logo uswps nazwa 3

Nauka i badania

Badacz Chin, politolog. Na Uniwersytecie SWPS pełni funkcję dyrektora Centrum Cywilizacji Azji Wschodniej (przekształconego we wrześniu 2017 r. w Katedrę Studiów Azjatyckich). Wcześniej przez wiele lat był pracownikiem Instytutu Studiów Politycznych PAN. Interesuje się dialogiem międzykulturowym. Zajmuje się badaniami klasycznej chińskiej myśli strategicznej (Sunzi), chińską myślą klasyczną, przemianami społecznymi i kulturowymi Chin nowożytnych, porównaniami cywilizacji konfucjańsko-buddyjskiej i zachodniej. Autor wielu prac naukowych publikowanych także w językach angielskim i chińskim (m.in. w monumentalnym dziele pod redakcją Josepha Needhama: Science and Civilisation in China, Cambridge University Press, tłumaczonego na chiński).

Biografia

 

Absolwent psychologii na Uniwersytecie Warszawskim (1967), studiował również sinologię, filozofię, socjologię, antropologię i językoznawstwo. W latach 1964-1966 studiował w Pekinie język chiński i historię Chin (na Uniwersytecie Pekińskim). Magisterium na UW uzyskał w 1966 r. za pracę eksperymentalną „Analiza porównawcza interpretacji zdarzeń przez studentów chińskich i polskich" (o postrzeganiu związków przyczynowo-skutkowych, pracą kierował prof. Tadeusz Tomaszewski). Od 1967 r. był doktorantem a następnie asystentem w nowo utworzonym wtedy na UW Instytucie Nauk Politycznych. W latach 1969-1971 prowadził prace badawcze w bibliotekach moskiewskich (na stażu w Instytucie Dalekiego Wschodu Radzieckiej Akademii Nauk). Doktorat uzyskał w 1971 r. na UW za pracę „Nowoczesny militaryzm chiński: jego geneza historyczna, funkcje i przemiany" (o systemie politycznym war-lordów lat 20. XX w.). Habilitację uzyskał w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk za rozprawę „Formowanie Państwa Środka: w kręgu mitów i legend" (1977). Druk tej książki został niestety wstrzymany z przyczyn politycznych.

Od 1972 r. był adiunktem w Instytucie Historii PAN, w Zakładzie Historii XIX i XX w. Ameryki Łacińskiej, Azji i Afryki kierowanym przez profesora Tadeusza Łepkowskiego, gdzie od 1978 r. kierował nowo utworzoną Pracownią Dziejów Azji i Afryki Północnej XIX i XX w. Związany był także przez wiele lat z seminarium Azji i Afryki profesora Józefa Chałasińskiego w PAN. Od grudnia 1981 r. znalazł się na emigracji w Europie Zachodniej. Przez wiele lat wykładał w Istituto Universitario Orientale w Neapolu (założonym w XVIII w.) – w największym centrum studiów orientalnych we Włoszech. W 1992 r. prowadził sinologiczne seminarium doktoranckie na Sorbonie, w L'École Pratique des Hautes Études. Współpracował Josephem Needhamem przy największym sinologicznym projekcie XX w. – Science and Civilisation In China (Cambridge University). Z Wolframem Eberhardem (z University of California) zainicjował międzynarodowe czasopismo East Asian Civilisations: New Attempts At Understanding Traditions; niestety wraz z narastającym napięciem politycznym w Europie inicjatywa ta nie rozwinęła się. Współpracował także z Derkiem Bodde (University of Philadelphia) oraz we Włoszech z Lionellem Lanciottim.

Jako publicysta współpracował z „Kulturą" paryską Jerzego Giedroycia i kilkoma pismami włoskimi (m.in. miesięcznikiem „Mondoperaio").

Od powrotu do Polski w 1995 r. do 2014 r. pracował w ISP PAN. Wykładał również przez wiele lat w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego (zajęcia z zakresu współczesnej Azji Wschodnie i Południowo-Wschodniej). Od 1998 r. związany jest z SWPS. Często podróżował do Chin i Azji Wschodniej.

Od 1998 r. związany jest z SWPS, gdzie od początku dążył do upowszechniania wiedzy o Chinach i całej Azji Wschodniej. Dzięki jego staraniom wprowadzone zostały do programów nauczania w SWPS zajęcia o tym regionie, w 2003 r. powstało CCAW, a w 2013 uruchomiono nowy kierunek studiów: Studia azjatyckie – Chiny i Azja Wschodnia (studia licencjackie z intensywną nauką języka chińskiego).

Jest założycielem i wieloletnim redaktorem naczelnym pisma „Azja-Pacyfik: Społeczeństwo – Polityka – Gospodarka" (1999-2003, 2006-2009, 2012-, Wyd. A. Marszałek, Toruń) – jedynego czasopisma w Polsce poświęconego problemom współczesnej Azji Wschodniej i Południowej. Wszystkie jego tomy dostępne na stronie www.azja-pacyfik.pl. Założył w ISP PAN Centrum Badań Azji i Pacyfiku i przez wiele lat kierował nim. W SWPS zainicjował utworzenie działu orientalnego w Bibliotece Uniwersytetu SWPS z bogatymi zbiorami o Azji Wschodniej.

