Rankingi rządów prawa – kompas czy iluzja?
Czy międzynarodowe wskaźniki praworządności to obiektywny miernik kondycji państwa, czy jedynie narzędzie polityczne? Zapraszamy na ekspercką debatę z udziałem wybitnych prawników i politologów, którą poprowadzi profesor Adam Bodnar.
Standardy demokratyczne pod lupą ekspertów
Rządy prawa to fundament stabilnej gospodarki i bezpieczeństwa państwa. System, w którym władza działa w granicach prawa, a nie ponad nim, a każdy obywatel – bez względu na status – podlega tym samym przepisom, to kluczowy czynnik przyciągający inwestorów i gwarantujący wolności obywatelskie. Międzynarodowe rankingi takie jak BTI czy V-Dem wskazują, w jakim stopniu zasady rządów prawa i standardy demokratyczne są realizowane w praktyce w różnych państwach świata.
Pozycja państwa w rankingu to znacznie więcej niż kwestia prestiżu czy powód do wstydu na arenie międzynarodowej. Rankingi mają duże znaczenie geopolityczne. Stanowią potężne narzędzia kształtujące wizerunek inwestycyjny państwa oraz jego wiarygodność w oczach instytucji finansowych i sojuszników. Dobrze zrozumiane wskaźniki mogą stać się drogowskazem dla reformatorek i reformatorów oraz skutecznym narzędziem w rękach społeczeństwa obywatelskiego, pozwalającym na merytoryczne rozliczanie obietnic wyborczych.
Zapraszamy na debatę!
Celem debaty jest refleksja nad znaczeniem takich rankingów. W dobie globalnych zmian politycznych ich publikacja niemal zawsze budzi silne emocje, a przyjęte metodologie mogą rodzić wątpliwości. Jednocześnie rankingi – jeśli się z nich odpowiednio korzysta – mogą inspirować do przygotowywania programów politycznych i reform, a także umiejętnego rozliczania rządzących.
Czy suche liczby i punkty są w stanie oddać złożoną tkankę społeczną i prawną danego kraju? Podczas debaty eksperci w dziedzinie prawa omówią znaczenie rankingów i przyjrzą się metodologiom stosowanym przez czołowe instytucje badawcze. Będą również dyskutować o tym, gdzie kończą się obiektywne statystyki, a zaczyna polityczna interpretacja.
Wstęp wolny!
Poznaj najważniejsze rankingi państw
Eksperci przyjrzą się metodologiom stosowanym przez czołowe instytucje:
- World Justice Project,
- Varieties of Democracy Institute (ranking V-Dem),
- Bertelsmann Stiftung (BTI – Bertelsmann Transformation Index),
- Bank Światowy.
W dyskusji omówią też rankingi według czynników takich jak:
- gwarancja demokracji – ranking organizacji Freedom House,
- występowanie korupcji – ranking organizacji Transparency International,
- wolność słowa – ranking organizacji Reporterzy bez Granic,
- tortury i nieludzkie traktowanie – ranking Światowej Organizacji Przeciwko Torturom (OMCT).
Wstęp do dyskusji
Doktor nauk prawnych, adiunkt w Zakładzie Ekonomii Liberalnej Szkoły Głównej Handlowej, profesor wizytujący w Riga Graduate School of Law. Ekspert Banku Światowego. Pracował m.in. w Narodowym Banku Polskim, Urzędzie Komisji Nadzoru Finansowego, Ministerstwie Sprawiedliwości oraz kancelarii Dentons. Pierwszy wiceprezes zarządu Kredobanku – banku należącego do grupy PKO BP SA, prowadzącego działalność na Ukrainie.
Adwokat, działacz społeczny, edukator prawny. Były sędzia Sądu Rejonowego w Katowicach, były prezes Sądu Rejonowego Katowice-Zachód, członek zarządu Instytutu Prawa i Społeczeństwa. Laureat nagrody „Obywatelski Sędzia Roku 2015”. Absolwent Leadership Academy of Poland oraz stypendysta European University Institute we Florencji. Były przewodniczący Rady Dzielnicy Koszutka w Katowicach. Były pełnomocnik ministra sprawiedliwości ds. otwartego wymiaru sprawiedliwości. Ekspert UE w Ukrainie w latach 2019–2021 w programie „PravoJustice", ekspert Agencji Stanów Zjednoczonych ds. Rozwoju Międzynarodowego (USAID) w Gruzji w 2022 r. w programie „PRoLoG”. Główny ekspert w programach TRIIAL i TRIIAL 2, finansowanych przez EU.
Działacz społeczny, przez wiele lat związany z Fundacją ePaństwo oraz Stowarzyszeniem Sieć Obywatelska Watchdog Polska. Organizator cyklicznych wydarzeń Personal Democracy Forum CEE. Autor publikacji na temat dostępu do informacji, konfliktu interesów, korupcji i kontroli społecznej. Członek zarządu i dyrektor ds. rzecznictwa i rozwoju w Fundacji Batorego. Członek OECD Innovative Citizen Participation Network. Członek rad programowych Archiwum Osiatyńskiego oraz Consul Democracy Foundation. Absolwent programów: Marshall Memorial, Marcin Król i Recharge Advocacy Rights in Europe. Ekspert Open Contracting Partnership.
Kierowniczka Centrum Studiów nad Demokracją USWPS. Należy do zespołu badaczy „Polskiego Generalnego Studium Wyborczego” oraz projektu „AUTHLIB: Neo-authoritarianisms in Europe and the liberal democratic response”, realizowanego w ramach programu Horizon Europe. Współpracowała z wieloma organizacjami akademickimi, pozarządowymi i biznesowymi oraz think tankami i platformami medialnymi, m.in. Komisją Europejską, Fundacją Batorego, Centrum Edukacji Obywatelskiej (CEO) i Filmoteką Narodową – Instytutem Audiowizualnym (FINA).
Moderator
Organizatorzy
- Katedra Praw Człowieka i Rządów Prawa, działająca przy Wydziale Prawa w Warszawie USWPS.
- Fundacja Kongres Praw Obywatelskich
Gdzie
Uniwersytet SWPS, sala S224
ul. Chodakowska 19/31, Warszawa
Kiedy
15 kwietnia 2026, godz. 17.00–19.00
Masz pytania? Napisz!
profesor Adam Bodnar: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Studiuj prawo na USWPS i zmieniaj świat!
Na Uniwersytecie SWPS odchodzimy od pamięciowej nauki przepisów na rzecz praktyki. Nauczysz się tutaj krytycznej analizy prawa i pisania tekstów prawnych, udoskonalisz swoją argumentację i rozwiniesz kompetencje interpersonalne. W trakcie studiów w Warszawie możesz działać w najlepszej studenckiej poradni prawnej w Polsce, udzielając porad prawnych osobom, których nie stać na pomoc adwokata lub radcy prawnego. To doskonały sposób na przygotowanie się do wykonywania przyszłego zawodu!
Zobacz inne aktualności
