. Mamy wiele możliwości do podejmowania tego rodzaju działań: od pojedynczych aktów pomocy, po zorganizowaną aktywność na forum organizacji społecznych...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 21-12-2017

Co wpływa na koncentrację u dziecka?

Jest niezbędna w domu i szkole, w trakcie odrabiania lekcji i zabawy. Podczas oglądania filmu i rozmowy. Co to? To koncentracja uwagi. Problemy z jej utrzymaniem ma coraz więcej dzieci...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 08-12-2017

Dlaczego niewinni przyznają się do przestępstwa?

Wydaje się mało prawdopodobne, aby podczas przesłuchania ktoś przyznał się do przestępstwa, którego nie popełnił. A jednak. Fundacja Innocence Project w trakcie 25 lat działalności zwolniła z amerykańskich więzień 351...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 24-11-2017

Seriale kryminalne okiem kryminalistyka. O efekcie CSI

„Myślałem, że będzie jak w filmie”, „Jak to: ekspertyzy DNA nie da się zrobić w godzinę?!”, „No proszę państwa, przecież w serialu opinia biegłych była wydana natychmiast!”. Czy to monolog...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 08-11-2017

Kultura, głupcze, jest najważniejsza!

Gdybyśmy zrozumieli, że talent to największy skarb, jaki może wydać z siebie wspólnota, gdybyśmy doinwestowali mechanizmy wyławiania go i promowania, to nasze społeczne IQ wzrosłoby bardzo szybko, a marka narodowa...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 28-09-2017

Władza technologii – panoptyzm i rządomyślność

Czy Google wie o nas więcej niż nasi najbliżsi? Skąd ten brak oporów, aby w mediach społecznościowych dzielić się nawet najbardziej intymnymi szczegółami ze swojego życia? A może nowoczesne technologie...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 27-09-2017

Jakie będą miasta przyszłości?

Wzrost zanieczyszczeń, wyższe koszty życia czy starzenie się społeczeństwa stanowią tylko część wyzwań, przed którymi stoją aglomeracje na całym świecie. O tym, jak będą rozwijać się i funkcjonować miasta na...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 23-08-2017

Co oznacza Brexit dla seniorów z Polski?

Czy wymagający opieki seniorzy będą mogli dołączyć do swoich rodzin mieszkających w Wielkiej Brytanii? Na co mogą liczyć dziadkowie odwiedzający wnuki w ich angielskich domach? Zmiany dotyczące sprowadzania do Wielkiej...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 27-07-2017

Czy brak snu może zabić?

11 dni i 24 minuty – tyle wynosi najdłuższy udokumentowany okres bez snu. Rekordu należącego do Randy’ego Gardnera jak dotychczas nikt nie pobił, choć wielu nieświadomie próbuje – notorycznie rezygnując...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 10-07-2017

Wyrwani ze snu

Oddanie nerki to moment, który jak każda ważna życiowa zmiana może skierować nas w dwie alternatywne strony: utrudnić lub ułatwić nasz naturalny rozwój psychospołeczny. O tym ważnym momencie psychologicznym z...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 22-06-2017

Rozwój nowych technologii a ochrona danych osobowych

Obowiązujące przepisy nie przystają do obecnego stanu nowych technologii, które w coraz szybszym tempie generują luki w systemach ochrony danych firm. Przedsiębiorcy mierzą się z zagrożeniami wynikającymi z korzystania z...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 19-06-2017

Przyszłość indywidualnych relacji z klientem

Codziennie pozostawiamy za sobą cyfrowe ślady w rzeczywistości fizycznej czy wirtualnej. Nasze listy znajomych, historia aktywności w mediach społecznościowych, ciasteczka (HTTP cookies), które przechowuje przeglądarka naszego komputera czy dane geolokalizacyjne...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 06-06-2017

Chodzi o to, aby język giętki...

