Bezpieczne dorastanie

Środa, 20 maja

1. 9.00–9.15

   Otwarcie konferencji

    

2. 9.15–9.55

   Wizerunek dziecka – wykorzystanie i modyfikacja wizerunku ucznia oraz nauczyciela w dobie AI. Wykluczanie z grup rówieśniczych oraz w komunikatorach internetowych

   Co na ten temat mówi prawo

   Czy przepisy prawa regulują wykonywanie zdjęć innej osobie? Czy odnoszą się do publikowania fotografii z jej wizerunkiem w internecie? Porozmawiamy o tym, czy dziecko ma prawo sprzeciwić się upublicznianiu swoich zdjęć przez rodziców i opiekunów (tzw. sharenting). Poruszymy też temat prawnych regulacji przerabiania wizerunku przy pomocy AI – poprzez umieszczanie twarzy dziecka w miejscu, które przedstawia je w negatywnym świetle. Na koniec ustalimy, czy prawo dostrzega problem ostracyzmu wśród dzieci i młodzieży oraz wykluczania z grup – zarówno tych w realnym życiu, jak i na WhatsAppie i Messengerze. Czy założenie grupy i administrowanie nią uprawnia do swobodnego decydowania o tym, kogo z tej grupy usunąć?

   Kajetan Kosterkiewicz

   Sędzia orzekający w Sądzie Okręgowym w Poznaniu
3. 10.00–10.40

   Jak (nie) warto rozmawiać o młodych, zdrowiu psychicznym i nowych technologiach

   O wyzwaniach współczesnej debaty o cyfrowym dorastaniu

   Rozmowy o młodych ludziach, zdrowiu psychicznym i nowych technologiach często budzą silne emocje – niezależnie od tego, czy toczą się w środowisku szkolnym, przestrzeni publicznej czy domu. Współczesna debata o cyfrowym dorastaniu jest w dużej mierze zdominowana przez powierzchowne diagnozy i medialne skróty. Podczas spotkania dowiesz się, co na ten temat mówi dziś nauka oraz jak przekładać tę wiedzę na konkretne działania edukacyjne i wychowawcze. Porozmawiamy również o tym, jak mówić o internecie w sposób rzetelny i wolny od uproszczeń, a także jak prowadzić dialog z młodymi ludźmi, aby realnie wspierać ich dobrostan i zdrowie psychiczne oraz budować autentyczne poczucie wspólnoty.

   dr Karol Jachymek

   Uniwersytet SWPS
4. 10.45–11.25

   Poza ekranem: dlaczego relacje – nie zakazy – decydują o dobrostanie uczniów

   O wyzwaniach współczesnej debaty o cyfrowym dorastaniu

   Współczesna debata o szkole coraz częściej koncentruje się na smartfonach i mediach społecznościowych oraz postulatach ich ograniczania lub zakazywania. Choć technologie cyfrowe wpływają na codzienne funkcjonowanie młodych ludzi, sprowadzanie dyskusji o ich dobrostanie wyłącznie do ekranów prowadzi do uproszczeń i utrudnia realne rozwiązywanie problemów. Kluczowe mechanizmy dobrostanu psychicznego uczniów pozostają niezmienne i opierają się na jakości relacji interpersonalnych, poczuciu przynależności, sprawczości oraz bezpieczeństwa emocjonalnego. Tymczasem w dominującym dyskursie edukacyjnym aspekty te często ustępują miejsca szybkim, regulacyjnym rozwiązaniom. Z wykładu dowiesz się, czemu same zakazy – nawet te wprowadzane w dobrych intencjach – nie przynoszą trwałych efektów. Po refleksji nad środowiskiem społecznym szkoły prelegentka zaprosi do głębszej rozmowy o edukacji, która rzeczywiście wspiera dobrostan uczniów.

