hr award color

logo uswps nazwa 3

Nauka i badania

Bezpieczne życie bez konieczności podejmowania ryzyka – to żądanie coraz częściej wysuwane przez społeczeństwa krajów wysoko rozwiniętych. Niechęć do zachowań ryzykownych obserwuje się nie tylko na poziomie jednostki, lecz także na szczeblach centralnych. Zespół pod kierownictwem dr Joanny Sokołowskiej analizuje przyczyny oraz konsekwencje unikania działań ryzykownych.

projekt naukowy

Heurystyka afektu czy poszukiwanie alternatywy dominującej 

 

Możliwe przyczyny rozbieżności ocen laików, polityków i ekspertów

 

Jednostka realizującalogo swps warszawa white
Kwota dofinansowania  98 000 PLN
Jednostka finansującaNCN

Okres realizacji projektu: 2011–2014

Bezpieczne życie bez konieczności podejmowania ryzyka – to żądanie coraz częściej wysuwane przez społeczeństwa krajów wysoko rozwiniętych. Niechęć do zachowań ryzykownych obserwuje się nie tylko na poziomie jednostki, lecz także na szczeblach centralnych. Zespół pod kierownictwem dr Joanny Sokołowskiej analizuje przyczyny oraz konsekwencje unikania działań ryzykownych.

Założenia projektu


Tradycyjnie, w ekonomii wolnorynkowej przyjmuje się, że zależność między oczekiwanym zyskiem a ryzykiem ma charakter pozytywny. Podejmowanie ryzyka to konieczna cecha dobrego przedsiębiorcy. Odnosi się to również do decyzji ekonomicznych i społecznych na szczeblu centralnym, np. zmiany w systemie podatkowym i w prawie pracy w celu ożywienia gospodarki i stworzenia nowych miejsc pracy.

Także w innych dziedzinach podejmowanie ryzyka jest konieczne do realizacji ważnych celów, np. dla postępu w medycynie (np. badania nad wykorzystaniem komórek macierzystych czy nad klonowaniem) czy dla rozwoju technicznego.


Myślenie takie jest jednak często odrzucane przez społeczeństwo. W krajach wysoko rozwiniętych, obserwuje się narastające żądania społeczne tworzenia warunków „życia bez ryzyka”, np. rezygnacji z elektrowni jądrowych. Ceną za to jest albo obniżenie zużycia elektryczności, albo zwiększone zanieczyszczenie atmosfery przez CO2 i NO2.

Można podać dwa wyjaśnienia niedostrzegania powiązań między ryzykiem i zyskiem: (1) działanie heurystyki afektu, tj. wysoka ocena korzyści i niska ocena zagrożeń dla działań lubianych oraz niska ocena korzyści i wysoka ocena zagrożeń dla działań nielubianych, albo (2) niechęć do myślenia w kategoriach „coś za coś”, co „chroni” przed uświadomieniem sobie konieczności dokonywania trudnych wyborów, tj. akceptacji ryzyka w zamian za spodziewane korzyści.

Cele projektu

Celem badań jest ustalenie, który z dwóch wyżej opisanych mechanizmów odpowiada za spostrzeganie odwrotnej zależności między zyskiem a ryzykiem. Jeśli powodem takiej uproszczonej percepcji jest niechęć do myślenia „coś za coś”, to ważne jest ustalenie jakie czynniki mogą skłaniać do takiego myślenia. Koniecznym warunkiem myślenia „coś za coś” jest przyjęcie, że decyzja ryzykowna to Lewinowski konflikt typu dążenie-unikanie. Jeśli decydent spostrzega sytuację ryzykowną jako konflikt typu dążenie(korzyści)-unikanie(ryzyko), to korzyści i ryzyko są ważone i porównywane.

Taka świadomość może być wzbudzana poprzez wcześniejsze doświadczenia i wiedzę na temat danej sytuacji lub sytuacji podobnych (specjalistyczna wiedza ekspercka) albo poprzez trening w analizie złożonych problemów (wiedza ogólna).

Natomiast motywacja do szukania najlepszego możliwego rozwiązania może powodować wypieranie konfliktu, co powoduje błędną percepcję korzyści i strat. Czynnikiem, który może nasilać poszukiwanie najlepszego rozwiązania jest wymóg publicznego uzasadnienia decyzji (np. przez polityków).

W celu ustalenia czynników, które zwiększają skłonność ludzi do myślenia kompensacyjnego „coś za coś” zostaną przeprowadzone badania nad oceną i akceptacją ryzyka kontrowersyjnych decyzji naukowo-medycznych oraz społeczno-ekonomicznych z udziałem laików, ekspertów i polityków.

Ustalenie przyczyny społecznych żądań „życia bez ryzyka” ma także aspekt praktyczny – jest konieczne w celu usprawnienia komunikacji między administracją lokalną lub centralną a społeczeństwem. Jeśli przyczyną jest niedoceniania możliwych korzyści działania ryzykownego, prostym i skutecznym sposobem jest pokazywanie tych korzyści.

Jeśli jednak przyczyną jest niechęć do myślenia w kategoriach „coś za coś”, to zmianę można uzyskać jedynie poprzez skłonienie ludzi do konfrontacji z występującym konfliktem między oczekiwanym zyskiem a ryzykiem i ustalenie rzeczywistych priorytetów.