Staranne pisanie, ważenie każdego słowa to dziś rzadkość. Potoczna polszczyzna jest uboga, prymitywna składniowo, często też wulgarna. Jednak wbrew dość powszechnym opiniom, średni poziom sprawności językowej Polaków ciągle się podnosi...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 01-06-2017

Robot nauczy programowania i pomoże zrozumieć emocje

Kiedy leciałem na Ziemię, niefortunnie zderzyłem się z asteroidą. Części statku rozpadły się po całym świecie, a dzieci pomagają mi je odnaleźć - tak twórcy Photona przybliżają dzieciom jego historię...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 29-05-2017

Fenomen przedsiębiorczości pokolenia sieci

Co decyduje o tym, że pewne osoby dostrzegają szanse w swoim otoczeniu, a inne nie? Dlaczego niektórzy rozpoznają okazje na biznes, inni zaś, obok tych samych okazji przechodzą obojętnie? Jednym...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 22-05-2017

Logo - to tylko wierzchołek góry lodowej

Nadgryzione jabłko, syrena na zielonym tle czy złote łuki. Przywykliśmy, że charakterystyczne elementy wizualnie identyfikują większość znanych nam produktów czy usług. Jak zmieniała się rola kompozycji i estetyki znaków w...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 17-05-2017

Umysł otwarty czy zamknięty?

O modelu „closed and open minds” i jego zastosowaniach w wyjaśnianiu relacji społecznych i biznesowych opowiada Jacek Santorski. Tekst jest fragmentem artykułu, który był publikowany w magazynie Coaching 5/2016 (38)...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 11-05-2017

Prawo dla przyszłych startupowców

Jak pokazują statystyki upada 9 na 10 start-upów. Oprócz rozsądku oraz solidnego przygotowania ekonomicznego, do rozpoczęcia działalności biznesowej niezbędna jest znajomość podstaw prawa handlowego, cywilnego, a nawet autorskiego. Mimo iż...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 10-05-2017

Czy kariera przedsiębiorcy jest dla ciebie?

Asertywność, pewność siebie i zdolność do rywalizacji - tymi cechami najczęściej określane są osoby postrzegane jako przedsiębiorcze. Czy jednak charakter jest najważniejszy w zarządzaniu swoim biznesem? O znaczeniu osobowości, płci...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 24-04-2017

Jak podejmować słuszne decyzje?

Prawie każde nasze działanie wiąże się z podejmowaniem decyzji. Nawet teraz: czy czytać dalej i być może dowiedzieć się czegoś na temat dokonywania wyborów, czy nie? Skoro nadal tu jesteś...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 17-03-2017

Oswoić architekturę

Jak urbanistyka i architektura kształtują społeczeństwo? W jaki sposób przestrzeń wpływa na ludzi? W niewielu miejscach widać to mocniej niż w Pałacu Kultury i Nauki - mówią Jola Starzak, kierownik...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 13-03-2017

Młodzież dzisiaj dorasta inaczej

Nie konto w banku, praca, prawo jazdy czy małżeństwo a mądrość życiowa i dojrzałość psychiczna są dla młodych oznaką dorosłości. Obok tradycyjnych ról społecznych wyłaniają się nowe kryteria, które zdaniem...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 26-01-2017

Rola kobiety w kulturze wietnamskiej

„Żywe historie” to fotograficzno-podróżniczy projekt Eweliny Klasury i Agnieszki Żywczyńskiej, absolwentek Uniwersytetu SWPS. Właśnie realizują swoje wielkie marzenie o podróży dookoła świata. Ich wojaże to nie tylko fizyczne pokonywanie kolejnych...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 24-01-2017

Synestetic design - nowy nurt projektowania

Czy lampa może pachnieć miętą? Tak, a nawet kardamonem czy talkiem. Balustrada może grać, komoda może mieć uszy, a termofor być wypełniony gryką - to tak zwane projekty synestetyczne angażujące...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 17-01-2017

W czym pomaga design thinking?

