hr award color

logo uswps nazwa 3

Nauka i badania
Wartość projektu: 350740

Konsumenci podejmują wiele decyzji dotyczących inwestowania pieniędzy, zaciągania kredytów lub kupowania ubezpieczeń. Dokonując wyborów w tym zakresie, bardzo często konsultują się z doradcami finansowymi. W naszym projekcie prowadzimy badania eksperymentalne, w których próbujemy wykazać, w jaki sposób konsumenci zyskują przekonanie o tym, jak dużą wiedzą owi eksperci dysponują i w jakim zakresie są godni zaufania i jakiego typu błędy popełniają w tym zakresie

 

projekt naukowy

Zniekształcenia poznawcze w ocenie autorytetu epistemicznego eksperta

 ich psychologiczne źródła i konsekwencje na przykładzie oceniania ekspertów w dziedzinie ekonomii

 

 

 

Jednostka realizującaUNI SWPS wroclaw
Kwota dofinansowania350 740 PLN
Jednostka finansującaNCN

Okres realizacji projektu: 2013–2017


− Konsumenci podejmują wiele decyzji dotyczących inwestowania pieniędzy, zaciągania kredytów lub kupowania ubezpieczeń. Dokonując wyborów w tym zakresie, bardzo często konsultują się z doradcami finansowymi. W naszym projekcie prowadzimy badania eksperymentalne, w których próbujemy wykazać, w jaki sposób konsumenci zyskują przekonanie o tym, jak dużą wiedzą owi eksperci dysponują i w jakim zakresie są godni zaufania i jakiego typu błędy popełniają w tym zakresie mówi kierownik badania, prof. dr hab. Tomasz Zaleśkiewicz.

Założenia projektu

Podstawowym celem proponowanego projektu badawczego jest zbadanie tego, w jaki sposób laicy spostrzegają autorytet epistemiczny (rozumiany jako źródło informacji mające znaczny wpływ na pozyskiwanie i tworzenie przez nich wiedzy) i konstruują jego oceny, na przykładzie ekspertów z szeroko rozumianej dziedziny ekonomii. W projekcie tym, zarówno w warstwie pojęciowej, jak i empirycznej, dominujące jest pojęcie określane w języku angielskim jako „expertise bias”, stanowiące sumę zniekształceń poznawczych w ocenie eksperta.

Zjawisko to definiujemy jako systematyczną inklinację do traktowania opinii eksperckich pochodzących z określonego źródła jako niepodważalnych i godnych zaufania i do opierania własnych sądów i decyzji na takich opiniach, niezależnie od rzeczywistego i obiektywnego poziomu wiedzy eksperckiej i skuteczności eksperta w danym obszarze, ale w oparciu o rozmaite „naiwne” przesłanki.

Jak już wspomniano, to zniekształcenie będzie badane w odniesieniu do spostrzegania autorytetów epistemicznych w dziedzinie ekonomii i finansów, ponieważ tego rodzaju badań nie prowadzono dotychczas ani w psychologii poznawczej, ani w psychologii ekonomicznej

Cele szczegółowe (pytania badawcze) realizowane w ramach przedstawianego projektu sformułowano następująco:

  • W jakim stopniu zniekształcenia poznawcze odkryte w badaniach dotyczących oceny autorytetu epistemicznego w obszarze medycyny (Barnoy, Ofra, & Bar- Tal, 2012; Barnoy, Levy, & Bar- Tal, 2009; Bar-Tal, Stasiuk, & Maksymiuk, w druku), np. zniekształcenie polegające na wyższym zaufaniu do eksperta formułującego rekomendacje dotyczące działania o szerokich konsekwencjach, można zaobserwować także w ocenach autorytetów z dziedziny ekonomii i finansów?
  • W jaki sposób różne charakterystyki rekomendacji udzielonej przez eksperta (np. ryzykowność działania które ma być podjęte jako skutek rekomendacji) wpływają na spostrzeganie jego autorytetu epistemicznego i tworzenie wiedzy w tym zakresie?
  • W jaki sposób przetwarzanie wiedzy dostarczanej przez eksperta zależy od przekonania o własnym autorytecie epistemicznym w danej dziedzinie, to znaczy od spostrzegania własnej wiedzy i kompetencji?
  • W jakim stopniu motywacja i skuteczność w realizacji potrzeby domknięcia poznawczego (Kruglański, 2004) oraz indywidualna skłonność do podejmowania ryzyka finansowego wpływają na uleganie zniekształceniom w ocenie autorytetu epistemicznego eksperta?
  • W jaki sposób sądy dotyczące autorytetu epistemicznego ekspertów w dziedzinie finansów i ekonomii wpływają na decyzje i zachowania ekonomiczne osób korzystających z wiedzy tychże ekspertów?

Zespół badawczy

258 Tomasz Zaleskiewicz

prof. dr hab.

Tomasz Zaleśkiewicz

kierownik projektu
psycholog społeczny, Uniwersytet SWPS
zajmuje się badaniem zachowań ekonomicznych, inwestowaniem pieniędzy czy podejmowaniem decyzji finansowych
tzaleskiewicz@swps.edu.pl

Główni wykonawcy

  • prof. Yoram Bar-Tal (Tel Aviv University)
  • dr hab. Agata Gąsiorowska, prof. Uniwersytetu SWPS
  • dr Katarzyna Stasiuk (Uniwersytet UMCS w Lublinie)
  • dr Renata Maksymiuk (Uniwersytet UMCS w Lublinie)

Wyszukaj projekt

Projekty - Typ
Projekty - Dyscyplina
Projekty - Jednostka organizacyjna
Projekty - Kierownik
Projekty - Instytucja finansująca
Projekty - Status
Projekty - Okres realizacji