Wnioski

W ramach projektu przeprowadzono trzy badania, w których uczestniczyło 467 osób. W pierwszym badaniu (179 uczestników) laicy mieli ocenić ogólne i specyficzne konsekwencje (negatywne i pozytywne) pięciu technologii produkcji energii elektrycznej, wzbudzających różny afekt.

W drugim i trzecim badaniu (200 i 88 uczestników) laicy i eksperci oceniali działania kontrowersyjne i wywołujące silne emocje. Były to działania zarówno dobrze (aborcja), jak i słabo znane nauce (komórki macierzyste).

Uzyskane wyniki pozwoliły na stwierdzenie, że zależność odwrotna występuje dla ogólnych ocen korzyści i ryzyka lubianych i nielubianych technologii produkcji energii elektrycznej, a nie występuje dla ocen specyficznych. W przypadku laików stwierdzono zależność odwrotną dla ocen korzyści i ryzyka związanych z aborcją  – działaniem wywołującym afekt.

Afekt miał więc wpływ na oceny czynności ryzykownych, które pozostawały niejasne dla badanych z powodu braku personalnej lub obiektywnej wiedzy (w przypadku działań/aktywności wywołujących silne emocje, tj. kontrowersje społeczne).

Znaczenie afektu malało, jeśli działania/aktywności nie powodowały silnych emocji i są powszechnie znane nauce.

Zespół badawczy

258 joanna sokolowska

prof. dr hab.

Joanna Sokołowska

kierownik projektu. Wykładowca na Wydziale Psychologii Uniwersytetu SWPS oraz Kierownik Katedry Psychologicznej.  jsokolow@swps.edu.pl

258 Zaleskiewicz

prof. dr hab.

Tomasz Zaleśkiewicz

psycholog społeczny z wrocławskiego wydziału Uniwersytetu SWPS, kierownik Katedry Psychologii Ekonomicznej oraz Centrum Badań nad Zachowaniami Ekonomicznymi przy Uniwersytecie SWPS.

258 agata michalaszek

dr

Agata Michalaszek

zajmuje się psychologią ryzyka i decyzji ryzykownych. Wykładowca na Wydziale Psychologii Uniwersytetu SWPS w Warszawie.

258 martyna nowak

mgr

Martyna Nowak

zajmuje się psychologią podejmowania decyzji oraz psychologią sportu. Na Uniwersytecie SWPS prowadzi zajęcia z zakresu psychologii ekonomicznej, motywacji, psychologii społecznej.

someone

mgr

Patrycja Śleboda

asystent na Wydziale Psychologii Uniwersytetu SWPS.

Publikacje

  • Sokołowska, J., Michalaszek, A., Rujner, J (2013). Wzory poszukiwania informacji przy wyborach ryzykownych a trafność modeli wyboru. Przegląd Psychologiczny, 56 (3).

  • Sokołowska, J., Sleboda, P. (2014). The Inverse Relation between Risks and Benefits: The Role of Affect and Expertise. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2409306; także odesłany po recenzjach do redakcji Risk Analysis.

  • Sokołowska, J., Ducal, K, Chlebowska, K. (2012). Aspiracje a ocena ryzyka i wybór. Decyje, 17, s. 65-85.

  • Sokołowska, J. (2012). Dualizm poznania a procesy decyzyjne. Rozdział do książki A. Fałkowski, T. Zaleśkiewicz (red). Psychologia poznawcza w praktyce. Ekonomia, biznes, polityka, s. 53-104, Warszawa: PWN.

  • Sokołowska, J. (2013). Perceived Risk-Return Relation of Investments and other Risky Actions. In: Marek, T., Karwowski, W., Kantola, J. Science, Technology, Higher Education and Society in the Conceptual Age, Taylor and Francis, London, New York, s. 395-404.

  • Sokołowska, J., Śleboda, P. (2015). Risk Analysis, Vol. 35, No. 7, 1252-1267.

  • Sokołowska, J., Śleboda, P. (w druku). Zależność odwrotna: znaczenie afektu i wiedzy eksperckiej, Psychologia Społeczna

 

Wyszukaj projekt badawczy

Jednostka pośrednicząca
Wydział
Dyscyplina
Prowadzący

Projekty badawczo-rozwojowe

Baza projektów naukowych 01-10-2017

Wpływ mediów na postawy polityczne

Jak wynika z licznych badań, ruminacje, czyli obsesyjnie pojawiające się negatywne myśli, nasilają nieprawidłowe nawyki żywieniowe. Czy mogą także wpływać na zachowania żywieniowe osób na diecie wegetariańskiej? Wreszcie, czy dieta...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 01-09-2017

Ocena ruminacji i zachowań żywieniowych u osób o zróżnicowanym modelu …

Jak wynika z licznych badań, ruminacje, czyli obsesyjnie pojawiające się negatywne myśli, nasilają nieprawidłowe nawyki żywieniowe. Czy mogą także wpływać na zachowania żywieniowe osób na diecie wegetariańskiej? Wreszcie, czy dieta...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 01-09-2017

Integracja polskich migrantów powrotnych w świetle badań nad Aliyah

Jak zachęcić polskich emigrantów do powrotu? Czy istnieje skuteczny sposób integracji tych, którzy już wrócili? Dr Agnieszka Bielewska szuka wzorców polityki wobec emigrantów i migrantów powrotnych poza granicami naszego kraju...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 21-06-2017

Siła woli a podejmowanie decyzji: badanie przy użyciu rezonansu magnet…

Jedni są zdania, że bez niej nie byliby w stanie osiągnąć życiowego sukcesu, drudzy uważają, że przez jej brak nie zrealizowaliby żadnego postanowienia. Silna wola. Rozumiana jest przede wszystkim jako...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 01-04-2017