„Świetne pomysły nie rodzą się nagle w genialnych umysłach. Są wynikiem ciężkiej pracy wspomaganej przez zorientowany na człowieka proces twórczy, po którym następują cykle prototypowania, testowania i poprawiania” - tak...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 01-12-2016

Quo Vadis, Pakistan? Radykałowie i przemoc wobec mniejszości

Zwolennicy radykalnego islamu coraz częściej dochodzą do głosu w targanym wieloma wewnętrznymi konfliktami Pakistanie. Ich narzędziem w walce z przeciwnikami staje się tzw. prawo o bluźnierstwie. Coraz częściej jest ono...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 01-12-2016

Sztuczna inteligencja w rekrutacji i planowaniu kariery

We współczesnym świecie biznesu i ekonomii sukces odnoszą firmy, które potrafią znaleźć, zatrzymać i dobrze wykorzystać potencjał pracowników. Znalezienie ludzi z odpowiednimi kwalifikacjami i potencjałem to duże wyzwanie. Pracodawcy coraz...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 25-11-2016

Quo vadis, Pakistan? Rząd kontra armia

Pakistan jako państwo nuklearne, uwikłane w przewlekły konflikt z Indiami, permanentnie zagrożone bezpośrednim przejęciem steru władzy przez armię, poważnie dotknięte działalnością grup terrorystycznych i oskarżane o wykorzystywanie zbrojnych aktorów pozapaństwowych...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 17-11-2016

To nie koniec telewizji

Nawet w dobie internetu pozostaje skutecznym medium, ale czy w przyszłości też tak będzie? Telewizja. O perspektywach jej rozwoju mówi prof. Mirosław Filiciak, kierownik School of Ideas Uniwersytetu SWPS. Nie ma...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 16-11-2016

Czy sukcesy i porażki mają wpływ na nasze kolejne osiągnięcia?

Charles R. Snyder wykazał, że przywołanie w pamięci niepowodzenia lub sukcesu z przeszłości ma wpływ na poziom nadziei na sukces jako stan, czyli przekonania o możliwości poradzenia sobie z aktualnymi...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 26-10-2016

Święta, popkultura i marketing

Według badań przeprowadzonych przez CBOS w 2013 roku aż 72 proc. Polaków sprzeciwia się komercjalizacji świąt. Mimo to wielu z nas celebruje je w popkulturowym klimacie. Co rządzi naszymi rytuałami...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 10-10-2016

Ortoreksja – czy można jeść (za) zdrowo?

Dbanie o odpowiednią dietę jest pozytywnym zjawiskiem. Dzięki zdrowym posiłkom czujemy się lepiej, mniej chorujemy, dłużej cieszymy się dobrym samopoczuciem. Czasem bywa jednak tak, że troska o zdrową dietę zamienia...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 22-09-2016

Jak przeciwdziałać krótkowzroczności?

Czy Twoje dziecko czyta wieczorem przy złym świetle? Czy siada zbyt blisko telewizora? Na pewno spotkaliście się z opiniami o wpływie tych czynników na rozwój krótkowzroczności (miopii). Ale kolejne badania...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 08-09-2016

Czy na co dzień się boimy?

Wysoki odsetek obywateli nie czuje się bezpiecznie w naszym kraju, wynika z ogólnopolskiego badania opinii o bezpieczeństwie i zagrożeniu przestępczością, przeprowadzonego przez CBOS w kwietniu 2016 roku. Lęk społeczny przed...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 06-09-2016

Młody Werter na Snapchacie

Wolność, sprawiedliwość, patriotyzm, braterstwo, solidarność i tolerancja – między innymi te fundamentalne wartości i pojęcia poznają uczniowie z lektur szkolnych. Czy niezmienny od lat kanon literatury przedstawia je w sposób...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 01-09-2016

Skąd się biorą innowacje?

wywiad z dr Karoliną Charewicz-Jakubowską – Nie uczymy dzieci i młodzieży współpracy i stawiania pytań problemom. Nie pokazujemy im, że warto ryzykować. W zamian zaszczepiamy w nich dużo zwątpienia, lęku przed...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 29-08-2016

Simplicity Designer poszukiwany, czyli o zawodach przyszłości

Kim chcesz zostać, kiedy dorośniesz? Wśród dzieci do 10 roku życia odpowiedź na to pytanie nie zmieniła się od kilkudziesięciu lat. Sportowiec, strażak, inżynier, astronauta, lekarz i nauczyciel – według...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 16-08-2016

Eyetracking – czy te oczy mogą kłamać?

wywiad z Mateuszem Zarembą Na której półce w sklepie umieścić produkt, by konsument go nie przeoczył?  Gdzie na stronie internetowej powinno znaleźć się logo, aby było widoczne dla użytkowników? Odpowiedzi...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 21-07-2016

Nie rób z siebie bohatera!

