hr award color

logo uswps nazwa 3

Nauka i badania

 

CARE-BEH


Centrum Badań Stosowanych nad Zdrowiem i Zachowaniami Zdrowotnymi

 

 

 

 

 

 

ii wYDZIAŁ PSYCHOLOGII, filia we Wrocławiu

Center for Applied Research on Behavior and Health – CARE-BEH działa na II Wydziale Psychologii w Filii Uniwersytetu SWPS we Wrocławiu od listopada 2013 r. Kierownikiem Centrum jest prof. dr hab. Aleksandra Łuszczyńska.

Główne zadania

Celem CARE-BEH jest prowadzenie badań, tworzenie i ewaluacja interwencji psychospołecznych. Dążymy do odkrycia czynników psychospołecznych, które wyjaśniają podejmowanie i utrzymywanie zachowań zdrowotnych oraz zapobiegają nawrotom do starych nawyków.

Drugim podstawowym celem jest prowadzenie badań, tworzenie i ewaluacja interwencji służących poprawie jakości życia osób z chorobami przewlekłymi. Dążymy do wyjaśnienia, jak podwyższyć jakość życia i adaptację do choroby. Koncentrujemy się na tych czynnikach, które można modyfikować: na ludzkich umiejętnościach, sieciach wsparcia społecznego, a przede wszystkim na przekonaniach (własna skuteczność, przekonania o chorobie, wiek subiektywny, wzrost potraumatyczny, przekonania na temat jedzenia, „za i przeciw”, przekonania rodziców o dzieciach i dzieci o rodzicach, i in.).

CARE-BEH prowadzi badania najwyższej jakości, dotyczące związków psychika-zdrowie somatyczne. Pracujemy w obszarze tzw. kwadrantu Pasteura: nasze odkrycia tworzą pomost łączący rozwiązania podstawowych problemów naukowych z praktycznymi zastosowaniami.

prof. dr hab. Aleksandra Łuszczyńska

Fakty i liczby

Zachorowania

Szacuje się, iż duża część poważnych chorób, takich jak rak, choroby serca, udary mogłaby nie mieć miejsca, gdyby zmienić zachowania: na przykład, połowa przypadków zachorowania na nowotwory mogłaby nigdy się nie zdarzyć (Cancer Research UK, 2009).

W ostatnich trzech dekadach liczba Europejczyków z nadwagą i otyłością wzrosła czterokrotnie (Światowa Organizacja Zdrowia, 2010)

Jakość życia w chorobie

Niepełnosprawność i jakość życia w chorobie przewlekłej zależą od tego, co ludzie myślą o chorobie, samych sobie, swoich bliskich i personelu medycznym (Luszczynska, Pawlowska, Knoll, Scholz i Cieslak, 2013).

Liczba osób powyżej 65. r.ż., które „dobrze się starzeją” (satysfakcjonująco funkcjonują poznawczo i fizycznie, nie mają znaczącej niepełnosprawności lub poważnej choroby i są zaangażowane społecznie) wynosi w Europie między 21.1% a 1.6% (średnio 8.5%), przy czym najgorzej pod tym względem jest… w Polsce (Hank, 2011).

Recepta na… aktywność fizyczną

Zdrowie człowieka zależy od genów, zamożności społeczeństwa i innych raczej trudnych do zmienienia czynników. Z drugiej strony zdrowie zależy od zachowań zdrowotnych, które za pomocą własnych działań każdy człowiek może zmienić. Do takich zachowań należą zachowania sprzyjające zdrowiu (m.in. uprawianie aktywności fizycznej, stosowanie zdrowej diety, używanie prezerwatyw, udział w badaniach przesiewowych), zachowania szkodliwe dla zdrowia (np. palenie tytoniu, picie nadmiernych ilości alkoholu) oraz zachowania związane z rolą osoby chorej (np. przestrzeganie zaleceń dotyczących przyjmowania leków).