Interpretacyjna analiza fenomenologiczna stanów depersonalizacji i der…

Odmienne stany świadomości przydarzają się większości ludziom w różnych okolicznościach. Poczucie oddzielenia od własnego ciała lub umysłu czy doświadczenie zewnętrznego świata jako nierzeczywistego lub przypominającego sen stanowią rodzaj przeżycia, który...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 15-03-2017

Długoterminowy trening muzyczny a umiejętność czytania - badanie okulo…

Muzyka spełnia wiele funkcji. Stanowi przejaw kultury, towarzyszy nam w życiu codziennym, jest stałym elementem rytuałów. Jak się okazuje, rozwijanie umiejętności muzycznych, takich jak gra na instrumentach, nauka nut, kształcenie...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 23-02-2017

Pieniądze i etyka. Konsekwencje zorientowania umysłu na wartości rynko…

Gdy myślimy o pieniądzach, często utożsamiamy je z chciwością, nieufnością, egoizmem, podejrzliwością. W opozycji do przekonania, że pieniądze wywołują negatywne z etycznego punku widzenia skłonności, funkcjonuje pogląd, iż system społeczno-ekonomiczny...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 15-02-2017

Wpływ współczesnych praktyk medialnych na przekształcenia wobec techno…

„Pokaż mi swój profil na facebooku, a powiem ci, kim jesteś” – tak mogłaby brzmieć maksyma współczesnego homo sapiens. Korzystanie z mediów społecznościowych to jednak tylko jedna z form autoekspresji...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 15-02-2017

Dynamiczny model powtarzających się myśli negatywnych i hamowania w de…

Negatywne myśli obecne są w życiu każdego z nas i stanowią naturalny sposób regulacji emocji. W niektórych chorobach – takich jak depresja czy zaburzenia lękowe – ten sposób regulacji jest...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 05-02-2017

Pojęcie normy w seksuologii

Większość interakcji społecznych polega na przyjmowaniu przez ich uczestników dwóch ról – sprawcy i biorcy. Zespół badawczy pod kierownictwem prof. Bogdana Wojciszke sprawdza, w jaki sposób przyjmowanie perspektywy sprawcy i...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 05-02-2017

Wpływ nastawienia na oceny moralne

Większość interakcji społecznych polega na przyjmowaniu przez ich uczestników dwóch ról – sprawcy i biorcy. Zespół badawczy pod kierownictwem prof. Bogdana Wojciszke sprawdza, w jaki sposób przyjmowanie perspektywy sprawcy i...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 01-02-2017

Political branding: nowe podejście do relacji partia-wyborca

Partia polityczna, podobnie do produktu, jest marką, która musi korzystnie się zaprezentować i wyróżnić na tle konkurencji, aby przyciągnąć do siebie konsumentów, czyli wyborców. Podczas gdy takie podejście do relacji...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 01-09-2016

Przyszłość jest niepewna: ukryte i jawne ryzyko w podejmowaniu decyzji…

Wyobraźmy sobie świat, w którym wszystko, co planujemy, na pewno się wydarzy. Jeżeli te przyszłe zdarzenia są pozytywne, byłby to świat idealny. Rzeczywistość bywa jednak inna, a realizacja planów niepewna...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 13-08-2016

Opiniowanie sądowo-psychologiczne w sprawach nieletnich i sprawach z z…

Co roku do sądów powszechnych w Polsce wpływa ponad tysiąc spraw rodzinnych (w tym spraw nieletnich), w których oprócz zebranego materiału dowodowego często korzysta się z opinii biegłego psychologa. Dotychczas...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 21-07-2016

Historia Rwandy

O ludobójstwie w Rwandzie każdy już kiedyś słyszał, ale historia tego kraju siega nieco dalej. Przez wieki był de facto poza zasięgiem państw kolonialnych i do czasów belgijskich zachował daleko...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-07-2016

Asymetria pozytywno-negatywna w preferencjach

Refleksja dotycząca sensu istnienia dotyka człowieka we wszystkich kulturach i wyróżnia go spośród innych istot żywych. Przyglądając się współczesnym realiom, możemy zaobserwować stale rosnące narażenie ludzi na rozmaite zdarzenia traumatyczne...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 15-06-2016

Angor animi: kultura lęku nowoczesnego

Projekt dotyczy kluczowych problemów współczesnej kultury przesyconej niepokojem i konfliktem pojawiającym się na wielu płaszczyznach. Niestabilność struktur społecznych, kryzys tożsamości jednostki, nieprzewidywalność jutra, śmierć nieoswojona, życie na krawędzi – prof. Leszek Koczanowicz...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-06-2016

Rola zdolności numerycznych w procesie podejmowania ryzykownych decyzj…

Wejście na rynek pracy nie jest jednorazowym wydarzeniem w życiu młodych. To trwająca nawet kilka lat faza życia, podczas której młodzi ludzie, podejmując się różnych prac, mogą jednocześnie zastanowić się...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-06-2016

Przejścia młodych z edukacji na rodzimy i zagraniczny rynek pracy: rol…

Wejście na rynek pracy nie jest jednorazowym wydarzeniem w życiu młodych. To trwająca nawet kilka lat faza życia, podczas której młodzi ludzie, podejmując się różnych prac, mogą jednocześnie zastanowić się...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 11-05-2016