Główne dziedziny badań: klasyczna chińska myśl społeczno-polityczna, a szczególnie strategiczna oraz kultura wojskowa; społeczne i polityczne tradycje Azji Wschodniej i ich oddziaływanie na współczesne przemiany polityczne i kulturowe; badania porównawcze tradycji zachodnich i wschodnioazjatyckiech (stosunek do walki, jednostka i społeczeństwo, religia, państwo, społeczeństwo obywatelskie, prawa człowieka, itp.). Zajmował się również Wietnamem oraz Birmą, a także problemami dialogu między cywilizacjami. Ważniejsze jego studia poświęcone chińskiej myśli klasycznej, a szczególnie znanemu traktatowi Sunzi o sztuce wojennej i klasycznej myśli strategicznej, były publikowane w języku chińskim i są cytowane w literaturze naukowej w ChRL i na Tajwanie (niektóre specjalistyczne studia zostały opublikowane wyłącznie w j. chińskim). Wielu badaczy w Chinach i na Zachodzie przyjęło jego tezę, iż teoria Sunzi jest pewnym rodzajem chińskiej prakseologii, czyli nauką efektywnego działania. Niektórzy badacze chińscy przyjmują również inną jego tezę, że w klasycznej myśli chińskiej występują dwa główne nurty: moralistyczny (w tym konfucjanizm) i pragmatyczny (taoizm, legizm, teoria strategii).

Jest autorem kilku książek, kilkudziesięciu studiów naukowych (w różnych językach) i organizatorem oraz redaktorem wielu prac zbiorowych integrujących wysiłki polskich badaczy Azji Wschodniej. Zorganizował także wiele konferencji naukowych krajowych i międzynarodowych.

Posługuje się językiem chińskim (putonghua i klasycznym), angielskim, rosyjskim i włoskim.

pdf ico Krzystof Gawlikowski - Biogram i bibliografia

 

Linki do artykułów

ico word Formowanie społeczeństwa obywatelskiego w Chinach w XX w.
ico word Problem „wartości azjatyckich”; Uwagi o koncepcjach Mahathira bin Mohamada
pdf ico Księga Mistrza Suna
ico word „Hong lou meng” zhongde zhanlue sixiang yu Zhongguo chuantongde junshi wenhua [Strategiczne koncepcje w powieści „Sen Czerwonego Pawilonu”, a tradycyjna chińska kultura militarna] - (opublikowana tylko wersja chińska)
ico word Wybory prezydenckie na Tajwanie w 2000 r. Problem jedności Chin i azjatyckiej drogi dochodzenia do demokracji
ico word
 Jiang Zemin 
ico word Religijność chińska: uwagi o innej cywilizacji
ico word
 „From False „Western Universalism” towards True „Universal Universalism”
ico word Procesy okcydentalizacji Chin oraz innych krajów Azji Wschodniej i ich stosunek do cywilizacji zachodniej

pdf ico Jednostka i władza w cywilizacji wschodnioazjatyckiej 
pdf ico Wprowadzenie: Azja Wschodnia po drugiej wojnie światowej i znaczenie przełomu lat 80. i 90. XX w. 
pdf ico Procesy transformacji w Chińskiej Republice Ludowej 
pdf ico Tajwan: Spory o status wyspy i procesy transformacji pod koniec XX w.
pdf ico Azja Wschodnia na przełomie XX i XXI w.; Studia i szkice, pod red. K. Gawlikowskiego i M. Ławacz, ISP PAN – Trio, Warszawa 2004, t. 1-2 - „Uwagi końcowe”
pdf ico Konfucjański model państwa w Chinach
pdf ico Dialogue among Civilisations as a New Challenge in the Era of Globalisation
pdf ico Prawa człowieka z perspektywy azjatyckiej
pdf ico Budowa systemu prawnego w ChRL i przemiany typu państwa w okresie reform
pdf ico The „Civilisation of Struggle” in the West and Appreciation of Harmony in East Asia: Philosophical and Social Implications of the Two Approaches
pdf ico The Western and the Confucian approaches to War
pdf ico Religijność wietnamska: kult duchów opiekuńczych wspólnoty wiejskiej a państwo
pdf ico W cieniu cerkiewnych kopuł: Rosja z różnych perspektyw
pdf ico Cechy szczególne rewolucji Xinhai i jej paradoksy 
pdf ico A New Period of the Mutual Rapprochement of the Western and Chinese civilizations: Towards a Common Appreciation of Harmony and Co-operation 
pdf ico Dialog międzykulturowy: „inspirująca koncepcja” czy konieczność? 
pdf ico Dr Li Zhisui, Prywatne życie przewodniczącego Mao 
pdf ico Nowe ujęcie przemian w Chinach współczesnych 
pdf ico ChRL a ruch „Solidarności” – dwie karty osobistych wspomnień z historii stosunków chińsko-polskich 
pdf ico Polskie wizje Europy 
pdf ico Międzynarodowa historia plakatu „Solidarności” 
pdf ico Procesy transformacji w ChRL: mity i realia 
pdf ico Procesy demontażu komunizmu w Chinach i w Polsce: mity i realia 
pdf ico Jednostka w tradycji konfucjańskiej
pdf ico Nation: A Mythological Being
pdf ico Chiny stawiają na miękki kapitalizm