Rozpoznając znaczenie tych zachowań dla zdrowia ludzi, lekarz w Wielkiej Brytanii przepisuje receptę na… aktywność fizyczną.

Pracownicy Centrum

258 Aleksandra Luszczynska

prof. dr hab.

Aleksandra Łuszczyńska

psycholog, ekspert w dzieninie psychologii zdrowia, kierownik Centrum CARE-BEH 

258 Ralph Schwarzer

prof. dr

Ralf Schwarzer

jeden z najwybitniejszych psychologów zdrowia

someone

mgr

Karolina Horodyska

psychologią zdrowia, interesuje sie psychologicznymi czynnikami wpływającymi na zmianę zachowań zdrowotnych

258 Natalia liszewska

dr

Natalia Liszewska

interesuje się psychologią zdrowia w zakresie relacji rodzinnych, interwencją kryzysową i psychoterapią poznawczo-behawioralną

258 karolina zarychta

dr

Karolina Zarychta-Zajączkowska

zajmuje się psychologią zdrowia i determinantami zdrowych lub zaburzonych wzorców odżywiania

W projektach realizowanych przez CARE-BEH pracują również:

  • mgr Katarzyna Czekierda
  • mgr Anna Gancarczyk
  • dr Izabela Pawłowska
  • dr Anna Januszewicz

Nasi współpracownicy z Polski

  • dr n. med. Wanda Komorowska-Szczepańska (Akademia Morska w Gdyni, Gdański Uniwersytet Medyczny)
  • dr hab. prof. Jan Blecharz, AWF Kraków (Akademia Wychowania Fizycznego w Krakowie)

Nasi współpracownicy spoza Polski (m.in.)

  • prof. Bettina Piko (Węgry, Szeged University)
  • prof. Martin Hagger (Australia, Curtin University)
  • prof. Barbel Knauper (Kanada, McGill University)
  • prof. Urte Scholz (Szwajcaria, University of Zurich)
  • prof. Nina Knoll (Niemcy, Free University Berlin)
  • prof. Charles Abraham (Wielka Brytania, University of Exeter)
  • prof. Charles Benight (USA, University of Colorado)
  • prof. Tania Gaspar (Portugalia, Lusiada University)

 

Realizowane projekty

  • ANGELO-R: Regulacja wewnętrzna, makro- i mikrośrodowiskowe predyktory nadwagi wśród dzieci: weryfikacja modelu ANGELO-R w badaniach diad dziecko-rodzic (2011-2014) Projekt finansowany przez Narodowe Centrum Nauki (Liszewska, Bukowska, Horodyska)

  • DEDIPAC-KH:  Determinanty zachowań żywieniowych i aktywności fizycznej; Europejskie centrum wiedzy służące integracji i rozwojowi infrastruktury badawczej (2013-2016). Projekt jest realizowany w ramach wspólnej inicjatywy programowej Komisji Europejskiej (http://www.healthydietforhealthylife.eu/) (Horodyska, Łuszczyńska)

  • MISTRZ-ZZ: Zachowania Zdrowotne w Cyklu Życia (2012-2014). Projekt realizowany w ramach programu MISTRZ, finansowanego przez Fundację na Rzecz Nauki Polskiej (Liszewska, Bukowska, Januszewicz, Czekierda, Gancarczyk, Zarychta, Łuszczyńska).

  • CaL-QOL: Rola przekonań o chorobie, wsparcia społecznego i własnej skuteczności a funkcjonowanie pacjentów z pacjentów z rakiem płuc (Pawłowska, Łuszczyńska)

  • CARD-SUPPORT: Społeczno-poznawcze determinanty jakości życia w chorobach układu krążenia (Gancarczyk, Łuszczyńska)

Publikacje

publikacje

  • Szczepanska, K.W., Scholz, U., Liszewska, N., & Luszczynska, A. (2013). Social and cognitive predictors of fruit and vegetable intake among adolescents: The context of changes in body weight. Journal of Health Psychology, 18, 667-679. 10.1177/1359105312437434