Ustawa 2.0 – Założenia system szkolnictwa wyższego

Prawo o szkolnictwie wyższym wymaga zmiany. Obecny stan prawny oparty jest na założeniach, które utrwalają rzeczywistość. Potrzebne są założenia, które tę rzeczywistość zmienią, pozwolą uczelniom wyższym stosować nowe rozwiązania, nadadzą...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-05-2016

Rola psychologii w procesie podejmowania decyzji przez zawodowych ucze…

Sędziowie i prokuratorzy podejmują decyzje dotyczące świadków, które powinny opierać się na wiedzy psychologicznej. Czy prawnicy taką wiedzą dysponują? Czy potrafią ją wykorzystać w praktyce? Większość procesów karnych opiera się...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 02-05-2016

Rola ukierunkowania regulacyjnego osoby i kultury organizacyjnej oraz …

Zmiana jest nieodzownym elementem życia, obejmuje każdą sferę działalności człowieka, nie omijając środowiska pracy. Tempo zmian w otaczającej rzeczywistości sprawia, że organizacje również poddawane są ciagłym przeobrażeniom. Ponieważ zmiany organizacyjne...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 25-01-2016

Eksploracja nowych aspektów teorii Wymagania – Zasoby Zawodowe

Praca, oprócz pozytywnych stron takich jak dobre wynagrodzenie, prestiż społeczny i możliwość rozwoju osobistego, posiada także mniej przyjazne człowiekowi oblicze. Nadmiar pracy, pośpiech, bezustanne zmiany stanowią ciemniejsze strony aktywności zawodowej...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 14-10-2015

Potrzeba poczucia sensu – wyznaczniki i konsekwencje

Potrzeba posiadania poczucia sensu uznawana jest za jedną z fundamentalnych potrzeb każdego człowieka i podstawowy motyw społeczny. Nie dla wszystkich jednak potrzeba poczucia sensu jest jednakowo ważna i nie wszyscy...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 14-10-2015

Interakcja procesów afektywnych i zdolności numerycznych w procesie po…

Potrzeba posiadania poczucia sensu uznawana jest za jedną z fundamentalnych potrzeb każdego człowieka i podstawowy motyw społeczny. Nie dla wszystkich jednak potrzeba poczucia sensu jest jednakowo ważna i nie wszyscy...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 30-09-2015

Aktywność fizyczna i jakość życia

Jaka jest zależność między aktywnością fizyczną a jakością życia? Czy jakość życia osób przewlekle chorujących może wzrosnąć dzięki regularnym ćwiczeniom? Jak zatem skutecznie wdrożyć plan ćwiczeń do codziennej rutyny? Te...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2015

Poszukiwanie znaczenia i sensu życia oraz wzrost osobowy w następstwie…

Refleksja dotycząca sensu istnienia dotyka człowieka we wszystkich kulturach i wyróżnia go spośród innych istot żywych. Przyglądając się współczesnym realiom, możemy zaobserwować stale rosnące narażenie ludzi na rozmaite zdarzenia traumatyczne...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2015

Interwencja edukacyjna „Bliżej”

Nasilenie zjawiska przemocy szkolnej w Polsce przekracza przeciętny poziom europejski. Gdy w 1999 roku utworzono szkoły gimnazjalne, problem negatywnych zachowań w grupach rówieśniczych przybrał na sile. Zespół dr Małgorzaty Wójcik...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2015

Regulacja wewnętrzna, makro- i mikrośrodowiskowe predyktory nadwagi wś…

Otyłość to narastający problem, który coraz częściej dotyka dzieci. Niska świadomość społeczeństwa, niezdrowe nawyki żywieniowe rodziców, łatwy dostęp do śmieciowego jedzenia czy brak aktywności fizycznej – gdzie należy upatrywać przyczyny?...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2015

Opracowanie systemu DESMoPsI do projektowania, udostępniania i oceny i…

W 2010 roku liczbę Europejczyków, która doświadczyła depresji oszacowano na około 30 milionów i liczba ta wciąż rośnie. Połowa osób, które wymagają terapii nie ma dostępu do specjalistycznej opieki zdrowotnej...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2015

Międzynarodowe Trybunały Karne jako aktorzy zmian wewnętrznych

Międzynarodowe trybunały karne dla Rwandy i byłej Jugosławii miały przyczynić się do pojednania zwaśnionych stron i utrzymania pokoju. Co tak naprawdę zmieniło się na przestrzeni 20 lat ich funkcjonowania? Czy...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 21-08-2015

Poznawcze i motywacyjne determinanty magii sympatycznej w bliskich zwi…

Zjawisko magii sympatycznej (SM) polega na postrzeganiu obiektów tak, jakby były tym, do czego się w sposób symboliczny odnoszą. W kontekście bliskich związków SM przejawia się w traktowaniu przedmiotów związanych...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 21-08-2015

BAZA FILMÓW EMOCJONALNYCH. Badanie neuronalnego podłoża cech temperame…

Próba zrozumienia reakcji emocjonalnych i usposobienia zdeterminowanego temperamentem sięga jeszcze Starożytnej Grecji. Współczesna nauka do badań nad zachowaniami emocjonalnymi wykorzystuje wiele metod badawczych – od prostych pomiarów psychofizycznych, przez wykorzystanie...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 20-06-2015