Masz poczucie winy? Nie dotrzymałeś obietnicy? Postaw się w roli ofiary! Badania Kurta Graya i jego współpracowników pokazują, że inni ludzie oceniają nasze winy jako mniejsze, jeśli widzą w nas...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 05-07-2016

Czy prawników można zrozumieć?

Każdy ma prawo do sądu. Ma prawo bezpłatnie dowiedzieć się, dlaczego dany organ administracji rozstrzygnął sprawę w taki, a nie inny sposób. Tymczasem większość obywateli nie rozumie treści wyroków i...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 26-06-2016

Po co nam psychodietetyk? Wywiad z Bożeną Borutą-Gojny

Zdrowie nie jest nam dane raz na zawsze. Możemy jednak zapobiec niekorzystnym zmianom. „Wystarczy” prowadzić odpowiedni styl życia, stosować zasady zdrowego odżywiania i regularnie uprawiać sport. To nie jest jednak...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 20-06-2016

Pierwsza w Polsce diagnoza polskich festiwali filmowych

Każdego roku w Polsce odbywa się około 90 festiwali filmowych. Jak wpływają na branżę i lokalną społeczność? Czy istnieją jakiekolwiek kryteria, pozwalające uznać festiwal za dobry? Między innymi na te...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 20-06-2016

Po co badania w biznesie? Wywiad z dr Ewą Jarczewską-Gerc

Biznes nie może obejść się bez badań. Jednak badania obejmujące wyłącznie deklaracje konsumentów nie mają racji bytu. Nie od dziś wiadomo, że ludzie mówią jedno, by za chwilę zrobić coś...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 16-06-2016

Przyszłość Europy w rękach Brytyjczyków

23 czerwca obywatele Wielkiej Brytanii będą decydować, czy ich kraj pozostanie w Unii Europejskiej czy z niej wystąpi. Wynik referendum może rozpocząć proces rozłamu wspólnoty albo wręcz przeciwnie – umocnić...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 10-06-2016

Żywa sztuka czy nauka?

Hodowla i zastosowanie kultur tkankowych, metody pracy z DNA i komórkami macierzystymi, komunikacja między bakteriami, koncepcje biowładzy i biopolityki, zwierzęta a biotechnologie – czym jest sztuka biologiczna sprawdziła Joanna Jeśman...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 08-06-2016

4 pokolenia na rynku pracy

Waszyngtońskie lotnisko im. Ronalda Reagana zaskakuje swoim podejściem do zatrudnienia. W punktach informacyjnych pracują osoby, które 80 lat już mają za sobą, jednak prezentowaną postawą i zaangażowaniem wciąż potwierdzają swoją...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 06-06-2016

Zapomniane karty z historii najnowszych stosunków polsko-chińskich

Choć Polska  leży daleko od Chin nasze związki wzajemne były o wiele bardziej znaczące dla Polski niż można by sądzić. W związku z planowaną wizytą Prezydenta ChRL Xi Jinpinga w...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 05-06-2016

Brexit może być prezentem dla Polski

23 czerwca Brytyjczycy zagłosują za wyjściem lub pozostaniem w Unii Europejskiej. David Cameron prowadzi kampanię mającą zachęcić do pozostania w Unii, ale wynik referendum jest niewiadomą. W przypadku zwycięstwa zwolenników...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 07-05-2016

Zyski z naśladowania

Jeśli kelnerka powtarza słowa klientów to ma szansę na wyższe napiwki, a gdy ekspedientka w drogerii kopiuje gesty kupujących, to zarobi więcej - tak działa „efekt kameleona". Naukowiec z Uniwersytetu...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 17-03-2016

Transfer moralny

Ściskanie ręki z oszustem lub sam fakt siedzenia na krześle kłamcy sprawia, że ludzie czują się winni. Doktor Kendall Eskine wraz z zespołem na łamach Journal of Experimental Social Psychology...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 25-02-2016

Co dziś wpada w ucho młodym?