   dr hab. Małgorzata Wójcik, prof. USWPS

   Uniwersytet SWPS
5. 11.30–12.10

   Pozytywna profilaktyka zagrożeń cyfrowych

   Współczesne podejścia do zagrożeń cyfrowych koncentrują się najczęściej na ograniczaniu dostępu do mediów cyfrowych, kontroli oraz reagowaniu na negatywne skutki obecności dzieci i młodzieży w rzeczywistości cyfrowej. Jednak dynamiczny rozwój środowisk cyfrowych sprawia, że strategie oparte wyłącznie na zakazach okazują się nieskuteczne. Prelegent przedstawi koncepcję pozytywnej profilaktyki zagrożeń cyfrowych – opartej na budowaniu świadomości, wiedzy i umiejętności, które umożliwiają najmłodszym samodzielne, bardziej refleksyjne funkcjonowanie w świecie cyfrowym. Kluczowa jest wczesna edukacja w zakresie mechanizmów działania przemysłu cyfrowego, w tym sposobów przyciągania uwagi, personalizacji treści oraz wpływania na emocje i decyzje.

   dr Jakub Andrzejczak, prof. WASE, edukator

   Jakub Andrzejczak - rodzicielstwo i dzieciństwo w świecie cyfrowym
6. 12.10–12.30

   Przerwa

7. 12.30–13.00

   Jak jesteśmy potrzebni? O roli dorosłych w dobie mediów społecznościowych

   transmisja online

   Wpływ mediów społecznościowych na dzieci i młodzież jest dobrze rozpoznany. Wiemy, że model biznesowy oparty na maksymalizacji zaangażowania sprzyja m.in. niekończącemu się przewijaniu treści, uzależnieniu i rozproszeniu uwagi. W obliczu konsekwencji zdrowotnych i psychicznych dla dzieci i młodzieży wprowadzane są pierwsze systemowe działania naprawcze. Istotne jest nie ponowne opisywanie tych zjawisk, lecz poszukiwanie adekwatnych sposobów ich rozumienia i odpowiadania na nie. Wymaga to uznania, że media społecznościowe nie są jedynie kontekstem życia młodych ludzi, lecz środowiskiem, które aktywnie organizuje ich doświadczenie — porządkuje uwagę, modeluje pragnienia oraz współtworzy język opisu siebie, relacji i świata, wyznaczając horyzont tego, co możliwe do zobaczenia, pomyślenia i przeżycia. Punktem wyjścia wystąpienia będzie przesunięcie akcentu z diagnozy na sprawczość. Jaką rolę mogą i powinni odgrywać dorośli — rodzice i profesjonaliści — w tworzeniu warunków sprzyjających rozwojowi dzieci w rzeczywistości cyfrowej? Jak budować „pomieszczające środowiska”, które wzmacniają zdolność do regulacji emocji, refleksji i bardziej świadomego korzystania z technologii? Wreszcie – czy jesteśmy skazani na adaptację do istniejących systemów, czy też możemy współtworzyć inne trajektorie ich rozwoju, bardziej zgodne z potrzebami rozwojowymi dzieci i młodzieży?

   Ewa Dziemidowicz

   Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę
8. 13.00–13.40

   Hejt w szkole między rówieśnikami

   Kiedy nauczyciel powinien reagować? Jakie zachowania dziecka będą świadczyć o przemocy rówieśniczej?

   W przestrzeni szkolnej relacje rówieśnicze należą do kluczowych czynników wpływających na rozwój emocjonalny i społeczny dzieci. W szkole coraz częściej pojawiają się jednak hejt, wykluczenie i przemoc rówieśnicza – zarówno offline, jak i online. Z wystąpienia dowiesz się, jak rozpoznać pierwsze sygnały hejtu między uczniami, kiedy interwencja osoby dorosłej staje się konieczna oraz jakie zachowania mogą świadczyć o tym, że dziecko doświadcza przemocy ze strony rówieśników. Prelegentka omówi najczęściej obserwowane formy hejtu – od subtelnych komentarzy i wykluczania z grupy po otwarte ośmieszanie czy cyberprzemoc. Wystąpienie jest skierowane do rodziców, nauczycieli i psychologów szkolnych. Otrzymasz praktyczne wskazówki, kiedy i jak reagować, aby przerwać spiralę przemocy i wzmacniać kompetencje społeczne uczniów. Gdzie leży granica odpowiedzialności nauczycieli i psychologów szkolnych w reagowaniu na hejt w sieci? Zrozumiesz, jak ważne jest szybkie, adekwatne działanie dorosłych oraz tworzenie środowiska sprzyjającego bezpieczeństwu, empatii i otwartości na pomoc.