INKLA promocja badań partycypacyjnych

Realizacja tego projektu pozwoli lepiej rozumieć, przewidywać i wyjaśniać, jak różne komponenty osobowości przyczyniają się do dobrostanu (szczęścia) i podejmowania zachowań pozytywnych, korzystnych dla jednostki lub/i społeczeństwa (podejście top-down). Umożliwi...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-04-2015

Przestrzeń rozumowania – znaczenie reprezentacji wizualnych i gestów w…

W swoich badaniach chcemy sprawdzić, w jaki sposób osoby dorosłe i dzieci radzą sobie z tworzeniem algorytmów rozwiązywania problemów wymagających wnioskowania, a także, w jakim stopniu ważny jest dostęp do...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 07-04-2015

MEMO - Multimedialne narzędzie wspomagające pamięć i aktywizujące osob…

Pamięć z wiekiem zawodzi, ale można robić wiele, by jak najdłużej utrzymać ją w dobrej formie. Naukowcy, projektanci i specjaliści od technologii opracują zaawansowany prototyp multimedialnego urządzenia dla seniorów do...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 10-02-2015

Sprawując władzę czy kontrolę? Krótko- i długoterminowe efekty kontrol…

Sprawowanie władzy nad innymi i podleganie władzy innych są sytuacjami niemal codziennie doświadczanymi przez każdego z nas, mają one zatem szerokie konsekwencje społeczne. Dlatego analizowanie w jaki sposób osoby sprawujące...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-12-2014

Wiedza polityczna w Polsce

Czy Polacy są politycznymi ignorantami? Zespół naukowców Uniwersytetu SWPS pod kierownictwem prof. Mikołaja Cześnika dokona analizy stanu wiedzy politycznej Polaków i jej znaczenia dla systemu politycznego. projekt naukowy Wiedza polityczna w Polsce   Jednostka...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-12-2014

Platona koncepcja sprawiedliwości w perspektywie współczesnego ugrunto…

Projekt, choć dotyczy Platona, jest ściśle powiązany z jednym z podstawowych problemów współczesnej cywilizacji – czy prawa człowieka, za których źródło uważana jest godność, są powszechne i przysługują człowiekowi niezależnie...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 03-12-2014

Wpływ poziomu kodowania na racjonalność decyzji finansowych

Gdzie podziały się oszczędności? Dlaczego wyciąg z konta bankowego niemal za każdym razem jest przykrą niespodzianką? Skąd te nieracjonalne decyzje zakupowe w kilka sekund niszczące starannie zaplanowany budżet domowy? Dr...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 14-10-2014

Wyznaczniki zmian stanów uwagi w procesie twórczym

Jak to się dzieje, że stany uwagi ulegają zmianie? Co takiego może wywoływać przeniesienie z jednego stanu uwagi na drugi? W jaki sposób te zmiany wpływają na osiągnięcie nowego i...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2014

Jak przyjęcie perspektywy sprawcy i biorcy wpływa na ocenę siebie i in…

W licznych badaniach wykazano, że ludzie chronią swoją samoocenę poprzez wygłaszanie pochlebnych sądów o sobie, deprecjonowanie innych i pławienie się w cudzej chwale. Niewiele jednak wiadomo na temat tego, od...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2014

Empatia i wizualne przyjmowanie perspektywy

Wiele organizacji edukacyjnych dąży do wytworzenia lub podtrzymania pozytywnego klimatu społeczno-emocjonalnego. Bardzo często oddziaływania takie odnoszą się do tzw. „emocji moralnych”, czyli poczucia winy, wstydu, lub ogólnej empatii uczniów. Nie...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2014

Rozumienie emocji, a rozpoznawanie ekspresji mimicznej

W badaniu testujemy hipotezę mówiącą o tym, że poziom tzw. esencjalizacji emocji wpływać będzie na to, w jaki sposób ludzie odbierają emocje ambiwalentne. Jeśli ktoś uznaje, że poszczególne emocje są...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2014

Neurobiologiczne i poznawcze korelaty różnic indywidualnych w instruow…

Czy kłamanie jest zawsze bardziej czasochłonne i wymaga więcej aktywności niż mówienie prawdy? Czy dotychczas stosowane metody badawcze wyczerpują wiedzę na ten temat? Dr Justyna Sarzyńska wraz zespołem zbada różnice...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 04-09-2014

Narracyjna kontrola zachowania

Czy jesteś bohaterem swojej historii? Jaką rolę w niej odgrywasz? Czy swoje przeszłe i aktualne problemy możesz ująć w ramy osobistej opowieści? Zespół pod kierownictwem prof. Jerzego Trzebińskiego zbada, co...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 20-08-2014

Osobowość w ujęciu integracyjnym, dobrostan i podejmowanie pozytywnej …

Realizacja tego projektu pozwoli lepiej rozumieć, przewidywać i wyjaśniać, jak różne komponenty osobowości przyczyniają się do dobrostanu (szczęścia) i podejmowania zachowań pozytywnych, korzystnych dla jednostki lub/i społeczeństwa (podejście top-down). Umożliwi...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 06-08-2014

Estetyczna wartość jedzenia. Perspektywa pragmatyczna

Czy jedzeniu można przypisać wartość estetyczną i traktować je jako pełnoprawną część sztuki? Czy można zanegować tradycyjną dychotomię, która utożsamia sferę odżywiania wyłącznie ze sferą cielesności, a więc w opozycji...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 28-03-2014