  • Gholami, M., Lange, D., Luszczynska, A., Knoll, N., & Schwarzer, R. (2013). A dietary planning intervention increases fruit consumption in Iranian women. Appetite, 63, 1-6.
    doi: 10.1016/j.appet.2012.12.005

  • Piko, B. F., Luszczynska, A., & Fitzpatrick, K. (2013). Social inequalities in adolescent depression: the role of parental social support and optimism. International Journal of Social Psychiatry. 59, 474–481.
    doi: 10.1177/0020764012440788

  • Scholz, U., Ochsner, S., & Luszczynska, A. (2013). Comparing different boosters of planning interventions on changes in fat consumption in overweight and obese individuals: A randomized controlled trial. International Journal of Psychology, 48, 604-615.
    doi: 10.1080/00207594.2012.661061

  • Cieslak, R., Shoji, K., Luszczynska, A., Taylor, S., Rogala, A., & Benight. C.C. (2013). Secondary trauma self-efficacy: concept and its measurement. Psychological Assessment, 25, 917-928.
    doi:10.1037/a0032687

  • De Vet, E., De Wit, J.B.F., Luszczynska, A., Stok, F.M., Gaspar, T., Pratt, M., Wardle, J., & De Ridder, D.T.D. (2013). Access to excess: how do adolescents deal with unhealthy foods in their environment? European Journal of Public Health, 23, 752–756.
    doi: 10.1093/eurpub/cks185

  • Luszczynska, A., Pawlowska, I., Cieslak, R., Knoll, N., & Scholz, U. (2013). Social support and quality of life among lung cancer patients. Psycho-oncology, 22, 2160-2168.
    doi: 10.1002/pon.3218

  • Luszczynska, A., de Wit, J. B. F., de Vet, E., Januszewicz, A., Liszewska, N., Johnson, F., Pratt, M., Gaspar, T., Gaspar de Matos, M., & Stok, F. M. (2013). At-home environment, out-of-home environment, snacks and sweetened beverages intake in preadolescence, early and mid-adolescence: the interplay between environment and self-regulation. Journal of Youth and Adolescence, 42, 1873-1883.
    doi: 10.1007/s10964-013-9908-6

  • Ochsner, S., Luszczynska, A., Stadler, G., Knoll, N., Hornung, R., & Scholz, U. (2014). The interplay of received social control and social support in smoking cessation. Psychology & Health, 29, 16-31.
    doi: 10.1080/08870446.2013.818674

  • Bukowska, A., Luszczynska, A. (w druku). Cervical cancer screening and psychosocial barriers perceived by patients: A systematic review. Contemporary Oncology.

  • Cieslak, R., Shoji, K., Douglas, A., Melville, E., Luszczynska, A., & Benight, C.C., (in press). A Meta-Analysis of the Relationship between Job Burnout and Secondary Traumatic Stress among Workers with Indirect Exposure to Trauma. Psychological Services.
    doi: 10.1037/a0033798

  • Blecharz, J., Luszczynska, A., Scholz, U., Schwarzer, R., Siekanska, M., & Cieslak, R. (w druku). Predicting performance and performance satisfaction: The role of mindfulness and beliefs about the ability to deal with social barriers in sport. Anxiety, Stress, & Coping.
    doi: 10.1080/10615806.2013.839989

  • Shoji, K., Bock, J., Cieslak, R., Zukowska, K., Luszczynska, A., & Benight, C. C. (w druku). Cultivating Secondary Traumatic Growth among Healthcare Workers: The Role of Social Support and Self-Efficacy. Journal of Clinical Psychology.

  • Hagger, M. S., & Luszczynska, A. (w druku). Implementation intention and action planning interventions in health contexts: State of the research and proposals for the way forward. Applied Psychology: Health and Well-Being.

Kontakt

Uniwersytet SWPS, II Wydział Psychologii
ul. Ostrowskiego 30b, 53-238 Wrocław
e-mail: aluszczynska@swps.edu.pl

Drukuj