   Katarzyna Kierzek

   Klinika Uniwersytetu SWPS
9. 13.40–14.10

   Samouszkodzenia – jaki sens mają autodestruktywne zachowania u młodzieży

   Z jakich powodów nastolatki się okaleczają? Jakie są czynniki ryzyka samouszkodzeń? Co może być zasobem w przeciwdziałaniu im? Dlaczego tak ważne jest, aby widzieć w tych zachowaniach sens, mimo że wydają się go pozbawione? Prelegentka spróbuje odpowiedzieć na te pytania i ukaże autodestruktywność z nieco innej perspektywy.

   dr Anna Kubiak

   Uniwersytet SWPS
10. 14.10–14.50

    Jak wspierać dzieci w nieuzależnianiu się

    Jak wzmacniać odporność dzieci i młodzieży na zachowania uzależnieniowe? Wystąpienie będzie oparte na doświadczeniach z pracy z osobami uzależnionymi i ich rodzinami. Prelegent poświęci szczególną uwagę uzależnieniu jako strategii unikania trudnych emocji, roli modelowania w rodzinie oraz znaczeniu bezpiecznej relacji jako czynnika chroniącego. Poznasz różnorodne źródła atrakcyjności substancji oraz zachowań uzależniających dla dzieci. Dowiesz się, jakie są sposoby wczesnego rozpoznawania ryzyka i pomagania w rozwijaniu zdrowych strategii radzenia sobie.

    Tomasz Drygas

    Ośrodek Terapii Uzależnienia i Współuzależnienia „Śródka-Rataje”, Poznański Ośrodek Zdrowia Psychicznego
11. 14.50–15.20

    Nie tylko spór o telefony w szkole

    O komunikacji, relacjach, mediacjach i paradygmatach – okiem wizytatora

    Jakie są obszary wspólne i konfliktowe w debacie dotyczącej korzystania z telefonów komórkowych w szkole? Prelegentka zarysuje je w odniesieniu do współczesnych paradygmatów dydaktycznych. Rozważania osadzi w bliskim sobie nurcie budowania wspólnoty szkolnej. Uwzględni m.in. wzmacnianie relacji, przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej i efektywne wykorzystywanie Standardów ochrony małoletnich. Zagadnienia te przeanalizuje z perspektywy wizytatora Kuratorium Oświaty w Poznaniu oraz mediatora, czerpiąc z doświadczeń z nadzoru pedagogicznego oraz praktyki rozwiązywania sytuacji trudnych i konfliktowych. Jako klucz do bezpiecznego dorastania w erze cyfrowej zaproponuje podejście, które łączy komunikację i mediację.

    Maria Janeczko-Janicka

    Kuratorium Oświaty w Poznaniu
12. 15.20–15.50

    Mechanizm błędnego koła

    Jak odczuwana samotność predysponuje dzieci i młodzież do nadmiernego używania internetu

    Poczucie osamotnienia wśród dzieci i młodzieży jest tematem, który coraz częściej pojawia się w gabinetach psychologicznych. Wielu młodych ludzi zgłasza trudności w nawiązywaniu relacji oraz brak przestrzeni, w których mogliby poznawać nowych rówieśników – mimo silnej potrzeby kontaktu i przynależności. W takiej sytuacji internet staje się łatwo dostępnym sposobem redukowania samotności, oferując szybkie poczucie połączenia z innymi, akceptacji oraz chwilowej ulgi emocjonalnej. Jednocześnie nadmierne korzystanie z telefonu, mediów społecznościowych czy gier online może stopniowo ograniczać realne kontakty społeczne, pogłębiać izolację oraz wzmacniać trudności interpersonalne. W efekcie powstaje mechanizm błędnego koła: samotność zwiększa potrzebę ucieczki do świata online, a nadmiarowe korzystanie z internetu nasila samotność. Wystąpienie będzie poświęcone psychologicznym mechanizmom stojącym za tym procesem, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb rozwojowych dzieci i adolescentów, roli relacji rówieśniczych oraz czynników ryzyka sprzyjających problematycznemu używaniu internetu. Prelegentka omówi również możliwe kierunki profilaktyki i wsparcia psychologicznego.

    Aleksandra Muniak

    Klinika Uniwersytetu SWPS
13. 15.50–16.00

    Zakończenie konferencji