Zobaczyć znaczy uwierzyć. Sugestia i dezinformacja w przekazie wideo

W jaki sposób ludzie odbierają i przetwarzają informacje pochodzące z przekazu wideo? W serii kontrolowanych eksperymentów laboratoryjnych naukowcy sprawdzą reakcje na film prezentujący wypowiedź lokalnego polityka. Badanie ma rozstrzygnąć, czy...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 12-03-2014

Strategie aktywizowane w procesie dokonywania przekładu pisemnego

Kompetencje tłumaczy oraz strategie obierane przez nich podczas przekładu tekstu były tematem badań prowadzonych przez dr Dagmarę Joannę Płońską. Ich wyniki mogą posłużyć do opracowania doskonalszych narzędzi tłumaczeniowych oraz metod...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 12-03-2014

Wpływ starzenia się na podejmowanie decyzji i dokonywanie sądów

Kompetencje tłumaczy oraz strategie obierane przez nich podczas przekładu tekstu były tematem badań prowadzonych przez dr Dagmarę Joannę Płońską. Ich wyniki mogą posłużyć do opracowania doskonalszych narzędzi tłumaczeniowych oraz metod...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 06-03-2014

Udoskonalony pomiar i trening tendencyjności pamięciowej

>Dlaczego obniżony nastrój wpływa na gorsze pamiętanie informacji pozytywnych i lepsze pamiętanie informacji negatywnych? Tendencyjne przetwarzanie informacji nacechowanych emocjonalnie jest jednym z głownych czynników odpowiedzialnych za pojawienie się zaburzeń emocjonalnych. Badacze...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 14-02-2014

Perswazyjne skutki dwuznaczności przekazu

Osoby wypowiadające się publicznie chętnie posługują się wieloznacznością wypowiedzi. W końcu to strategia, która pozwala dotrzeć do większej liczby odbiorców i osiągnąć zamierzone cele perswazyjne. Dr Paweł Koniak zbada perswazyjne...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 07-01-2014

E-COMPARED: Europejskie badania porównawcze nad efektywnością interwen…

W 2010 roku liczbę Europejczyków, która doświadczyła depresji oszacowano na około 30 milionów i liczba ta wciąż rośnie. Połowa osób, które wymagają terapii nie ma dostępu do specjalistycznej opieki zdrowotnej...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 13-12-2013

Zwiększanie samokontroli i racjonalności w zachowaniach konsumenckich

Nadmierna, niepohamowana konsumpcja jest jednym z kluczowych problemów, z którymi boryka się współczesny człowiek. Nabywanie kolejnych dóbr często ma służyć psychicznej i behawioralnej ucieczce od rzeczywistości i jak podkreśla dr...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2013

Czy depresyjność warto obrócić w żart? Wpływ humoru na regulację emocj…

Próby opracowania metod zapobiegania depresji trwają już od wielu lat… jednak wciąż nie przynoszą zadowalających efektów. Autorka badań stawia pytanie „Czy humor jest skuteczną strategią redukowania negatywnego nastroju u osób zagrożonych...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2013

Poczucie winy sprzyja pozytywnemu klimatowi społeczno-emocjonalnemu w …

Wiele organizacji edukacyjnych dąży do wytworzenia lub podtrzymania pozytywnego klimatu społeczno-emocjonalnego. Bardzo często oddziaływania takie odnoszą się do tzw. „emocji moralnych”, czyli poczucia winy, wstydu, lub ogólnej empatii uczniów. Nie...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2013

Symboliczna natura pieniędzy i kontrola. Badania nad pieniędzmi jako z…

− W niniejszym projekcie zakładamy, że pieniądze stanowią nie tylko zasób ekonomiczny służący do wymiany handlowej czy też przechowywania wartości, ale także ważny zasób społeczny i psychologiczny. Chcemy sprawdzić czy...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2013

Różnice w postrzeganiu molestowania seksualnego ze względu na płeć ofi…

W swoich badaniach chcemy sprawdzić, w jaki sposób osoby dorosłe i dzieci radzą sobie z tworzeniem algorytmów rozwiązywania problemów wymagających wnioskowania, a także, w jakim stopniu ważny jest dostęp do...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2013

Mechanizmy zniekształceń w społecznych sądach porównawczych. Alternaty…

Zniekształcenia w społecznych sądach porównawczych mogą prowadzić do kategoryzacji ludzi oraz podziałów, a co za tym idzie do umniejszania ich wartości. Projekt badawczy dotyczy między innymi zjawiska określanego jako humanizacja...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2013

Wpływ reguł wyborczych na jakość demokracji lokalnej w Polsce

Wybory samorządowe przeprowadzone w Polsce w 2014 roku, poprzez zastosowanie różnych reguł wyborczych w bardzo zbliżonych do siebie jednostkach samorządu terytorialnego stworzyły wyjątkową okazję, żeby przetestowac fundamentalne kwestie związane ze...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2013

Strategiczna vs intuicyjna współpraca. „Szybkie” i „wolne” style koope…

Okazuje się, że w niektórych sytuacjach kooperacja jest wartością samą w sobie. Mamy intuicyjną tendencję do decydowania się na współpracę z innymi, często robiąc to bezrefleksyjnie, nie zastanawiając się szczególnie...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2013

I-TREND: Instrumenty dla badań nad nowymi środkami psychoaktywnymi w E…

Wyniki badania realizowanego w ramach międzynarodowego projektu: I-TREND (Internet tools for research in Europe on new drugs) – w Polsce pod kierownictwem prof. Piotra Sałustowicza, socjologa z Uniwersytetu SWPS –...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2013