Muzyka to przekaz, który kształtuje styl życia młodzieży. Jakich gatunków muzyki słuchają dzisiaj młodzi ludzie? Czy utożsamiają się z ulubionymi artystami? Badanie przeprowadzone przez socjologa na Uniwersytecie SWPS potwierdza, że...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 23-02-2016

Oscary jako część amerykańskiej mitologii

Święto kina jest celebrowane w świetle fleszy, na czerwonym dywanie i w towarzystwie gwiazd. Czy złota statuetka to coś więcej niż tylko nagroda filmowa? Profesor Barbara Giza, filmoznawca oraz Kierownik...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 19-01-2016

Pieniądze rządzą nami już od dziecka

Sam widok pieniędzy lub chwilowy kontakt z nimi może wywołać u małych dzieci zachowania samolubne i antyspołeczne, ale jednocześnie zwiększyć ich wytrwałość i skuteczność przy pracy nad trudnymi zadaniami. Takie...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 15-12-2015

Presja medialna a akceptacja ciała przez nastolatków

Dziewczęta czują silniejszą presję ze strony mediów do zmiany swojego kształtu ciała oraz bardziej są z niego niezadowolone w porównaniu z chłopcami. A jednak to mężczyźni, silniej niż kobiety, dążą...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 09-12-2015

Kino na duszę

„Spośród wszystkich dziedzin sztuki, kino ma największą moc oddziaływania na emocje. Filmy pozwalają nam nie tylko na spotkanie z własnymi emocjami, ale również zaakceptowanie ich w bezpiecznych warunkach” – mówi...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 03-12-2015

Jasnopis - aplikacja, która ocenia zrozumiałość tekstu

Krótkie zdania, prosty język. Tak powinien być skonstruowany komunikat. Grupa naukowców z Uniwersytetu SWPS i PAN opracowała aplikację Jasnopis, która wskazuje, czy tekst jest zrozumiały dla adresata. Zrozumiałe... jak akt prawny Wiele...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 14-10-2015

Czy „bycie eko” zależy od portfela?

Ekologia nie jest domeną najbogatszych. Proekologiczne postawy częściej prezentują osoby o średnim i niższym statusie materialnym, niż osoby zamożne – dowodzą wyniki badania psychologów z Uniwersytetu SWPS Katowice.  Badania studentów Czy status...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 07-10-2015

Pokolenie dopalaczy

Są czwartą najczęściej stosowaną przez młodzież używką. „Kadzidełka", „artykuły kolekcjonerskie", „Cocolino" – większość osób zażywających nowe substancje psychoaktywne zna tylko ich nazwy marketingowe. Nie wie nic o składzie chemicznym czy...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 08-09-2015

Pamiątki są jak obecność najbliższych osób

Co może pomóc w radzeniu sobie z samotnością? Jak przetrwać bolesną rozłąkę? Pamiątki, fotografie bliskich osób i otrzymane prezenty mogą przywracać poczucie bezpieczeństwa i pewność siebie – wynika z badań...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 07-09-2015

Własne zasoby wsparciem w chorobie

Na raka płuc według danych WHO umiera rocznie około 1,4 mln ludzi. To jeden z nowotworów o najwyższej śmiertelności wśród mężczyzn, jak również od niedawna wśród kobiet w Polsce. Jak...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 27-08-2015

(Nie) utonąć w konsumpcji

"Kolekcjonuj i konsumuj" to współczesna odpowiedź kultury zachodniej na pytanie o szczęście. Satysfakcjonujące życie utożsamiane jest z szeroko pojętym konsumpcjonizmem, ten zaś stanowi fundament współczesnej "hedonomii" – gospodarki działającej tak...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 24-06-2015