Zachowania zdrowotne w cyklu życia

Mieliśmy zamiar badać, co skłania ludzi na różnych etapach życia do zmiany swoich zachowań na prozdrowotne. Ważne jest, aby przypominać osobom młodym o konieczności dbania o swoje zdrowie oraz że...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2013

Wartości i normy kulturowe a pozytywne starzenie się - porównania pols…

Jednym z powodów, dla których warto robić badania, to branie pod lupę różnych mitów. Jesteśmy przyzwyczajeni do myślenia, że kondycja psychiczna emeryta wynika wprost z wielkości jego emerytury. Istniejące rankingi...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2013

Rola ograniczeń poznawczych w przetwarzaniu informacji przed podjęciem…

Projekt ten dotyczy wpływu ograniczeń poznawczych na podejmowanie decyzji. Wpływ ten jest widoczny w codziennym życiu, kiedy analizujemy złożone sytuacje w celu podjęcia najlepszej decyzji, często pod wpływem stresu czy...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2013

Pamiętać, żeby pamiętać: treningi poznawcze pamięci prospektywnej

Pamięć prospektywna to jedna z najważniejszych dla codziennego funkcjonowania form pamięci – dzięki niej pamiętamy o tym, co mamy zrobić w przyszłości. Dlatego też tak ważne jest dbanie o jej...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2013

TEMPEST: Zachowania żywieniowe a moderujące czynniki regulacji wewnętr…

Występowanie nadwagi i otyłości wśród dzieci i młodzieży w Europie alarmująco wzrosło w ciągu ostatnich kilku dekad i nie pozostaje bez wpływu na ich krótko- i długoterminowy stan zdrowia. Programy...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2013

Zniekształcenia poznawcze w ocenie autorytetu epistemicznego eksperta:…

Konsumenci podejmują wiele decyzji dotyczących inwestowania pieniędzy, zaciągania kredytów lub kupowania ubezpieczeń. Dokonując wyborów w tym zakresie, bardzo często konsultują się z doradcami finansowymi. W naszym projekcie prowadzimy badania eksperymentalne...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 18-07-2013

Nie tylko praca: rozwinięcie modelu Job Demandas-Resources o niepowiąz…

Pełnienie kilku ról jednocześnie i wielozadaniowość stanowią codzienność dla wielu osób. Z każdą z tych ról wiążą się określone wymagania, których sprostanie bywa niejednokrotnie trudne i wiąże się z dużym...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 13-06-2013

Intencjonalizm lub funkcjonalizm – dynamika polityki eksterminacyjnej …

Wraz z końcem XIX i na początku XX wieku polityka kolonizacyjna cesarskich Niemiec w Afryce Południowo-Zachodniej staje się coraz bardziej agresywna. Gdy ogłoszono budowę kolei biegnącej przez ziemię Hererów, wybucha...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 05-06-2013

Prawne aspekty e-votingu na tle porównawczym

Zamiast wizyty w lokalu wyborczym – oddanie głosu za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej na komputerze albo telefonie. E-voting, głosowanie elektroniczne, wciąż znajduje się na etapie prób i eksperymentów. Jego powszechne zastosowanie...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 11-03-2013

Trenować czy grać? Porównanie tradycyjnej formy treningu poznawczego d…

Głównym celem projektu jest zrozumienie działania klasycznych form treningów poznawczych oraz ich bardziej innowacyjnych wersji w postaci gier wideo. Realizacja projektu przyczyni się do lepszego rozumienia mechanizmów psychologicznych (poznawczych i...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 01-03-2013

Analiza dyskursu jako metoda badania reprezentacji myśli i prób samobó…

Niejdnokrotnie zdarza się nam wypowiadać groźby pod własnym adresem "ja się zaraz zabiję", "chyba się powieszę", "nic, tylko skoczyć z okna". I chociaż w większości przypadków nie dochodzi do czynów...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 13-02-2013

Innowacje sprzyjające zdrowemu starzeniu się

Społeczeństwa na świecie, w tym także w Polsce, coraz bardziej się starzeją. To rodzi wiele nowych wyzwań. Jednym z nich jest zapewnienie seniorom warunków, w których mogliby ćwiczyć sprawność intelektualną...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 19-10-2012

Trening ukierunkowania uwagi a zaburzenia depresyjne

Szacuje się, że nawet 10 proc. populacji cierpi na depresję, z czego część osób nie ma dostępu do skutecznego leczenia. Ponadto metody powszechnie stosowane w leczeniu depresji, farmakoterapia i psychoterapia...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 15-10-2012

Psychologiczne konsekwencje perspektywy sprawcy i biorcy

Większość interakcji społecznych polega na przyjmowaniu przez ich uczestników dwóch ról – sprawcy i biorcy. Zespół badawczy pod kierownictwem prof. Bogdana Wojciszke sprawdza, w jaki sposób przyjmowanie perspektywy sprawcy i...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 11-10-2012

Psychologiczne mechanizmy zaufania w warunkach nierówności

Zaufanie, choć niezbędne dla sprawnego funkcjonowania jednostek, grup i społeczeństw, we wszystkich rozwiniętych demokracjach od lat systematycznie spada. Ten kryzys zaufania przypisuje się rosnącym nierównościom społecznym, jednak nie wiemy dlaczego...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 01-09-2012

Podstawowe mechanizmy intuicyjnego przetwarzania informacji

Projekt dotyczy mechanizmów przetwarzania informacji bez udziału świadomości. W badaniach prowadzonych pod kierownictwem Agaty Sobków skupiono się przede wszystkim na ustaleniu, jaką rolę w intuicyjnym przetwarzaniu informacji odgrywają indywidualne zdolności...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 21-08-2012

Psychologiczne i biologiczne źródła różnic indywidualnych w unikaniu r…

Wyniki naszego projektu dostarczają danych na temat źródeł różnic indywidualnych w skłonności do ryzyka, zarówno u mężczyzn jak i kobiet. Połączenie danych psychologicznych i neurofizjologicznych z dokładnym opisem skłonności do...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 15-08-2012

Psychofizjologiczne wyznaczniki trwałości efektów treningów poznawczyc…

Problemy z koncentracją, zaniki pamięci, trudności z przyswajaniem wiedzy i logicznym myśleniem… Czy uczenie się przez całe życie jest możliwe? Czy jesteśmy w stanie przeciwdziałać skutkom upływającego czasu? Celem badania jest...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 14-08-2012

Mierzenie stopnia zrozumiałości polskich tekstów użytkowych

Krótkie zdania, prosty język – tak powinien być skonstruowany komunikat. Grupa naukowców z Uniwersytetu SWPS i Polskiej Akademii Nauk opracowała aplikację, która wskazuje, czy tekst jest zrozumiały dla adresata. Projekt...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 01-08-2012

Model odnajdywania korzyści psychospołecznych i wzrostu osobistego w c…

Choroba przewlekła jest traumatycznym i trudnym doświadczeniem zarówno dla osoby chorującej, jak i jej rodziny. Dr Marlena Kossakowska wraz z zespołem bada, czy dla osoby chorującej przewlekle ta sytuacja może...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 12-03-2012

Kultura popularna i wczesne kino na ziemiach polskich pod panowaniem r…

Projekt opisuje rozwój nowoczesnej kultury popularnej kina na ziemiach polskich należących do Cesarstwa Rosyjskiego. Badania oparto na obserwacji zjawisk zachodzących w Guberni Piotrkowskiej i Guberni Warszawskiej w latach 1890-1914 z...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 13-02-2012

Antropologia kłamstwa życia codziennego

Czym jest kłamstwo w kulturze polskiej? W jakich sytuacjach najczęściej oszukujemy i dlaczego kłamstwo – tak często akceptowane w życiu zawodowym – jest niedopuszczalne w życiu prywatnym? Mgr Katarzyna Cantanero...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 15-12-2011

Geografia artystyczna Neue Slowenische Kunst. Wieloaspektowość i kolek…

Założony w latach 80. ubiegłego wieku kolektyw artystyczny Neue Slowenische Kunst skupia artystów o podobnej wrażliwości i zbliżonych zapatrywaniach na sztukę. Działalność kolektywu, wzbudzająca nieraz wiele kontrowersji, jest przedmiotem badań...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 01-12-2011

Typologia relacji między organizacjami pozarządowymi w Polsce

Ścisła współpraca organizacji pozarządowych, obejmująca m.in. wymianę informacji i doświadczeń, wspólne planowanie i tworzenie projektów, pomoc materialną, sprzyja rozwojowi trzeciego sektora. Zespół pod kierownictwem Agnieszki Kaim zbada kondycję sektora NGO...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 01-12-2011

Samokontrola czynności sterowanych impulsami

Szacuje się, że nawet 10 proc. populacji cierpi na depresję, z czego część osób nie ma dostępu do skutecznego leczenia. Ponadto metody powszechnie stosowane w leczeniu depresji, farmakoterapia i psychoterapia...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 13-10-2011

EU Kids Online III: In their own words: What bothers children online?

Europejskie dzieci za największe zagrożenie w sieci uważają strony z filmikami wideo, w których zawarte są treści pornograficzne oraz przemoc. Niepokojące dla nich są także portale społecznościowe oraz strony o...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 01-10-2011

Heurystyka afektu czy poszukiwanie alternatywy dominującej: Możliwe pr…

Bezpieczne życie bez konieczności podejmowania ryzyka – to żądanie coraz częściej wysuwane przez społeczeństwa krajów wysoko rozwiniętych. Niechęć do zachowań ryzykownych obserwuje się nie tylko na poziomie jednostki, lecz także...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 14-06-2011

Międzynarodowe Trybunały Karne w perspektywie porównawczej

Międzynarodowe Trybunały Karne dla Rwandy i byłej Jugosławii zostały powołane, aby pojednać zwaśnione strony i zaprowadzić pokój w krajach przez wiele lat pogrążonych w konflikcie. Projekt pod kierownictwem prof. dr...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 10-06-2009

EU Kids Online II: Enhancing Knowledge Regarding European Children's U…

Korzystanie z Internetu jest obecnie nieodłączną częścią codziennego życia dzieci: 92% młodych internautów korzysta z sieci przynajmniej raz w tygodniu, a 57% loguje się codziennie. Europejskie badania dotyczące korzystania z...

Czytaj więcej

Baza projektów naukowych 09-09-2007

EU Kids Online: European Research on Cultural, Contextual and Risk Iss…

Polska należy do grupy krajów o najwyższym stopniu zagrożenia negatywnymi doświadczeniami dzieci w Internecie. Niemal wszystkie nastolatki w Polsce korzystają z Internetu, natomiast ich rodzice nie nadążają ze zdobywaniem doświadczenia...

Czytaj więcej