Proces transplantacji a rola psychologa

Zespół transplantologów ze Szpitala Klinicznego Dzieciątka Jezus w Warszawie przeprowadził 23 czerwca 2015 r. przełomowy zabieg pobrania i przeszczepienia nerki pomiędzy trzema obcymi parami. O społecznym znaczeniu tego medycznego przedsięwzięcia...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 23-03-2015

Reklama psuje nawyki żywieniowe

Kontakt młodych ludzi z reklamą powoduje, że częściej sięgają po słodkie napoje, a rzadziej po warzywa. Europejskie badania potwierdzają, że wiedza o mechanizmach działających w reklamie nie pomaga nastolatkom w...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 24-02-2015

Anoreksja wczoraj i jutro

Niezależnie od siebie w 1873 i 1874 roku Anglik William Whitney Gull i Francuz Ernest Charles Lasègue opisali przypadek anoreksji, jednak ich definicje różniły się. Lasègue opowiadał się za tym...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 23-02-2015

Ile waży informacja?

Czy informacja o znaczeniu przedmiotu może wpłynąć na oszacowanie jego ciężaru? Okazuje się, że tak. Pytania o ciężar wirtualnych danych zadali naukowcy z międzynarodowego zespołu, a wśród nich polscy psychologowie...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 03-12-2014

Depresja pacjentów onkologicznych

Rozpowszechnienie depresji wśród pacjentów onkologicznych jest zdecydowanie wyższe niż w populacji generalnej. W zależności od umiejscowienia nowotworu oraz typu leczenia depresja dotyka od kilkunastu do nawet 40% pacjentów. Zaburzenia te...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 04-11-2014

Racjonalne decyzje wyborcze Polaków

Osoby, które mają łatwy dostęp do punktu wyborczego, interesują się w jakimś stopniu polityką i mają poczucie, że ich głos ma znaczenie – zdecydowanie chętniej biorą udział w głosowaniach w...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 29-10-2014

Niebezpiecznie zdrowa dieta

Ciągłe dbanie o prowadzenie zdrowego trybu życia i jedzenie właściwych posiłków może doprowadzić do obsesji. Jak upewnić się, czy dokładne sprawdzanie etykiet i staranny wybór artykułów spożywczych kwalifikuje się już...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 16-10-2014

Czy ludzki umysł może odkryć prawdę?

Jeszcze do niedawna fundamentem nowożytnej nauki była teza sformułowana w XVII wieku przez Kartezjusza, że przedmiotem badań naukowych jest przyroda, a narzędziem tego badania ludzki umysł, zdolny do poznawania prawdy...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 23-09-2014

Z ręką na sercu jesteś bardziej wiarygodny

Położenie ręki na sercu może zwiększyć wiarygodność gestykulującego, a nawet wpłynąć na jego późniejsze zachowanie. Naukowcy z sopockiego wydziału Uniwersytetu SWPS opublikowali wyniki badań nad psychologicznymi konsekwencjami ucieleśnienia myślenia.

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 12-08-2014

Homo faber. Pracoholizm a efektywność i zdrowie pracowników

Przyczyny niskiej efektywności lub przerywania pracy z powodów zdrowotnych mogą wynikać z wielu czynników. Najczęściej wskazuje się na nadmierne obciążenie pracą, brak zdolności do radzenia sobie ze stresem, natomiast rzadziej...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 03-06-2014

Dlaczego pies szczeka, czyli psychologia zwierząt

Psychologia zwierząt jest dziedziną nauki, która kształtuje w sposób prawidłowy relacje człowieka ze zwierzęciem. Podnosi jakość tych kontaktów dając zrozumienie wzajemnych potrzeb i zasad komunikacji. Obejmuje także polepszanie funkcjonowania między...

Czytaj więcej

Blog popularnonaukowy 20-11-2013

Warszawa da się lubić

Jaką osobowość ma Warszawa? Czy stolica jest kobietą? Jak stosunek do symboli miasta wpływa na chęć przebywania w nim? Grupa studentów psychologii ekonomicznej z SWPS, pod opieką prof. Andrzeja Falkowskiego...

Czytaj więcej